در جریان جام جهانی فوتبال، همزمان با وقوع برخی موارد واقعی نژادپرستی و بیگانههراسی، مجموعهای از ادعاهای جعلی و ویدئوهای تولیدشده با هوش مصنوعی با مضامین نژادپرستانه نیز در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
با نزدیک شدن به آغاز مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی و افزایش فشار بر تکتک تیمها، انتشار اطلاعات نادرست درباره این تورنمنت نیز شدت گرفته است.
آگهی
آگهی
تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی، ادعاهای نادرست و گزارشهای خبری جعلی همگی طی چند هفته گذشته در فضای آنلاین منتشر شدهاند؛ بسیاری از آنها دارای مضامین نژادپرستانه بوده و تیمهای اروپایی را هدف قرار دادهاند که پیشتر از رقابتها حذف شدهاند.
مثلا یکی از ویدئوهایی منتشرشده در تیکتاک مدعی شده است که رونالد کومان، سرمربی هلند، پس از شکست این تیم برابر مراکش در ضربات پنالتی و حذف از جام جهانی در ۳۰ ژوئن، شروع به بیان سخنانی نژادپرستانه میکند.
این کلیپ بیش از سه میلیون بار دیده شد و دهها هزار بار در شبکههای اجتماعی بازنشر شده و لایک دریافت کرده است، اما واقعیت این بود که توسط حسابی منتشر شده بود که خودش را «صفحه فوتبال هوش مصنوعی» معرفی کرده است. روی خود ویدئو نیز برچسبی وجود داشت که نشان میداد این محتوا علنا با هوش مصنوعی ساخته شده است.
در نمونهای دیگر، پستهایی در فضای مجازی دستبهدست شد که ادعا میکرد هواداران آلمان پس از حذف تیمشان مقابل پاراگوئه در ضربات پنالتی در ۲۹ ژوئن، خواستار راهاندازی کارزاری برای جمعآوری امضا برای ممنوعیت حضور بازیکنان آفریقایی و مسلمان در تیم ملی آلمان شدهاند.
این پستها رسانه آلمانی دویچهوله را بهعنوان منبع این خبر معرفی کردهاند و بهطور ویژه جاناتان تاه، مدافع میانی تیم ملی آلمان، را هدف قرار دادهاند؛ بازیکنی که با از دست دادن پنالتی تعیینکننده، نقش مستقیمی در حذف تیمش داشت.
با این حال، هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد چنین درخواستی برای کارزار جمعآوری امضا واقعا ثبت شده باشد و هیچ اشارهای به آن در هیچیک از پلتفرمهای دویچهوله دیده نمیشود.
در عین حال، در کنار چنین موجی از گزارشهای جعلی که در واقع بر حساسیتها و تنشهای جام جهانی سوار است، موارد واقعی نژادپرستی نیز رخ دادهاند که با محکومیت گسترده مواجه شدهاند.
مطرحترین نمونه
شاید مطرحترین نمونهای که تاکنون ظاهر شده، درگیری لفظی میان کیلیان امباپه، ستاره فوتبال فرانسه، و سلسته آماریا، سناتور پاراگوئهای، باشد.
این سناتور پس از پیروزی فرانسه مقابل پاراگوئه در چهارم ژوئیه، با انتشار مجموعهای از اظهارات تند علیه امباپه در شبکه اجتماعی ایکس، واکنشهای اعتراضی گستردهای را برانگیخت.
خانم آماریا بهدروغ ادعا کرد که امباپه یک «کامِرونیِ استعمارشده» است که میخواهد خود را فرانسوی جا بزند. امباپه نیز در واکنش، او را «زنی نفرتانگیز» خواند و گفت که این سناتور نماینده مردم پاراگوئه نیست.
وزارت امور خارجه پاراگوئه هم با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اظهارات خانم آماریا را رد کرد و گفت این کشور به اصول حقوق بشر و مبارزه با نژادپرستی و تبعیض پایبند است.
خانم آماریا بعدتر یک نامه سرگشاده خطاب به امباپه در فضای آنلاین منتشر کرد. او در بخشی از این نامه همچنان بر حملات خود علیه این فوتبالیست پافشاری کرد، اما در عین حال گفت که از توهین به او پشیمان است و پست قبلی خود را حذف کرده است. با این حال، تا زمان انتشار این گزارش، آن پست همچنان در حساب ایکس او قابل مشاهده بود.
او مدعی شد که رفتار «متکبرانه و تحقیرآمیز» امباپه باعث خشم او شده و از اینکه این بازیکن پس از پایان بازی حاضر نشده با دروازهبان پاراگوئه دست بدهد، ناراحت شده است؛ دیداری پرتنش که در نهایت با پیروزی یک بر صفر فرانسه به پایان رسید.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
این مسابقه به دلیل چندین صحنه جنجالی، از جمله تکلهای خشن مکرر، درگیری میان بازیکنان و تلاش ظاهری پاراگوئه برای خراب کردن نقطه پنالتی پیش از گل پیروزی امباپه، با حاشیه همراه شد. کاربران شبکههای اجتماعی و کارشناسان فوتبال، سبک بازی پاراگوئه را «کثیف» و غیرورزشی توصیف کردند.
افراد و نهادهای دیگری نیز درباره جنگ لفظی میان امباپه و آماریا اظهارنظر کردند. دفتر حقوق بشر سازمان ملل در شبکه اجتماعی ایکس، اظهارات این سناتور را «نفرتانگیز» خواند و گفت اینگونه اظهارات «متاسفانه جزء موارد استثنا به حساب نمیآیند.»
همچنین باشگاه اسپانیایی رئال مادرید که امباپه برای آن بازی میکند، «شدیدترین محکومیت خود را نسبت به این اظهارات نژادپرستانه و بیگانههراسانه و تاسفبار» اعلام کرد.
در پی این جنجال، دادستانهای فرانسه تحقیقات قضایی را درباره اتهام «توهین شدید در فضای عمومی» و «تحریک به نفرت یا خشونت» آغاز کردند. این تحقیقات پس از ثبت شکایت فدراسیون فوتبال فرانسه نزد نهاد ملی مقابله با نفرتپراکنی آنلاین آغاز شد.