نخستوزیر پیشین ایتالیا در گفتوگو با یورونیوز میگوید برای رقابت با واشنگتن و پکن اتحادیه اروپا باید جبههای واحد حفظ کند و تاکید میکند: «نبرد اصلی برای حاکمیت اروپاست».
انریکو لتا در گفتگویی با یورونیوز گفت کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای آنکه در برابر ایالات متحده و چین رقابتی بمانند، باید حاکمیت اتحادیه را بر حاکمیت ملی ترجیح دهند و این دو رقیب اقتصادی اتحادیه را «غول» نامید.
این اظهارات در آستانه انتخابات سرنوشت ساز سال ۲۰۲۷ مطرح میشود؛ انتخاباتی که میتواند پیامدهای عمیقی برای توازن سیاسی در اتحادیه اروپا، به ویژه در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، داشته باشد.
تصمیم هفته گذشته مارین لوپن برای شرکت در رقابت ریاست جمهوری، بیم از گسست در روابط بروکسل با پاریس را برانگیخته است. این چهره اصلی حزب اجتماع ملی حدود یک دهه پیش با شعار خارج کردن فرانسه از منطقه یورو کارزار انتخاباتی به راه انداخته بود.
او از آن زمان رویکرد خود را تغییر داده و وعده میدهد اتحادیه اروپا را از درون دگرگون کند و از تشکیل بلوکی متشکل از کشورهای دارای حاکمیت ملی حمایت میکند.
لتا در برنامه گفتگومحور ۱۲ دقیقه با یورونیوز گفت: «این تصور که حاکمیت ملی میتواند در شرایط پیچیده کنونی اقتصاد، بر حاکمیت اروپایی غلبه کند، نادرست است.»
این نخستوزیر پیشین ایتالیا که اکنون رئیس دانشکده دانشگاه آی ای (Universidad Instituto de Empresa) و رئیس موسسه ژاک دلور است، گفت: «حاکمیت ملی مثل هدیه فرستادن برای آمریکاییها و چینیها است.»
او توضیح داد: «باید در این باره کاملا صریح باشیم، چون حاکمیت ملی در مقیاس درستی قرار ندارد. مقیاس درست برای رقابت با آمریکاییها و چینیها، مقیاس اروپایی است» و افزود: «به همین دلیل، نبرد واقعی بر سر حاکمیت اروپایی است.»
او با اشاره به معرفی یورو و جایگزینی ارزهای ملی و واکنشهای منفی سیاسی به آن گفت که میتوان در عین حفظ هویتهای ملی هم این کار را انجام داد.
لتا گفت: «یادم هست در کشور خودم ایتالیا و همچنین در فرانسه و آلمان، مردم بسیار بدبین بودند، چون میترسیدند با از دست دادن پول ملی، هویت خود را از دست بدهند.»
او افزود: «اما امروز یورو را داریم که بسیار موفق بوده و به لطف یورو در جهان قدرتمندتر شده ایم. مهمتر از همه اینکه هویتهایمان را از دست نداده ایم؛ با وجود یورو هنوز ایتالیایی، فرانسوی، اسپانیایی و آلمانی هستیم.»
این نخستوزیر پیشین استدلال کرد که به همین دلیل اتحادیه اروپا میتواند در حوزه انرژی، اتصال دیجیتال و بازارهای مالی نیز همین مسیر را طی کند. او گفت: «میتوانیم بدون از دست دادن هویتهایمان رقابتی تر شویم.»
«گرینلند همه چیز را تغییر داد»
یکپارچه کردن این بخشهای کلیدی یعنی ایجاد یک اتحادیه انرژی، ادغام خدمات دیجیتال و پایان دادن به تکه تکه بودن بازارهای سرمایه، محور اصلی گزارش سال ۲۰۲۴ لتا با عنوان بسیار فراتر از یک بازار بود.
این گزارش الهام بخش طرح اتحادیه اروپا برای رقابتی تر کردن اروپا، یعنی نقشه راه یک اروپا، یک بازار شد؛ نقشه راهی که روز سه شنبه در نشست شورای امور عمومی در بروکسل موضوع بحث لتا و وزیران بود.
این اتحادیه از جمله از سوی خود لتا، مدتهای طولانی به دلیل واکنش بسیار کند به چالشهای اقتصاد جهانی مورد انتقاد قرار گرفته است.
با این حال او معتقد است از زمان نشست غیررسمی شورای اروپا در ماه فوریه در قلعه آلدن بیسن بلژیک، جایی که رهبران اتحادیه درباره تقویت رقابت پذیری اتحادیه و تعمیق بازار واحد بحث کردند، «شتابی» در این روند به وجود آمده است.
لتا با اشاره به بلندپروازی دونالد ترامپ، رئیس جمهوری وقت آمریکا، برای تصاحب گرینلند، سرزمین خودگردان و غنی از مواد معدنی پادشاهی دانمارک، افزود: «اما از نظر من دلیل سیاسی این شتاب به بحران گرینلند برمیگردد؛ بحرانی که همه چیز را تغییر داد.»
او گفت: «این ماجرا نوعی محرک بزرگ بود تا رهبران اروپایی بگویند: حالا باید در به کارگیری و اجرای این دو گزارش و تلاش برای تقویت بازار واحد اروپا جدی باشیم.»
«سرمایه گذاری در اتحادیه اروپا بازده بهتری برای پس انداز شهروندان دارد»
یکی از خواسته های اصلی گزارش ۲۰۲۴ لتا این است که اتحادیه اروپا بازارهای مالی پراکنده کنونی خود را در قالب «اتحادیه پس انداز و سرمایه گذاری» (SIU) یکپارچه کند؛ سازوکاری که هدف آن بسیج سرمایه خصوصی و پر کردن شکاف میان نرخ بالای پس انداز بانکی اروپاییها و نیاز کسب و کارها به تامین مالی است.
لتا گفت: «ما قاره پس انداز و پس اندازکنندگان هستیم. در این زمینه در صدر قرار داریم، اما از پس اندازهایمان بسیار بد استفاده میکنیم.»
بر اساس گزارش لتا، در اتحادیه اروپا ۳۳ تریلیون یورو پس انداز خصوصی وجود دارد، اما حدود ۳۰۰ میلیارد یورو از پس اندازهای خانوارهای اروپایی به جای ماندن در بازارهای اتحادیه، به خارج و عمدتا به اقتصاد آمریکا سرازیر میشود.
لتا توضیح داد: «سپردن پس اندازها به حسابهای پس انداز و سرمایه گذاری با برچسب اروپایی، بازدهی بهتری از آنچه امروز دارند به آنها خواهد داد.»
او همچنین گفت باید میان پس انداز و سرمایه گذاری در «اقتصاد واقعی» پلی ایجاد شود و استدلال کرد که مثلا به همین دلیل است که آمریکا در رقابت بر سر هوش مصنوعی پیشتاز است.
لتا گفت: «این پیشتازی نه با پول دولتی، بلکه از طریق پول و سرمایه گذاری خصوصی ممکن شده که به ساختار بازار مالی آنها برمیگردد.»
لتا افزود: «در دهه ۱۹۹۰ ما تلفنهای همراه خود را به مصرف کنندگان آمریکایی میفروختیم. باید به دوره ای برگردیم که اروپاییها در نوآوری و فناوری سرآمد بودند و برای این کار به همین سرمایه گذاریهای خصوصی نیاز داریم.»