در این گزارش خواسته شده یک سامانه ثبت اروپایی ایجاد شود که همه آثار دارای حق نشر استفادهشده برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی و نیز وضعیت انصراف هنرمندان را فهرست کند.
پارلمان اروپا روز سهشنبه مجموعهای از توصیهها را تصویب کرد (منبع به زبان انگلیسی) که از قانونگذاران میخواهد برای حفاظت از حقنشر در برابر استفاده از هوش مصنوعی راهحلی «دائمی» پیدا کنند؛ اقدامی که به گفته نهادهای صنفی صنایع خلاق، نشانه حمایت سیاسی قوی از هنرمندان و صاحبان حقوق است.
آگهی
آگهی
این گزارش که توسط کمیته امور حقوقی پارلمان تهیه شده، خواستار آن است که قانون حقنشر اتحادیه اروپا بر همه سامانههای هوش مصنوعی که در اختیار کاربران داخل این اتحادیه قرار میگیرد اعمال شود.
از جمله پیشنهادهای کلیدی گزارش، ایجاد یک ثبت اروپایی در اداره مالکیت فکری اتحادیه اروپا (EUIPO) است که در آن فهرست (منبع به زبان انگلیسی) همه آثار دارای حقنشر که برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی استفاده شدهاند به همراه نام هنرمندانی که نخواستهاند آثارشان مورد استفاده قرار گیرد ثبت شود. گزارش همچنین پیشنهاد میکند شرکتها اعلام کنند برای گردآوری دادههای آموزشی، از کدام وبسایتها اطلاعات استخراج کردهاند.
نمایندگان هشدار میدهند که عمل نکردن به این الزامات شفافیت «میتواند معادل نقض حقنشر تلقی شود» و شرکتهای هوش مصنوعی را در معرض پیامدهای حقوقی قرار دهد.
نمایندگان پارلمان اروپا میگویند برای حفاظت از بخش خلاق اتحادیه که نزدیک به هفت درصد تولید ناخالص داخلی این بلوک را ایجاد میکند، باید در برابر استفاده از آثار مشمول حقنشر «جبران عادلانه» پرداخت شود.
آکسل فوس، نماینده پارلمان اروپا، در ژانویه درباره این گزارش گفت (منبع به زبان انگلیسی): «هوش مصنوعی مولد نباید خارج از حاکمیت قانون عمل کند. اگر از آثار دارای حقنشر برای آموزش سامانههای هوش مصنوعی استفاده شود، خالقان این آثار محق به شفافیت، قطعیت حقوقی و جبران عادلانه هستند.»
مارک دو مولن، دبیرکل ائتلاف آهنگسازان و ترانهسرایان اروپا (ECSA)، در یک مصاحبه پیشین با یورونیوز نکست گفت بر اساس قواعد فعلی اتحادیه اروپا، شرکتها میتوانند از محتوای دارای حقنشر برای استخراج متن و داده، از جمله برای آموزش هوش مصنوعی، استفاده کنند مگر آنکه خالق اثر «حقوق خود را محفوظ نگه داشته باشد».
واکنشهای متفاوت نهادهای صنفی
سازمانهای فعال در بخش خلاق نسبت به رای پارلمان واکنشهای متفاوتی نشان دادند.
به گفته گروه اروپایی جوامع مولفان و آهنگسازان (GESAC)، تصویب این گزارش نشان میدهد پارلمان «موضعی قاطع» به نفع حقوق خالقان آثار اتخاذ کرده است.
آدریانا موسکوسو دل پرادو، مدیرکل ژساک، در بیانیهای به یورونیوز نکست گفت: «این رای به افزایش آگاهی در سطح اتحادیه اروپا از آنچه در خطر است کمک میکند. نوآوری، عدالت و حاکمیت فرهنگی باید دست در دست هم پیش بروند.»
موسکوسو دل پرادو همچنین از درخواست گزارش برای ایجاد بازار صدور مجوزی حمایت کرد که تضمین کند هنگام استفاده از آثار برای آموزش سامانههای هوش مصنوعی، به خالقان آنها دستمزد پرداخت میشود.
ان بکر، رییس ائتلاف «کریئیتیویتی ورکس!» که نماینده صنایع خلاق است، استدلال کرد که برای مقابله با استفاده غیرمجاز شرکتهای هوش مصنوعی از آثار هنری، باید قوانین موجود اجرا شود.
او گفت: «اکنون اولویت باید اجرای کامل و قاطع مقررات موجود باشد، نه تغییرات قانونگذاری که میتواند حفاظتهای فعلی را تضعیف و سرمایهگذاری در فرهنگ و خلاقیت را به خطر بیندازد.»
انجمن صنایع رایانه و ارتباطات (CCIA) با تکرار همین موضع اعلام کرد الزام به کسب مجوز قبلی از هنرمندان، پیش از آنکه آثارشان برای آموزش هوش مصنوعی استفاده شود، میتواند به منزله «مالیات انطباق» برای شرکتهای اروپایی در بخشهای مختلف باشد.
به گفته این انجمن، بسیاری از شرکتها برای مذاکره بر سر قراردادهای پیچیده صدور مجوز با ناشران بزرگ با مشکل روبهرو خواهند شد. به باور این نهاد، تمرکز باید بر اجرای بهتر قوانین موجود اتحادیه اروپا، از جمله قانون هوش مصنوعی و دستورالعمل حقنشر، باشد.
بونیفاس دو شامپری، مسئول سیاستگذاری هوش مصنوعی در انجمن صنایع رایانه و ارتباطات، گفت: «گزارش غیرالزامآور امروز پیام نادرستی برای نوآوران میفرستد و خطر آن را دارد که رقابتپذیری دیجیتال اروپا را در صحنه جهانی عقب نگه دارد.»
گروههای خلاق پیشتر به یورونیوز نکست گفته بودند که مقررات فعلی راه روشنی برای انصراف هنرمندان از استفاده از آثارشان در آموزش هوش مصنوعی پیشبینی نکرده است.