رئیس کمیسیون اروپا در پی انتقادات گسترده در سراسر قاره از نحوه مدیریت بحران مهاجرتی «سئوتا» توسط نخستوزیر اسپانیا، برای کاهش تنش با مادرید وارد عمل شد.
اورزولا فُن در لایِن در نامهای به پدرو سانچز که یورونیوز روز دوشنبه به آن دسترسی یافت، خواستار تقویت کنترلهای مرزی و ایجاد موانع فیزیکی در نقاط حساسِ مرزهای اتحادیه اروپا شد.
پس از آنکه آقای سانچز برخی از رهبران اتحادیه اروپا را متهم کرد که از بحران مهاجرتی «سئوتا» برای حمله به دولت او سوءاستفاده کردهاند، رئیس کمیسیون اروپا تلاش کرد تا با این اقدام تنشهای موجود با اسپانیا را کاهش دهد.
جمعه گذشته، حدود ۶۰ هزار نفر از اتباع کشورهای غیراروپایی وارد «سئوتا» منطقه برونبومِ اسپانیا شدند؛ این بزرگترین عبور مرزی ثبتشده در اروپا در چنین بازه زمانی کوتاهی به شمار آمد.
بیشتر این مهاجران پس از گذشت چند روز به مراکش بازگشتند و از آن زمان اوضاع در این منطقه به آرامش نسبی بازگشته است. با این حال، مقامات محلی «سئوتا» روز یکشنبه اعلام کردند که دستکم ۷۲ نفر در تلاش برای عبور از مرز جان خود را از دست دادند.
با وجود اینکه سبته در قاره آفریقا واقع شده و هیچیک از این مهاجران به خاک اصلی اروپا نرسیدند، اما تصاویر منتشر شده از این رویداد واکنشهای تندی را از سوی دولتهای اروپایی و کمیسیون اروپا به همراه داشت.
سانچز به دلیل سوءمدیریت در این بحران مورد انتقاد سایر دولتهای اروپایی قرار گرفت؛ در مقابل، رهبر اسپانیا نیز همتایان خود را به رفتارهای «خودخواهانه، تفرقهافکنانه و غیرقانونی» متهم کرد.
خانم فن در لاین در نامه خود به نخست وزیر اسپانیا نوشت: «از این حادثه پیداست که برای تقویت هرچه بیشتر مرزهایمان در نقاط حساس، باید چه از طریق نظارت هوشیارانه و چه با استفاده از موانع فیزیکی در مواقع لزوم، اقدامات بیشتری انجام دهیم.»
بررسی نقشآفرینی فرانتکس در نشست وزرای کشور اتحادیه اروپا
در پی این واقعه، ۲۲ دولتِ عضو اتحادیه اروپا روز شنبه در نامهای به نهادهای این اتحادیه خواستار برگزاری نشست ویدئویی فوقالعاده وزرای کشور شدند که قرار است روز سهشنبه برگزار شود.
یکی از پیشنهادهایی که قرار است در این نشست مورد ارزیابی قرار گیرد، برقراری مجدد کنترلهای مرزی در داخل منطقه شنگن است.
اورزولا فن در لاین در نامه خود همچنین به توافق در دست اقدام اتحادیه اروپا و مراکش در زمینه مهاجرت اشاره کرد که هدف آن جلوگیری از بروز چنین شرایطی است. او در این خصوص نوشت: «ما در حال حاضر با مقامات مراکشی در حال کار روی مشارکت ساختاریافتهتر و آیندهنگرانهتر با اتحادیه اروپا هستیم.»
رئیس کمیسیون اروپا افزود: «با همکاری اسپانیا، به ویژه در باره هر موضوعی که به مناطق سئوتا و ملیلیا مربوط میشود، میتوانیم سیستمهای هشدار زودهنگام مدیریت مرزی را ارتقا داده و حمایتهای فنی و مالی خود از مراکش را بهبود بخشیم.»
اتحادیه اروپا به طیف وسیعی از توافقات دوجانبه با کشورهای آفریقایی دست یافته است که هدف بخشی از آنها، جلوگیری از خروجهای غیرقانونی و ترانزیت مهاجرانی است که ممکن است در نهایت قصد رسیدن به اروپا را داشته باشند.
این توافقات با انتقادهای بسیاری از سازمانهای جامعه مدنی روبرو شده است؛ نهادهایی که اتحادیه اروپا را به ناکامی در محافظت کافی از حقوق بنیادین مهاجران متهم میکنند.
وزرای کشور اتحادیه اروپا در نشست روز سهشنبه خود که پس بحران سئوتا برگزار میشود احتمال کنترلهای سختگیرانهتر در مرزهای داخلی سراسر اروپا را مورد بررسی قرار خواهند داد.
گزینه دیگر روی میز که وزرای کشور اتحادیه اروپا در خصوص آن رایزنی میکنند نقشآفرینی پررنگترِ «فرانتکس» آژانس محافظت مرزی اتحادیه در مواقع اضطراری است.
مکانیسم تعلیق شنگن: چگونه کار میکند؟
بر اساس مقررات، کشورهای عضو اتحادیه اروپا میتوانند در واکنش به یک تهدید امنیتی، قوانین شنگن را به طور یکجانبه و برای مدت محدودی در مرزهای خود به تعلیق درآورند. این تعلیق در ابتدا میتواند یکماهه باشد و تا شش ماه نیز تمدید شود.
در عمل، این امر به معنای افزایش گشتزنیها در گذرگاههای مرزی و بالا رفتن شمار افرادی است که مشمول بررسی اسناد هویتی و بازرسی میشوند. با این حال، همه افراد بازرسی نمیشوند، چرا که این کنترلها ماهیتی گزینشی (نه سیستماتیک و سراسری) دارند.
۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا میتوانند پیشنهاد دهند که این قوانین به کل منطقه شنگن تعمیم یابد. برای تصویب این طرح، باید «اکثریت واجد شرایط» به دست آید که معادل موافقت دستکم ۱۵ کشور است که نماینده ۶۵ درصد جمعیت اروپا باشند.
وزرا همچنین خواستار ایفای نقش قدرتمندترِ فرانتکس در چنین شرایطی شدهاند. آژانس فرانتکس به عنوان نهاد رسمی اتحادیه اروپا صرفا به درخواست کشور عضو مربوطه وارد عمل میشود و میتواند علاوه بر سایر اَشکال حمایتی، در زمینههای تامین پرسنل، تجهیزات، تخصص و آموزش نیز یاریرسان باشد.