نظرسنجی جدید یوگاو نشان می‌دهد والدین فرانسوی میزان استفاده فرزندانشان از هوش مصنوعی را دست‌کم می‌گیرند؛ ۴۰ درصد کودکان ۱۱ تا ۱۲ ساله هر هفته از سرویس‌های عمومی مثل چت‌جی‌پی‌تی استفاده می‌کنند، اما فقط ۲۶ درصد والدین از این موضوع خبر دارند.
یک نظرسنجی جدید یوگوو از نوجوانان فرانسوی و والدین آنها تصویری تازه از تجربه ها و نگاه متفاوت آنها به هوش مصنوعی ارائه کرده است و نشان می‌دهد والدین به طور چشمگیری استفاده فرزندانشان از هوش مصنوعی را دست کم می‌گیرند و احساس نمی‌کنند برای کمک به آنها در درک نحوه استفاده درست از این فناوری، حمایت کافی دریافت می‌کنند.
آگهی
آگهی
این نظرسنجی نشان داد در حالی که ۴۰ درصد از کودکان ۱۱ تا ۱۲ سال می‌گویند هر هفته از هوش مصنوعی عمومی استفاده می‌کنند، فقط ۲۶ درصد از والدین متوجه اند که فرزندانشان چنین کاری انجام می‌دهند؛ شکاف چشمگیر ۱۴ واحد درصدی. همچنین ۴۲ درصد از والدین گفته اند اصلا احساس نمی‌کنند در کمک به فرزندانشان برای درک استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، حمایتی دریافت می‌کنند.
هوش مصنوعی در تقریبا همه جنبه های زندگی کودکان جا افتاده است؛ از کمک به انجام تکالیف و پژوهش گرفته تا همراه های مبتنی بر هوش مصنوعی و قابلیت های تعبیه شده در شبکه های اجتماعی و بازی های رایانه ای.
هنوز معلوم نیست تاثیر کامل این روند بر آنها، وقتی بزرگ می‌شوند، یاد می‌گیرند و با جهان تعامل می‌کنند، چه خواهد بود، اما بحث درباره اینکه چه کسی باید مسئولیت این موضوع را بر عهده بگیرد در حال تغییر است.
سال ۲۰۲۶ برای شرکت های بزرگ فناوری سالی سرنوشت ساز بوده است؛ سالی که در آن آگاهی از تاثیر پلتفرم های آنها بر سلامت و بهداشت روان کودکان به مرکز توجه آمده است.
از ممنوعیت های شبکه های اجتماعی برای کودکان در استرالیا گرفته تا انبوه دعاوی حقوقی در آمریکا علیه شرکت های فناوری که متهم شده اند بحران سلامت روان در این کشور را تشدید کرده اند و تازه ترین پیشنهاد اتحادیه اروپا برای مهار پلتفرم ها با عنوان قانون کودکان اتحادیه اروپا، مردم و نهادهای مسئول را هر چه بیشتر نسبت به نحوه کار پلتفرم های دیجیتال و شیوه های محدود کردن نفوذ آنها حساس کرده است.
این تحولات در زمانی رخ می‌دهد که جوانان فرانسه در اعتراض به فرسودگی زیرساخت های مدارس، کمبود شدید معلم و نظام ناعادلانه پذیرش در دانشگاه ها به خیابان ها آمده اند، در حالی که دولت سرمایه گذاری های گسترده ای در زیرساخت های هوش مصنوعی آغاز کرده است.
سازمان غیردولتی مستقر در برلین اینترفیس با سفارش به یوگوو (منبع به زبان انگلیسی) اوایل امسال یک نظرسنجی آنلاین برای بررسی این موضوعات در ارتباط با انفجار استفاده از پلتفرم ها و خدمات هوش مصنوعی در میان کودکان و نوجوانان فرانسوی انجام داد.
این نظرسنجی از ۲۴ تا ۳۰ ژوئن امسال در فرانسه انجام شد. ۱۱۳۸ والدین کودکان ۱۱ تا ۱۷ سال و ۹۷۰ کودک ۱۱ تا ۱۷ ساله با پاسخ دادن به پرسشنامه ای که شامل نمونه هایی از دسته بندی های مختلف هوش مصنوعی بود در آن شرکت کردند.
این دسته بندی ها شامل هوش مصنوعی زاینده عمومی مانند چت جی پی تی اوپن ای آی و کلود آنتروپیک، همراه های هوش مصنوعی مانند کاراکتر.ای آی، هوش مصنوعی زاینده تعبیه شده در شبکه های اجتماعی مانند «مای ای آی» اسنپ چت و دستیارهای صوتی مبتنی بر هوش مصنوعی مانند سیری بود.
