مدیر آژانس فضایی اروپا به یورونیوز گفت انفجار موشک نیو گلن بلو اوریجین که برای ماموریتهای آرتمیس ناسا جهت بازگشت به ماه حیاتی است باعث تاخیرهای جدی میشود.
یوسف اشباخر، مدیرکل آژانس فضایی اروپا (اسا)، با دیدن تصاویر انفجار یک موشک نیو گلن متعلق به شرکت بلو اوریجین هنگام آزمایش موتور در سکوی پرتابی در ایالت فلوریدا در هفته گذشته، گفت از این حادثه «غمگین» و «نگران» شده و میزان خسارت را «بسیار زیاد» توصیف کرد.
آگهی
آگهی
جف بیزوس، بنیانگذار این شرکت فناوری فضایی و مالک آمازون، تایید کرد که در این حادثه به کسی آسیبی نرسیده و همه کارکنان در سلامت کامل هستند اما خسارت وارد شده قابل توجه است.
اشباخر در برنامه گفتوگوی ۱۲ دقیقه با در یورونیوز گفت: «این بدون تردید یک عقبگرد بزرگ است؛ این برای هیچکس در جامعه فضایی خبر خوبی نیست.»
این انفجار نهتنها امیدهای بیزوس برای رقابت بلو اوریجین با رقیبش اسپیس ایکس متعلق به ایلان ماسک در رقابت فضایی تجاری را خدشهدار کرده است، بلکه عقبگرد هفته گذشته میتواند رسیدن ناسا، همتای آمریکایی اسا، به اهداف بلندپروازانه خود برای ماه را نیز دشوارتر کند.
اشباخر با اشاره به اینکه «توسعه یک موشک، ساخت موتورهای آن، آزمایش آنها و رساندنشان به مدار چه اندازه تلاش میطلبد»، اینگونه حوادث را «بهویژه ویرانگر» توصیف کرد.
اشباخر گفت: «این تنها یکی از اولین پروازها بود، بنابراین پروژه هنوز در مرحله اوجگیری اولیه است و این بدون تردید چیزی است که من را نگران میکند.»
ناسا امیدوار بود این نوع موشک به ستون فقرات برنامه چندمرحلهای آرتمیس برای بازگرداندن فضانوردان به سطح ماه تبدیل شود. ناسا در آوریل امسال ماموریت آرتمیس ۲ را، که یک پرواز تاریخی ۱۰ روزه سرنشیندار در مدار ماه بود، به فضا پرتاب کرد.
ماموریت بعدی، آرتمیس ۳، شامل پروازی در مدار پایین زمین با دو فرودگر تجاری ماه ساخت شرکتهای اسپیس ایکس و بلو اوریجین است تا به آنها فرصت دهد سامانههای پرتاب مورد نیاز برای یک فرود نهایی بر ماه را آزمایش کنند. قرار بود این ماموریت سال آینده انجام شود.
تا پیش از هفته گذشته، از میان این دو شرکت، بلو اوریجین آمادهتر محسوب میشد. اما انفجار موشک اکنون این پرسش را مطرح کرده است که آیا فرود بر ماه تا سال ۲۰۲۸، در قالب ماموریت آرتمیس ۴، و همچنین طرحهای تازه برای ساخت یک پایگاه قمری، عملی خواهد بود یا نه.
اشباخر توضیح داد: «تصاویر انفجار را دیدهاید. به گمان من سکوی پرتاب تقریبا بهطور کامل نابود شده است؛ چیزی که بازسازی آن و نیز تحقیق درباره علت وقوع این انفجار زمان زیادی میبرد. و میدانم که این کار واقعا وقتگیر است.»
علمیتخیلی؟
ناسا هفته گذشته طرح خود برای ایجاد یک پایگاه دائمی روی ماه را ارائه کرد؛ پایگاهی که در نهایت برای آمادهکردن بشر برای ماموریتهای مریخ به کار گرفته خواهد شد. بر اساس این طرح، تا سال ۲۰۳۲ انسانها بهطور تماموقت روی این قمر طبیعی سکونت خواهند داشت.
