تماشای مسابقات پرتنش و سریع فوتبال نیاز به تمرکز دارد، اما مصرف محتوای جام جهانی در فضای مجازی نیز همینقدر دقت میطلبد، زیرا تصاویر، عکسها و ویدئوهای جعلی از این تورنمنت بهطور فزایندهای رایج شدهاند.
جام جهانی رسما آغاز شده و همراه با آن موجی از اطلاعات نادرست تولیدشده با هوش مصنوعی نیز به راه افتاده است، از هواداران جعلی در سکوها گرفته تا حضورهای سیاسی ساختگی و نقلقولهای جعلی نسبتدادهشده به بازیکنان.
آگهی
آگهی
یکی از تصاویر وایرالشده که بیش از ۳ میلیون بازدید در X داشت، یک هوادار فوتبال شبیه به آدولف هیتلر را نشان میداد که ادعا میشد در بازی آلمان با کوارسائو در ۱۴ ژوئن حضور داشته است.
این تصویر در فیسبوک، اینستاگرام، تردز و ردیت نیز منتشر شده و نسخههایی از آن به زبانهای اسپانیایی و روسی دیده شد.
اما در واقع این تصویر دستکاری دیجیتال شده بود: بررسی تصاویر اصلی منتشرشده توسط شبکه آلمانی ایآردی نشان میدهد که هوادار واقعی هیچ شباهتی به فرد موجود در عکس ندارد.
پردازش تصویر با ابزار راستیآزمایی تصویر اوپنآی نیز وجود واترمارک SynthID را نشان داد که تأیید میکند تصویر «از اوپنایآی منشأ گرفته» و بنابراین با استفاده از هوش مصنوعی ایجاد یا دستکاری شده است.
تصویر دیگری نیز بهاشتباه نشان میدهد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در جریان بازی آرژانتین-اتریش در ۲۲ ژوئن در جایگاه تماشاگران حضور دارد.
با این حال، هیچ گزارش معتبری درباره حضور نتانیاهو در آن مسابقه وجود ندارد و این تصویر نیز نشانههایی از تولید یا دستکاری با هوش مصنوعی داشته است.
فوتبالیستهایی که قربانی نقلقولهای جعلی شدهاند
در یک فرسته با ۳ میلیون بازدید در ایکس ادعا شده که بازیکن سوئدی «لوکاس برگوال» به خبرنگاران گفته است همه زنانی که به او علاقه دارند باید «به مهاجرت انبوه رأی ندهند.»
اما این ویدئو اساسا مربوط به جام جهانی نیست: این تصاویر به مارس بازمیگردد که شبکه ورزشی سوئد ویاپلی آن را در تیکتاک منتشر کرد.
در واقع، برگوال هیچ صحبتی درباره مهاجرت در این مصاحبه انجام نداده است.
او در پاسخ به پرسشها درباره بازی پلیآف احتمالی سوئد مقابل لهستان گفته که آماده بازی است و درباره نقش خود در تیم توضیح داده که اگر در ترکیب باشد یا نباشد، برایش تفاوتی ندارد.
نخستوزیر بریتانیا، کیر استارمر، با پیراهن کرواسی؟
تصویر دیگری که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، «کییر استارمر»، نخستوزیر در حال کنارهگیری بریتانیا را با پیراهن تیم ملی کرواسی در کنار «آنژلا ریِنر» نشان میدهد.
اما این تصویر نیز دستکاری شده است.
با جستوجوی معکوس تصویر، نسخه اصلی آن پیدا شد که در ژوئن ۲۰۲۴ توسط آنژلا ریِنر در ایکس همرسان شده بود و بعدا رسانههایی مانند روزنامه تلگراف نیز آن را بازنشر کردند.
در تصویر اصلی که حوالی یورو ۲۰۲۴ در آلمان گرفته شده، استارمر تیشرت سفید به تن دارد، در حالی که ریِنر پیراهن انگلیس پوشیده است.
تصاویر دستکاریشده از تیم ایران
تصویری از یکی از اعضای فرضی تیم ملی ایران در جام جهانی نیز که یک کولهپشتی صورتی در دست دارد، در شبکههای اجتماعی وایرال شد؛ این تصویر بهعنوان ادای احترام به دانشآموزانی معرفی شده که در حمله مرگبار به مدرسه میناب در ۹ اسفند سال گذشته کشته شدند.
این تصویر که بیش از ۲ میلیون بازدید در ایکس داشته، ادعا میکند بازیکنی را نشان میدهد که روی کولهپشتیاش نوشته شده: «ادای احترام به ۱۶۸ دختر مدرسهای که توسط دونالد ترامپ کشته شدند.»
در واقع، بازیکنان تیم ملی ایران در ماه مارس در یک بازی دوستانه مقابل نیجریه در ترکیه کولهپشتی کودکان را به زمین آوردند.
اما این تصویر جعلی است. بازیکن نشاندادهشده در عکس اصلا عضو تیم ایران نیست و لباس او نیز با لباس رسمی تیم ملی مطابقت ندارد.
همچنین ورزشگاه تصویر با محل واقعی برگزاری مسابقه متفاوت است و ابزار راستیآزمایی اوپن ایآی وجود SynthID را در تصویر تأیید کرده است.
نه ایالات متحده و نه اسرائیل هیچکدام مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفتهاند و دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در ابتدا این طور القا کرد که ایران مقصر بوده است.
بلینگکت و نیویورک تایمز با بررسیهای خود شواهدی از استفاده از موشک کروز تاماهاک آمریکا در این حادثه یافتهاند.
ترامپ گفته است ممکن است هرگز مشخص نشود چه کسی مسئول بوده است.
وزارت دفاع آمریکا تحقیق داخلی درباره این حادثه آغاز کرده که نتایج آن هنوز منتشر نشده است.