اروپاییها بار دیگر با موج گرمایی رکوردشکن روبهرو شدهاند اما تاثیر آن بر همه یکسان نیست. در این قاره کهن چه کسانی بیش از همه از رخدادهای شدید آبوهوایی آسیب میبینند؟
چه کسانی در اروپا بیشترین آسیب را از موجهای گرمای شدید میبینند؟
اروپاییها در حال تجربه موج دیگری از گرمای بیسابقه هستند در حالی که همه مردم به یک اندازه تحت تأثیر این وضعیت قرار نمیگیرند. پرسش این است که چه کسانی در این قاره بیش از دیگران از این شرایط آسیب میبینند؟
بر اساس تحقیقات جدید «آژانس محیط زیست اروپا» و بنیاد «یورفاند»، از هر پنج اروپایی، چهار نفر میگویند طی سالهای اخیر به نوعی تحت تأثیر شرایط شدید آبوهوایی قرار گرفتهاند. با این حال، مناطق مختلف این قاره با مخاطرات اقلیمی متفاوت و شدتهای گوناگون دستوپنجره نرم میکنند.
طبق این مطالعه، بیش از ۸۵ درصد از مردم در جنوب و مرکز اروپا، اختلالات مرتبط با اقلیم، از موجهای گرمای شدید در فضای باز گرفته تا دمای طاقتفرسای داخل منازل را کردهاند.
آتشسوزیهای جنگلی و دود حاصل از آن در برخی کشورها بهطور چشمگیری فراتر از میانگین اروپاست. حدود ۴۱ درصد از پاسخدهندگان در یونان، ۳۵ درصد در پرتغال و ۲۰ درصد در قبرس گفتهاند تحت تأثیر آتشسوزیها و دود ناشی از آن بودهاند؛ در حالیکه میانگین اروپا تنها ۸ درصد است.
این وضعیت با واقعیت میدانی هم همخوان است: جنوب اروپا در حال حاضر با آتشسوزیهای گسترده دستوپنجه نرم میکند، رویدادهایی که هزاران نفر را مجبور به ترک خانههایشان کرده و حتی باعث شده مسئولان بخشی از مسیر مسابقه دوچرخهسواری تور دو فرانس را بدون حضور تماشاگر برگزار کنند.
ماهوارههای سامانه کوپرنیک، برنامه مشاهدات زمین اتحادیه اروپا، در تاریخ ۳ ژوئیه ستون عظیمی از دود را ثبت کردند که از آتشسوزیهای جنگلی در شمال غربی پرتغال نشأت گرفته و به سمت غرب، بر فراز اقیانوس اطلس در حرکت بود.
از سوی دیگر، نزدیک به ۲۶ درصد از پاسخدهندگان در اتریش و ۱۹ درصد در اسلوونی گفتهاند که به دلیل وقوع سیلاب خساراتی را متحمل شدهاند، در حالی که میانگین کل اتحادیه اروپا از این حیث ۱۱ درصد است.
این تفاوت نشان میدهد که گرچه موجهای گرما نماد آشکار تغییرات اقلیمی است، اما بارشهای شدید و سیلابها نیز در برخی کشورها تهدید اصلی به شمار میرود.
چه عواملی میزان آسیبپذیری از رویدادهای شدید اقلیمی را تعیین میکنند؟
سطح درآمد، وضعیت مسکن و میزان سلامت افراد نقش بسزایی در شدت تأثیرپذیری آنها از رویدادهای شدید اقلیمی ایفا میکند. به عنوان مثال، نزدیک به ۴۰ درصد از اروپاییها تمکن مالی کافی برای خنک نگه داشتن منازل خود در اوج گرمای تابستان را ندارند.
این نسبت در مرکز و شرق اروپا بالاتر است: به نحوی که ۴۶.۱ درصد از پاسخدهندگان در این مناطق گفتهاند توانایی مالی کافی برای خنک کردن خانه در تابستان ندارند، در حالیکه این رقم در شمال اروپا ۳۰.۱ درصد است.
در میان خانوارهایی که بهسختی از پس هزینههای زندگی برمیآیند، این سهم به بیش از ۶۶ درصد میرسد؛ عددی که سطح نگرانی درباره آینده را در سراسر اروپا بالا برده است.
بیش از ۶۰ درصد از مردم در بخش جنوبی قاره، نسبت به دمای بیسابقهی هوا در آینده به شدت ابراز نگرانی کردهاند. این میزان نگرانی، بیش از دو برابر آماری است که در شمال اروپا به ثبت رسیده است.
در همین حال، در مرکز و شرق اروپا، بیش از نیمی از پاسخدهندگان نگران دسترسی به آب آشامیدنی و سالم برای مصرف روزانه خود هستند، در حالی که این میزان در شمال اروپا کمتر از یکچهارم جمعیت را شامل میشود.
این تفاوتها حاکی از آن است که آسیبپذیری نسبت به بحران اقلیمی، فقط به موجهای گرما محدود نیست و به مسائلی مانند کمبود آب، زیرساختهای فرسوده و نابرابریهای اقتصادی نیز گره خورده است.