شرکت کنندگان از طریق پنل آنلاین یوگوو و با رضایت والدین برای کودکان شرکت کننده جذب شدند.
کودکان بیشتر و از سنین پایین تر از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند
هرچند هوش مصنوعی در یکی دو سال اخیر واقعا به جریان اصلی وارد شده است، این نظرسنجی نشان می‌دهد تا چه حد این فناوری همین حالا هم جزئی از زندگی کودکان شده است.
پذیرش ابزارهای هوش مصنوعی از سنین پایین آغاز می‌شود؛ ۵۶ درصد از پاسخ دهندگان ۱۱ تا ۱۲ سال گفته اند دست کم از یک نوع ابزار هوش مصنوعی زاینده مانند چت جی پی تی هفته ای یک بار استفاده می‌کنند؛ ۴۰ درصد آنها هر هفته از هوش مصنوعی عمومی و ۳۳ درصد از دستیارهای صوتی مانند الکسا استفاده می‌کنند.
۲۳ درصد دیگر از کودکان ۱۱ تا ۱۲ سال گفته اند از شبکه های اجتماعی دارای هوش مصنوعی تعبیه شده مانند «مای ای آی» اسنپ چت استفاده می‌کنند و ۱۶ درصد آنها، یعنی حدود یک نفر از هر شش کودک، از همراه های هوش مصنوعی برای گفت وگو و چت کمک می‌گیرند.
جسیکا گالیسیر، پژوهشگر ارشد سیاستگذاری در اینترفیس، می‌گوید: «چت بات هوش مصنوعی همچنین شبیه دوستی است که ۲۴ ساعته در دسترس است، خسته نمی‌شود و همیشه با شما موافق است.»
این پژوهشگر اینترفیس همچنین می‌گوید کودکان ۱۱ تا ۱۲ سال حتی طبق شرایط استفاده خود پلتفرم ها هم نباید به برخی خدمات دسترسی داشته باشند؛ برای نمونه کاراکتر.ای آی در اتحادیه اروپا استفاده را برای کودکان زیر ۱۶ سال ممنوع کرده است.
روند نگران کننده دیگر این است که هر چه سن کودک پایین تر است، والدینش استفاده او از هوش مصنوعی را بیشتر دست کم می‌گیرند.
۵۶ درصد از کودکان ۱۱ تا ۱۲ سال گفته اند به طور منظم از ابزارهای هوش مصنوعی زاینده استفاده می‌کنند، در حالی که والدین آنها این رقم را ۴۴ درصد برآورد کرده اند. برای نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ سال این رقم ۶۲ درصد است و والدین آنها استفاده را ۵۲ درصد تخمین زده اند. و در گروه ۱۶ تا ۱۷ سال، ۷۰ درصد به طور منظم از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، در حالی که والدین تصور می‌کنند ۶۱ درصد چنین کاری می‌کنند؛ که نشان می‌دهد این شکاف با بالا رفتن سن کاهش می‌یابد، اما استفاده در همه گروه ها به طور پیوسته افزایش پیدا می‌کند.
خود نوجوانان هم این رشد استفاده همراه با افزایش سن را می‌بینند؛ نظرسنجی نشان می‌دهد آنها احساس می‌کنند هوش مصنوعی آنها را بیشتر از آنچه می‌خواهند در پلتفرم ها نگه می‌دارد.
گالیسیر گفت: «۹۲ درصد از کاربران هوش مصنوعی زاینده می‌گویند بیش از آنچه دوست دارند در این فضا وقت می‌گذرانند؛ این موضوع نشانه، نمی‌خواهم بگویم اعتیاد، اما دست کم نشان دهنده احساس گسترده صرف وقت بیشتر از حد مورد نظر با این ابزارها است.»
در میان دسته بندی های مختلف، همراه های هوش مصنوعی (۵۹ درصد) و آنهایی که در شبکه های اجتماعی ادغام شده اند (۵۷ درصد) بالاترین ارقام را زمانی داشتند که از کودکان پرسیده شد آیا بیش از آنچه می‌خواهند با آنها وقت می‌گذرانند یا نه.
والدین خواهان کمک هستند
این نظرسنجی همچنین نشان داد والدین در فرانسه چقدر در تربیت فرزندانشان برای مواجهه با هوش مصنوعی و چالش های ناشی از آن خود را آسیب پذیر احساس می‌کنند.
