یک کارشناس میگوید ایران ممکن است در حال استفاده از اخلالگرهای سیگنال تلفنهمراه مشابه آنهایی باشد که روسیه در اوکراین بهکار گرفته است.
ایران اکنون در ششمین روز قطع گسترده و سراسری اینترنت است که میلیونها نفر را عملا از جهان خارج جدا کرده است.
آلپ توکر، مدیر نهاد ناظر اینترنت نتبلوکس، گفت: «با هدایت تقریبا تمام ترافیک اینترنت کشور از یک گلوگاه تحت کنترل دولت، مقامها توانستند با استفاده از یک «کلید قطع» خودکار، ارتباطات دیجیتال را تقریبا بلافاصله خاموش کنند.»
با از کار افتادن شبکههای معمول، سرویس اینترنت ماهوارهای استارلینک متعلق به ایلان ماسک یکی از معدود راههای باقیمانده برای اتصال ایرانیان به اینترنت است، با وجود ممنوعیت سراسری ارائهدهندگان اینترنت ماهوارهای که پس از جنگ دوازدهروزه سال گذشته با اسرائیل اجرا شد.
بر اساس قوانین ایران، نگهداری یک ترمینال استارلینک میتواند به حبس شش ماه تا دو سال منجر شود. کسانی که به واردات بیش از ۱۰ دستگاه ماهوارهای محکوم شوند با مجازاتهایی تا ۱۰ سال زندان روبهرو هستند.
گروه حقوق اینترنت ایرانی Filter.Watch گزارش میدهد دولت در برخی محلههای تهران سیگنالهای ماهوارهای را مختل میکند.
گزارشها: ایران احتمالا از اخلالگرهای سیار استفاده میکند
ماهوارههای استارلینک در ارتفاع ۵۵۰ کیلومتر از سطح زمین مدار میزنند. آنها سیگنالهای رادیویی را از ترمینالهای زمینی دریافت میکنند و دادهها را بازارسال میکنند تا دسترسی به اینترنت فراهم شود.
جمینگ تداخل را روی همان فرکانسهای رادیویی میفرستد که میتواند اتصالها را کند یا بهطور کامل مسدود کند.
بهگفته Filter.Watch، کاربران استارلینک در برخی مناطق تهران با از دسترفتن بستهها تا ۴۰ درصد مواجه شدند. این میزان اختلال یعنی ارسال پیامهای کوتاه ممکن است اما تماس تصویری یا وبگردی امکانپذیر نیست.
تحلیل Filter.Watch نشان میدهد منشأ تداخل واحدهای جمینگ سیار هستند؛ تجهیزاتی که میتوان آنها را از محلهای به محله دیگر جابهجا کرد تا سیگنالهای استارلینک را مسدود کنند.
توکر گفت: «این الگو شباهت زیادی به تاکتیکهای اخلال روسیه در اوکراین دارد؛ جایی که سامانههای سیار برای هدفگرفتن ترمینالهای ماهوارهای روی زمین بهکار گرفته شدند.»
او گفت: «در واقع اگر تبادل اطلاعاتی با مقامهای ایرانی صورت گرفته باشد بسیار محتمل است که برخی از این روشها همانجا توسعه یافته و بهینه شده باشند.»
فناوری روسی احتمالا در ایران بهکار گرفته شده است
بهگفته موسسه مطالعات جنگ، یک سازمان غیرانتفاعی آمریکایی، گفته میشود ارتش ایران در ماه سپتامبر پس از جنگ با اسرائیل درباره خرید سامانه جنگ الکترونیک روسی «کراسوخا-۴» گفتوگو کرده است.
بهگفته نیروهای مسلح ایالات متحده، کراسوخا-۴ سامانه جنگ الکترونیک سیار روسی است که برای اخلال در ماهوارههای مدار پایین زمین در فاصلههای تا ۳۰۰ کیلومتر طراحی شده است. این سامانه با استفاده از چند آنتن که به هر سو میچرخند، فرکانسهای رادیویی را از تداخل پر میکند.
بهگزارش وبسایت خبری اوکراینی The Kyiv Independent، گفته میشود روسیه در سال ۲۰۲۴ سامانه کراسوخا-۴ را در منطقه دونباس در شرق اوکراین بهکار گرفت تا موشکها و ایستگاههای پدافند هوایی پاتریوت را دچار سردرگمی کند. این رسانه کراسوخا-۴ را «پیشرفتهترین» سامانه جنگ الکترونیک روسیه و «عنصر مرکزی» راهبرد آن توصیف میکند.
بهگفته مرکز مطالعات عدمگسترش (CNS)، یک نهاد غیرانتفاعی آمریکایی، گفته میشود ایران نسخه خود از این سامانه را با نام «کبرا V8» در اختیار دارد.
ایرنا، خبرگزاری دولتی ایران، نوشت: «کبرا V8 که نخستینبار در سال ۲۰۲۳ رونمایی شد، سامانه جنگ الکترونیک چندمنظوره و چندماموریتی است که توانایی رهگیری، تحلیل و اخلال در سامانههای راداری دشمن را دارد.»
مطالعه سیاناس مینویسد: «هرچند مدرک قاطع وجود ندارد، نامحتمل نیست که ایران در دهه گذشته کراسوخا-۴ را دریافت کرده و مهندسی معکوس کرده باشد.»
بهگفته نشریه محافظهکار اسرائیلی کانال ۱۴ و کانال تلگرامی Ram Reports، گفته میشود روسیه در سال ۲۰۲۴ سامانههای پیشرفته جنگ الکترونیک را به ایران منتقل کرد که میتوانند سیگنالهای نظامی را تا فاصله ۵۰۰۰ کیلومتری مختل کنند.
نشریه دفاعی Army Recognition و کییف پست بعدا آنها را مورمانسک-BN، یک اخلالگر ارتباطات دوربرد، شناسایی کردند.