فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، به یورونیوز گفت اتحادیه اروپا باید «عصر برق» را بپذیرد تا رقابتپذیری صنعتی خود را افزایش دهد.
فاتح بی رول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی، در گفتگو با یورونیوز میگوید اگر اتحادیه اروپا میخواهد حاکمیت اقتصادی خود را حفظ کند و صنایعی را که در تنگنا هستند احیا کند، استراتژی درست انرژی برای آن سرمایهگذاری روی برقیسازی حملونقل و صنایع سنگین است.
آگهی
آگهی
بی رول گفت: «ما میتوانیم برق را از منابع تجدیدپذیر، انرژی هستهای و شاید هم گاز طبیعی تولید کنیم و باید تا حد امکان اقتصادهای خود را برقی کنیم.» او خواستار فاصلهگیری از سوختهای فسیلی و حرکت به سمت اقتصادی متکی بر برق شد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که اتحادیه اروپا با یک بحران رو به تشدید انرژی روبهرو است؛ بحرانی که در اثر درگیری به رهبری آمریکا با ایران و بسته شدن تنگه هرمز، مسیر کشتیرانی کلیدی که حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان از آن عبور میکند، شدیدتر هم شده است.
این اختلال باعث افزایش قبوض انرژی خانوارها شده و فشار بر صنایع سنگین را که پیشتر هم با قیمتهای بالای برق و کاهش رقابتپذیری دستوپنجه نرم میکردند، تشدید کرده است. اکنون تولیدکنندگان هشدار میدهند که جهش هزینههای تولید میتواند به تعطیلی گسترده واحدها منجر شود.
در هماهنگی با توصیههای آژانس بینالمللی انرژی، رهبران اتحادیه اروپا بیش از پیش از سرمایهگذاری در خودروهای برقی (ایوی)، پمپهای حرارتی و جایگزینی کورههای بلندِ سوخت فسیلی با کورههای قوس الکتریکی در صنایع سنگین حمایت کردهاند. هدف این است که وابستگی به سوختهای فسیلی کاهش یابد؛ سوختهایی که هنوز نزدیک به ۶۰ درصد واردات انرژی این بلوک را تشکیل میدهند.
با این حال، استراتژی برقیسازی کمیسیون اروپا که مدتها در انتظار آن بودند و قرار است شامل اهدافی برای کشورهای عضو و صنعت باشد، دو بار به تعویق افتاده و اکنون قرار است ۲۲ ژوئیه منتشر شود.
منتقدان معتقدند گذار انرژی در اتحادیه اروپا سریعتر از آن پیش میرود که زیرساختها و مصرفکنندگان بتوانند خود را با آن وفق دهند. نگرانیها شامل کمبود شبکههای شارژ خودروهای برقی، ظرفیت ناکافی ذخیرهسازی، هزینه بالای برق و ازدحام در شبکههای برق است.
فرانسه بر برقیسازی شتاب میدهد
فراتر از چالشهای فنی، نخستوزیر ایتالیا جورجا ملونی اخیرا هشدار داده است که هزینههای بالای انرژی فشار فزایندهای بر خانوارها و کسبوکارها وارد میکند و از بروکسل خواسته تا برای کمک به کاهش قیمتها، قواعد مالی را شلتر کند.
فرانسه که نظام انرژی متکی بر نیروگاههای هستهای آن تا حدی این کشور را از جهشهای قیمتی مصون کرده، ماه گذشته یک نقشه راه ۲۲ مادهای رونمایی کرد که هدف آن کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی وارداتی از حدود ۶۰ درصد مصرف انرژی به ۳۰ درصد تا سال ۲۰۳۵ است.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، روز پنجشنبه خواستار بسیج سراسری برای سرعت بخشیدن به برقیسازی شد و استدلال کرد که این کار قدرت خرید را افزایش میدهد، رقابتپذیری را تقویت میکند و حاکمیت انرژی فرانسه را استحکام میبخشد.
شرکت خودروسازی استلانتیس برنامهریزی کرده است بیش از ۱ میلیارد یورو در کارخانه خود در مولوز سرمایهگذاری کند تا از سال ۲۰۲۹ خودروهای برقی نسل بعدی تولید کند. دولت فرانسه همچنین قصد دارد ۲۴۰ هزار نقطه شارژ جدید نصب کند و طرح اجاره پمپ حرارتی با یارانه برای خانوارهای کمدرآمدی که سیستمهای گرمایشی نفتی و گازی خود را جایگزین میکنند، به راه بیندازد.
مکرون روز سهشنبه گفت: «فرانسه میتواند به این که در شرایط ژیوپولیتیک کنونی یک قدرت بزرگ در حوزه برق است افتخار کند. به همین دلیل هم افزایش قیمت برق در فرانسه محدودتر از بسیاری جاهای دیگر بوده است.»
او افزود قیمت برق در آلمان تقریبا دو برابر فرانسه است.
برقیسازی بهعنوان یک استراتژی اروپایی
با وجود این چالشها، تازهترین گزارش سرمایهگذاری جهانی آژانس بینالمللی انرژی که روز پنجشنبه منتشر شد نشان میدهد هزینههای مرتبط با برق اکنون نزدیک به ۶۰ درصد سرمایهگذاری جهانی در بخش انرژی را تشکیل میدهد؛ روندی که بهخوبی با جاهطلبیهای صنعتی و مقرراتی اروپا همراستا است.
این گزارش حاکی از آن است که «عصر برق» در حال تبدیل شدن به یک پروژه اروپایی هم هست، هرچند چین همچنان رهبر جهانی سرمایهگذاری در برقیسازی باقی مانده است.
در این گزارش با اشاره به اتحادیه اروپا در کنار چین، ژاپن و کرهجنوبی آمده است: «سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، هستهای، برقیسازی و بهرهوری در دهه گذشته به شکل ملموسی امنیت انرژی را در مناطق عمده واردکننده سوخت بهبود بخشیده و انتشار گازهای آلاینده را کاهش داده است.»
به گفته آژانس بینالمللی انرژی، در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ فروش خودروهای برقی در اروپا ۳۰ درصد و فروش پمپهای حرارتی ۱۷ درصد افزایش یافته است، آن هم با وجود کاهش یارانهها در برخی کشورها.
به گفته آژانس انرژی آلمان (دنا)، پمپهای حرارتی در این کشور به یکی از پرفروشترین فناوریهای گرمایشی تبدیل شدهاند. نزدیک به نیمی از تمام سیستمهای گرمایشی جدیدی که سال گذشته فروخته شد پمپ حرارتی بود و سال ۲۰۲۵ نخستین سالی بود که فروش آنها از دیگهای گازسوز پیشی گرفت.
این گزارش همچنین به افزایش سرمایهگذاری اروپا در شبکههای برق و ذخیرهسازی اشاره کرد و بر چالشی تاکید گذاشت که بروکسل مدتها آن را دستکم گرفته بود: توسعه تولید برق بدون نوسازی شبکههای انتقال، آسیبپذیریهای تازهای ایجاد میکند.