گالیسیر گفت: «تنها ۳۲ درصد از آنها احساس می‌کنند برای کمک به فرزندانشان در مدیریت استفاده از هوش مصنوعی به اندازه کافی حمایت می‌شوند، ۲۶ درصد احساس می‌کنند حمایت می‌شوند اما کافی نیست و ۴۲ درصد اصلا احساس حمایت نمی‌کنند» و استدلال کرد کسانی که آسیب پذیرترند یا کمتر از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، بیش از بقیه احساس عقب ماندن دارند.
این پژوهشگر اینترفیس افزود: «برای والدینی که آن دانش را ندارند یا سواد دیجیتالشان پایین تر است یا زمان ندارند، حتی پیاده کردن ابزارهای کنترل والدین و گفت وگو با فرزندانشان هم پیچیده تر می‌شود.»
اینکه چه کسانی باید به آنها برای آموزش و حفاظت از فرزندانشان هنگام استفاده از خدمات و پلتفرم های مبتنی بر هوش مصنوعی کمک کنند، تصویر پیچیده ای است.
به طور شگفت آور ۵۱ درصد از والدین گفته اند معلمان و مدارس باید مسئولیت را بر عهده بگیرند، در حالی که تنها ۴۱ درصد معتقدند خود شرکت های پلتفرمی باید بار اصلی را به دوش بکشند و پس از آن نهادهای عمومی با ۳۰ درصد قرار دارند؛ که نشان می‌دهد از نظر والدین این موضوع باید هم توسط دولت ها و نهادهای آموزشی و هم توسط شرکت های هوش مصنوعی صاحب این پلتفرم ها مورد رسیدگی قرار گیرد.
چه اقداماتی در جریان است
یافته های این گزارش این پرسش را مطرح می‌کند که قانون پیشنهادی کودکان اتحادیه اروپا تا چه حد می‌تواند از کودکانی که از سنین پایین از خدمات هوش مصنوعی استفاده می‌کنند حفاظت کند، آن هم در شرایطی که بسیاری از والدین می‌گویند احساس نمی‌کنند برای کمک به فرزندانشان حمایت کافی دریافت می‌کنند.
کمیسیون اروپا در سپتامبر این پیشنهاد را برای تقویت مسئولیت پذیری پلتفرم ها و منتقل کردن بار به دوش شرکت های بزرگ فناوری به منظور ایمن تر کردن پلتفرم هایشان برای کودکان ارائه کرد.
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در سپتامبر گفت: «امروز کودکان ما با پیچیده ترین فناوری هایی که تاکنون ساخته شده تعامل دارند... قانون کودکان ما بار اثبات را معکوس می‌کند؛ این پلتفرم ها هستند که باید نشان دهند از ابتدا ایمن طراحی شده اند.»
این پیشنهاد وعده تعیین سقف های سنی، ابزارهای کنترل والدین و برخورد با ویژگی های «اعتیادآور» تعبیه شده در شبکه های اجتماعی، پلتفرم های ویدئویی و چت بات های هوش مصنوعی را می‌دهد.
در این طرح همچنین درخواست شده است شبکه های اجتماعی به طور کامل و سراسری برای کودکان زیر ۱۳ سال ممنوع شود، در حالی که کودکان تا ۱۵ سال بتوانند «حساب های کوچک» داشته باشند؛ پروفایل هایی محدود و به شدت تحت نظارت که به حساب والدین متصل است.
با این حال گالیسیر بر اساس یافته های این نظرسنجی معتقد است کنترل های والدین و محدودیت های سنی به تنهایی کافی نخواهد بود.
گالیسیر می‌گوید: «من بیشتر طرفدار آن هستم که پلتفرم ها مجبور شوند از ابتدا ایمن طراحی شوند تا اینکه ممنوعیت های سنی وضع شود؛ ممنوعیت هایی که به دلایل فراوان اجرای آنها دشوار است و به نظر هم نمی‌رسد کارایی داشته باشد.»
او همچنین هشدار می‌دهد ممنوعیت شبکه های اجتماعی «حس امنیت کاذب ایجاد می‌کند، تا زمانی که به درستی اجرا نشده است، زیرا والدین ممکن است فکر کنند خب ممنوعیتی وجود دارد، پس می‌توانم گوشی را به فرزندم بدهم و دیگر لازم نیست مراقب کارهایش باشم.»
او اضافه می‌کند: «تنظیمگری به خودی خود هرگز کافی نخواهد بود؛ پیشگیری و توانمندسازی نیز باید نقش بسیار بزرگی ایفا کند.»