پلتفرمهای پیش بینی پالی مارکت و کالشی امسال سود رکوردی داشته اند و گفته می شود مارک زاکربرگ به متا دستور داده پلتفرم مشابه خود را بسازد.
روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، مجوز توسعه یک اپلیکیشن بازار پیشبینی را صادر کرده است؛ اقدامی که در راستای تلاش متا برای بهرهبرداری از یکی از سریعترین بخشهای رو به رشد در فناوری و مالی انجام میشود.
آگهی
آگهی
این اپلیکیشن که فعلا در داخل شرکت «آرنا» نام گرفته، به کاربران اجازه میدهد با پیشبینی درست نتیجه رویدادهایی مانند مسابقات ورزشی، تحولات سیاسی و نوسانهای بورس امتیاز کسب کنند، بدون آن که دستکم در مرحله نخست پول واقعی رد و بدل شود.
قرار است این اپلیکیشن مستقل از پلتفرمهای اجتماعی فعلی متا فعالیت کند، هرچند بنا بر این گزارش همین پلتفرمها میتوانند کاربران را به سمت آن هدایت کنند.
بازار پیشبینی چیست؟
بازار پیشبینی در اصل نوعی بورس مالی است که در آن مردم قراردادها یا شرطهایی را که به نتیجه رویدادهای دنیای واقعی گره خورده میخَرند و میفروشند.
هر قرارداد به شکل یک پرسش ساده بله یا خیر تعریف میشود؛ برای نمونه این که آیا یک نامزد خاص در انتخابات پیروز میشود، یک تیم قهرمان یک تورنمنت خواهد شد یا یک چهره مهم سیاسی تا تاریخ مشخصی از دنیا خواهد رفت.
در دو پلتفرم اصلی این حوزه یعنی پلیمارکت و کالشی، کاربران قراردادهایی میخرند که اگر پیشبینی درست باشد یک دلار به آنها پرداخت میکند و اگر اشتباه کنند هیچ پرداختی انجام نمیشود.
با افزایش دادوستد این قراردادها، قیمت آنها بازتابی از برآورد بازار از احتمال وقوع آن رویداد است. اگر ارزش یک شرط ۴۰ سنت باشد، از نگاه کسانی که شرط بستهاند احتمال وقوع آن رویداد ۴۰ درصد ارزیابی میشود.
طرفداران بازارهای پیشبینی معتقدند این سازوکار نسبت به نظرسنجیها یا تحلیلهای سیاسی، پیشبینیهای دقیقتری تولید میکند، چون شرکتکنندگان پول واقعی را به خطر میاندازند.
پلیمارکت و کالشی
دو پلتفرم مسلط در این حوزه پلیمارکت و کالشی هستند که در مجموع حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد از نزدیک به ۴۴ میلیارد دلار (۴۰ میلیارد یورو) حجم کل معاملات ثبتشده در سال ۲۰۲۵ را به خود اختصاص دادهاند.
پلیمارکت که در سال ۲۰۲۰ توسط شین کوپلن، دانشجوی انصرافی دانشگاه نیویورک، بنیانگذاری شد، به شکل جهانی و بر بستر بلاکچین فعالیت میکند. شرکت مادر بورس نیویورک در اکتبر ۲۰۲۵ دو میلیارد دلار (۱٫۸ میلیارد یورو) در این پلتفرم سرمایهگذاری کرد؛ اقدامی که نشانهای جدی از توجه والاستریت به این بخش بود.
کالشی که در سال ۲۰۱۸ توسط دو فارغالتحصیل امآیتی راهاندازی شد، چندین سال را صرف گرفتن مجوزهای نظارتی کرد و سرانجام به عنوان نخستین بازار پیشبینی مورد تایید کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) آغاز به کار کرد.
نقطه عطف در اکتبر ۲۰۲۴ رقم خورد؛ زمانی که یک دادگاه آمریکا رای داد کالشی میتواند ۳۲ روز مانده به انتخابات ریاستجمهوری به شکل قانونی قراردادهای انتخاباتی عرضه کند. از آن زمان، حجم معاملات ماهانه از کمتر از ۵ میلیارد دلار (۴٫۶ میلیارد یورو) در سپتامبر ۲۰۲۵ به حدود ۲۴ میلیارد دلار (۲۱٫۸ میلیارد یورو) در آوریل ۲۰۲۶ رسید و از حدود ۱۴ میلیارد دلار (۱۲٫۷ میلیارد یورو) شرطبندی ماهانه در شرکتهای شرطبندی قانونی یا سنتی آمریکا پیشی گرفت.
سرمایهگذار شدن دونالد ترامپ جونیور در پلیمارکت و مشاور پولی شدن او در کالشی، همراه با موضع نرمتر نهادهای ناظر فدرال، نیز به این رونق دامن زد.
ریسکها
این رونق بدون جنجال نبوده و پروندههای حقوقی زیادی تشکیل شده است. برای نمونه یک سرباز سابق نیروهای ویژه به اتهام استفاده از اطلاعات محرمانه درباره عملیات آمریکا برای بازداشت نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، برای انجام معاملهای موفق در پلیمارکت به ارزش حدود ۴۰۰ هزار دلار (۳۶۵ هزار یورو) بازداشت شد.
برخی ایالتهای آمریکا شکایتهایی علیه این پلتفرمها مطرح کردهاند و میگویند آنها بدون داشتن مجوزهای لازم، عملا مراکز شرطبندی غیرقانونی را اداره میکنند. دولت ترامپ در پاسخ، از ایالتهایی که به ممنوعیت بازارهای پیشبینی روی آوردهاند شکایت کرده و رویارویی حقوقی پیچیدهای میان دولت فدرال و ایالتها به وجود آورده است.
بررسی روزنامه نیویورک تایمز نشان داد پلیمارکت صدها پست نادرست و گمراهکننده در شبکههای اجتماعی منتشر کرده، در حالی که پایگاه پولیتیکو از کارزاری پرده برداشت که هدف آن پرداخت پول به اینفلوئنسرها برای تمجید از دقت ادعایی این پلتفرم بود.
هنوز روشن نیست نسخه بازیمحور و بدون پول نقد متا از این مفهوم میتواند از این خطرها دور بماند یا تنها درِ ورود به همین مخاطرات را باز خواهد کرد.