رونمایی از هفت مدل داخلی در بیلد ۲۰۲۶ نشان میدهد مایکروسافت برای کاهش هزینه ها و رقابت مستقیم در مرز هوش مصنوعی تلاش میکند، همزمان بزرگ ترین شرکت های سرمایهپذیرش در پی عرضه اولیه رکوردشکن هستند.
مایکروسافت در کنفرانس سالانه بیلد برای توسعهدهندگان در سانفرانسیسکو از خانوادهای متشکل از هفت مدل داخلی هوش مصنوعی رونمایی کرده است؛ روشنترین نشانهای که نشان میدهد این غول فناوری در پی کاهش وابستگی خود به شرکتهای هوش مصنوعیای است که میلیاردها دلار در آنها سرمایهگذاری کرده است.
مصطفی سلیمان، مدیرعامل مایکروسافت ایآی، گفت پس از تنظیم این مدلها برای شرکت مشاوره مککنزی، عملکرد آنها از جیپیتی ۵٫۵ اوپنایآی از نظر کیفیت بهتر بوده و بر اساس دادههای علنی قیمتگذاری در اندازههای مختلف مدل، از نظر کارایی هزینهای تا ده برابر بهبود نشان میدهد.
ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در این کنفرانس گفت: «به نظر ما زمان آن رسیده که هر شرکت از صرفا مصرف کردن یک مدل پیشرو به مشارکت کامل در خط مقدم این فناوری گذر کند.»
مهمترین محصول جدید، MAI-Thinking-1، نخستین مدل استدلال مایکروسافت است که از ابتدا با دادههای پاک و دارای مجوز تجاری آموزش دیده و از هیچ سامانه شخص ثالثی تقطیر نشده است.
این مدل متوسط با ۳۵ میلیارد پارامتر فعال و پنجره متن ۲۵۶ هزار توکنی، برای اجرای دستورالعملهای پیچیده چندمرحلهای، استدلال در متون بلند و تولید کد طراحی شده است.
در کنار آن، شرکت مدل MAI-Code-1-Flash را معرفی کرد؛ مدلی ویژه کدنویسی که توصیفهای متنی را به کد منبع برای اپلیکیشنها و وبسایتها تبدیل میکند و اکنون در گیتهاب کوپایلوت و ویژوال استودیو کد در حال عرضه است.
مایکروسافت با اجرای مدلهای خود روی زیرساخت آژور میتواند از پرداخت هزینه به ارائهدهندگان شخص ثالث صرفنظر کند و این صرفهجویی را به توسعهدهندگان منتقل کند.
به گفته مایکروسافت، در ارزیابیهای کور که توسط شرکت مستقل رتبهبندی انسانی Surge انجام شده، MAI-Thinking-1 نسبت به Claude Sonnet 4.6 آنتروپیک ترجیح داده شده و این شرکت میگوید در آزمونهای استاندارد کدنویسی با Claude Opus 4.6 برابری میکند.
جهش کوانتومی
مایکروسافت همچنین در بیلد اعلام کرد تراشه کوانتومی Majorana 2 هزار برابر قابل اعتمادتر از نسل قبلی است؛ نقطه عطفی که به گفته این شرکت، آن را به ساخت یک رایانه کوانتومی با کاربرد تجاری نزدیکتر میکند.
کیوبیتها، واحد بنیادی پردازش در محاسبات کوانتومی، به شکنندگی شهرت دارند و حتی تغییرات اندک دما یا لرزشهای کوچک میتواند آنها را از مسیر خارج کند. تراشه Majorana 2 مستقیما این مشکل را هدف گرفته است.
کیوبیتهای روی این تراشه جدید به طور متوسط ۲۰ ثانیه پایدار میمانند، در حالی که در نسخه نخست تنها چند میلیثانیه دوام داشتند؛ بهبودی که شرکت آن را به ارتقا از تلفنی که هر روز باید شارژ شود به دستگاهی تشبیه کرد که چند سال با یک شارژ کار میکند.
ظلفی عالم، معاون ارشد مایکروسافت کوانتوم، گفت: «ما در سال ۲۰۲۹ یک ماشین کوانتومی خواهیم داشت که میتواند مسائل معقول و دارای ارزش تجاری را حل کند.» این تراشه در حال حاضر تنها ۱۲ کیوبیت دارد، در حالی که یک ماشین کاربردی به میلیونها کیوبیت نیاز خواهد داشت.
رویکرد مایکروسافت بر کیوبیتهای موسوم به توپولوژیک تکیه دارد که بر پایه ویژگیهای یک شبهذره بنا شدهاند؛ ذرهای که نخستین بار در دهه ۱۹۳۰ توسط فیزیکدان ایتالیایی، اتوره ماجارانا، به طور نظری پیشنهاد شد.
مسیر رسیدن به این نقطه هموار نبوده است. این شرکت در سال ۲۰۱۸ ناچار شد مقالهای را که در مجله نیچر منتشر کرده و در آن مدعی ارائه شواهدی از این شبهذره شده بود پس بگیرد، اما کار را ادامه داد و نسل دوم این تراشه تا حدی با جایگزینی آلومینیوم با سرب به عنوان ابررسانا، نسبت به نسل اول بهبود یافته است.
خود تراشه و پژوهشهای پشتیبان آن هنوز تحت داوری همتا قرار نگرفتهاند و برخی فیزیکدانان خواستار انتشار جزئیات بیشتری شدهاند.
رقابت برای عرضه اولیه داغتر میشود
تلاش مایکروسافت برای مستقل شدن از نظر مدلهای هوش مصنوعی همزمان است با آماده شدن شرکتهایی که این غول فناوری میلیاردها دلار در آنها تعهد سرمایهگذاری داده برای ورود پرسر و صدا به بازار سهام.
آنتروپیک، آزمایشگاه هوش مصنوعی سازنده کلود، اول ژوئن به طور محرمانه برای عرضه اولیه سهام ثبتنام کرد؛ تنها چند روز پس از آنکه در دور سرمایهگذاری سری اچ ۶۵ میلیارد دلار (۵۹ میلیارد یورو) جذب کرد و ارزش خود را به ۹۶۵ میلیارد دلار (۸۷۷ میلیارد یورو) رساند. اوپنایآی نیز در حال آمادهسازی ثبت محرمانه خود است.
مایکروسافت ۱۳ میلیارد دلار (۱۱٫۸ میلیارد یورو) به اوپنایآی تعهد کرده و تا ۵ میلیارد دلار (۴٫۵ میلیارد یورو) در آنتروپیک سرمایهگذاری کرده است، در حالی که مدلهای هر دو شرکت را از طریق آژور در اختیار مشتریان قرار میدهد.