اشباخر گفت: «این یعنی ایجاد زیرساخت بر سطح ماه. تصور اینکه روی ماه فضانوردان در حال راهرفتن، رانندگی با روورهای ماهنورد و انجام اندازهگیریها باشند شاید کمی شبیه داستانهای علمیتخیلی به نظر برسد. در همان حال، روورهای دیگری مشغول استخراج موادی از خاک سطح ماه خواهند بود. کارخانههایی هم آجر تولید خواهند کرد تا برای ساخت ساختمانها و زیرساختها به کار رود.»
او افزود: «اما واقعیت این است که ایجاد چنین زیرساختی و چنین اقتصادی چالشی بسیار بزرگ است. این اتفاق خواهد افتاد اما ما هنوز در آغاز راه هستیم.»
در پاسخ به پرسشی درباره نقش اروپا در این طرحها برای ایجاد یک پایگاه دائمی روی ماه، او تاکید کرد که آژانس فضایی اروپا «بخشی جداییناپذیر» این برنامههاست.
اشباخر توضیح داد: «این روزها من با ناسا درباره اجزای مختلفی که میتوانیم در این چارچوب گستردهتر تامین کنیم، بهشدت در حال مذاکره هستم» و افزود که اسا از سال ۲۰۲۲، زمانی که این آژانس اروپایی پروژههای «بسیار مهمی» را تامین مالی کرد، درباره تقویت همکاری در چنین طرحی با همتای آمریکایی خود در حال گفتوگو است.
او به برنامه «آرگونات»، طرح فرودگر ماه اسا، اشاره کرد؛ برنامهای که قرار است از ماموریتهای آرتمیس پشتیبانی کند و تجهیزات را از زمین به سطح ماه برساند. او همچنین برنامه «مونلایت» را نام برد؛ نخستین مجموعه ماهوارههای قمری اروپا که بهطور ویژه برای مخابرات و ناوبری ماهوارهای در نظر گرفته شده است.
اشباخر گفت: «موتور کپسول اوریون [ماژول خدماتی اروپایی] را آژانس فضایی اروپا تامین میکند. بنابراین بله، ما همین حالا هم بخشی از همکاری بسیار نزدیک و فشرده با ناسا هستیم.»
با این حال، آینده نقش اسا در ماموریت آرتمیس ۳ بهتازگی زیر سوال رفته است. قرار بود این آژانس سازنده ایستگاه مدارگرد قمری «لونار گیتوی» برای برنامه آرتمیس ۳ باشد اما ناسا اوایل امسال توسعه این پایگاه را متوقف کرد؛ تصمیمی که به قیمت از دسترفتن سالها کار و صرف میلیونها یورو سرمایه از سوی بخش فضایی اروپا تمام شد.
با این همه، فناوری اروپایی در هر صورت همچنان بخشی از ماموریت آرتمیس باقی خواهد ماند. اما حضور فضانوردان این قاره در این برنامه چه میشود؟
اشباخر گفت: «این پرسش بزرگی است. ای کاش میتوانستم به آن پاسخ بدهم.»
او افزود: «امیدوارم این اتفاق پیش از پایان این دهه رخ دهد. ما طبعا برای پرواز فضانوردان با ناسا، شریک خود، همکاری خواهیم کرد. البته هنوز چیزی در این باره توافق نشده است و میخواهم این موضوع کاملا روشن باشد. اما ما برای ممکنکردن این امر برای اروپاییها در سریعترین زمان، بهطور فشرده با ناسا در حال مذاکرهایم.»
الکساندر گرست، فضانورد آلمانی اسا، یکی از جدیترین نامزدهاست که احتمالا در قالب ماموریت آرتمیس ۴ بهعنوان یکی از نخستین اروپاییها به ماه پرواز کند.
قرار است ترکیب خدمه ماموریت آرتمیس ۳ در ۹ ژوئن اعلام شود.