مقامات قبرس اعلام کردهاند این کشور با بهرهگیری از منابع مالی مورد حمایت آمریکا و اتحادیه اروپا در حال ارتقای پایگاههای کلیدی هوایی و دریایی خود است تا نقش پررنگتری بهعنوان یک مرکز امدادرسانی بشردوستانه برای تخلیه افراد از مناطق بحرانزده خاورمیانه ایفا کند.
به گفته این مقامات دو تاسیسات مهم نظامی قبرس با تامین مالی آمریکا در حال توسعه هستند تا این کشور بتواند بهعنوان پناهگاهی امن برای افرادی که از درگیریهای خاورمیانه گریختهاند، عمل کند.
پایگاه هوایی «آندریاس پاپاندرئو» در شهر پافوس گسترش خواهد یافت و یک پارکینگ جدید برای هواپیماها به آن افزوده شود؛ محوطهای که ظرفیت پذیرش دهها هواپیمای ترابری سنگین نظامی را خواهد داشت و امکان سوختگیری و تعمیرات سریعتر را در عملیات گسترده امدادی فراهم میکند.
همچنین پایگاه دریایی «اوانگلوس فلوراکیس» در منطقه ماری در فاصله حدود ۲۲۹ کیلومتری از سواحل لبنان به یک سکوی جدید بالگرد مجهز خواهد شد که با بودجه اروپا و آمریکا ساخته میشود. این سکوی پروازی توانایی پذیرش بالگردهای ترابری سنگین «شینوک» را دارد و برای انتقال هوایی افراد از مناطق درگیر طراحی شده است.
سرهنگ دوم پاریس ساموتیس، سخنگوی گارد ملی قبرس به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته است آمریکا ۵۰۰ هزار یورو برای تهیه طرح توسعه این پایگاه هوایی اختصاص داده تا هزینه نهایی پروژه مشخص شود. با این حال رقم دقیق بودجه برای هر دو پروژه هنوز اعلام نشده و بررسیها در این زمینه ادامه دارد.
بر اساس اعلام واسیلیس پالماس، وزیر دفاع قبرس انتظار میرود عملیات اجرایی این طرحها از سال ۲۰۲۷ آغاز شود. برآوردها نشان میدهد هزینه ارتقای پایگاه هوایی حدود ۱۴ میلیون یورو خواهد بود و پروژه پایگاه دریایی ممکن است از ۲۰۰ میلیون یورو فراتر رود؛ رقمی که قبرس برای تامین آن بهدنبال جذب منابع بیشتر از اتحادیه اروپا است.
چرا قبرس به نقطهای کلیدی برای عملیات امدادی در ارتباط با خاورمیانه تبدیل شده است؟
قبرس بهدلیل نزدیکی جغرافیایی به خاورمیانه در سالهای اخیر جایگاهی راهبردی برای خود تعریف کرده و بهعنوان نزدیکترین عضو اتحادیه اروپا به این مناطق به نقطهای کلیدی برای انتقال کمکهای بشردوستانه وخارج کردن امن مردم از مناطق جنگی یا بحرانزده و انتقال آنها به جای امن تبدیل شده است.
این کشور در سال ۲۰۰۶ به تخلیه حدود ۳۰ هزار نفر از لبنان در جریان جنگ میان اسرائیل و حزبالله کمک کرد. در آوریل ۲۰۲۳ نیز بهعنوان مسیر انتقال اتباع کشورهای ثالث از سودان مورد استفاده قرار گرفت. در سال ۲۰۲۴ قبرس با راهاندازی کریدور دریایی «آمالتئا» هزاران تن کمک بشردوستانه به غزه ارسال کرد.
قبرس در ژوئن ۲۰۲۵ و همزمان با حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران بار دیگر بهعنوان نقطه واسط برای خروج افراد از اسرائیل و بازگشت شهروندان این کشور که در خارج از این کشور گرفتار شده بودند، ایفای نقش کرد.
آمریکا نیز در سال ۲۰۲۴ یک یگان از نیروهای تفنگدار دریایی خود را به همراه هواپیماهای «اوسپری» در پایگاه پافوس مستقر کرد تا در صورت نیاز به تخلیه احتمالی از لبنان، پشتیبانی لازم را ارائه دهد.
نیکوس کریستودولیدس، رئیسجمهور قبرس تاکید کرده است که تاسیسات نظامی این کشور صرفا برای عملیات بشردوستانه مورد استفاده قرار خواهند گرفت و در اقدامات نظامی تهاجمی به کار گرفته نمیشوند.
همکاری نظامی دوجانبه بین قبرس و ایالات متحده در سالهای اخیر افزایش یافته است.
در ژانویه ۲۰۲۵ کارشناسان گروه واکنش اضطراری ۴۳۵ مستقر در پایگاه رامشتاین آلمان ارزیابی زیرساختی از پایگاه هوایی پاپاندرئو انجام دادند.
سرهنگ کنت ایوانز، وابسته ارشد دفاعی سفارت آمریکا در نیکوزیا در همان زمان اعلام کرد: «رویدادهای سودان، لبنان، اسرائیل و غزه در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ نشان داد که جمهوری قبرس چه نقش حیاتی بهعنوان شریک امنیتی در شرق مدیترانه ایفا میکند.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
این طرحها بخشی از برنامهای گستردهتر برای افزایش ظرفیت هر دو پایگاه در پشتیبانی از عملیاتهای بزرگ امدادرسانی است. قبرس برای تامین منابع مالی به برنامه «SAFE» اتحادیه اروپا نیز روی آورده؛ برنامهای که ۱.۱۸ میلیارد یورو برای ارتقای آمادگی دفاعی و زیرساختی کشورهای عضو اختصاص میدهد و بازپرداخت آن طی ۴۵ سال انجام میشود.