پس از نزدیک به ۲۰ سال ساخت و ساز، بالاخره اولین متروی سالونیک راهاندازی شد. قطارهای بدون راننده ترافیک و آلودگی را کاهش میدهند؛ در عین حال، آثار باستانی کشف شده در طول کار در ایستگاهها به نمایش گذاشته میشود.
سالونیک، «پاریس شمال یونان»، شهری است که به خاطر میراث غنی، غذاهای باورنکردنی و زندگی شبانه پر جنب و جوشش مشهور است. اما برای مدت طولانی، این شهر به خاطر چیز دیگری هم بدنام بود: ترافیک سنگین. کل مرکز شهر، که محل سکونت ۳۲۰ هزار نفر است، بین خلیج و تپهها قرار گرفته و یک تنگنای عظیم ایجاد شده است. و آن همه خودرو در حال کار موجب شده بودند که اینجا از حیث آلودگی هوا یکی از بدترین مناطق در کل اتحادیه اروپا شود.
باید چیزی تغییر میکرد. و اخیراً، بالاخره این تغییر اتفاق افتاد.
در پایان سال ۲۰۲۴، پس از دو دهه ساخت و ساز فوقالعاده پیچیده، سالونیک از اولین خط متروی خود رونمایی کرد. این مترو، یک سیستم زیرزمینی سریع و فوق مدرن است که زندگی ساکنانی مانند مارینا آرگیرو را متحول میکند؛ کارگر شرکت مترو که در حومه شهر زندگی میکند، اما مجبور است مرتباً برای رفتن به محل کار خانوادهاش در مرکز شهر سفر کند. قبل از راهاندازی مترو، مارینا مجبور بود رانندگی کند، که بسیار کند بود و اغلب نیم ساعت یا بیشتر طول میکشید، و پیدا کردن جای پارک هم چندان ساده نبود. حالا، او میتواند فقط در عرض ۱۵ دقیقه به مقصدش برسد.
خط اصلی بیش از ۱۰ کیلومتر امتداد دارد و در حال حاضر ۱۳ ایستگاه پیشرفته دارد که با قطارهای سریع ساخت ایتالیا به هم متصل شدهاند. این قطارها کاملاً بدون راننده هستند. درها به طور خودکار باز و بسته میشوند و بهطور کامل با درهای توری سکو برای حصول ایمنی حداکثری هماهنگ هستند. این قطارها مسیرهای خود را کاملاً به صورت مستقل طی میکنند و تقریباً ۲۰٬۰۰۰ مسافر را در هر ساعت در هر جهت جابجا میکنند.
مغز متفکر همه اینها مرکز کنترل عملیات است، جایی که هر حرکتی در مترو به صورت بلادرنگ رصد و کنترل میشود.
شهرهایی مانند کپنهاگ سیستمهای مشابهی دارند، اما برای یونان، این اولین مترو از این نوع است. مزایای آن واضح است: انعطافپذیری بسیار بالاتر، ایمنی بهتر، انطباق کامل با جدول زمانی، و در مجموع بهرهوری بیشتر. شاید در ابتدا قطارهای بدون راننده برای برخی از مسافران نگرانکننده بود، اما به سرعت به آنها عادت کردند.
اما ساختن متروی آینده به معنای کندوکاو در گذشته بود؛ به معنای واقعی کلمه. خاک سالونیک مملو از گنجینههای باستانشناسی ارزشمند است. برای حفظ آنها، تونلها باید بسیار عمیقتر از آنچه در ابتدا برنامهریزی شده بود، حفر میشدند و طرحهای چندین ایستگاه در این فرآیند اصلاح شدند. این عملیات به بزرگترین کاوش باستانشناسی در شمال یونان تبدیل شد و بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ اثر باستانی کشف شد. امروزه، برخی از ایستگاهها بهعنوان موزههای زیرزمینی منحصربهفرد نیز نقش ایفا میکنند.
اما این کار دقیق هزینه خودش را داشت؛ تأخیرها و افزایش بودجه، که با مشکلات مالی و چالشهای اداری یونان بدتر هم شد. در نهایت، بیش از ۳ میلیارد یورو سرمایهگذاری و دو دهه کار برای تکمیل آن لازم بود.
با رسیدن کل هزینهها به ۳ میلیارد یورو و خطر از دست دادن حمایت از پروژه به دلیل افزایش هزینهها و پیچیدگیها، اتحادیه اروپا وارد عمل شد و بیش از ۱ میلیارد یورو از محل بودجه سیاست انسجام خود تأمین کرد، و در عین حال بانک سرمایهگذاری اروپا نیز صدها میلیون یورو وام به آن اضافه کرد.
و این تازه اول راه است. این ۱۳ ایستگاه اول، تنها فاز اول هستند. خط اصلی در شرف توسعه است و برنامههای بیشتری برای دسترسی به حومههای بیشتر در دست اجراست که باعث رشد اقتصادی، ایجاد شغل و جذب گردشگران برای کشف موزهها و گالریهای زیرزمینی میشود؛ موزهها و گالریهایی که همگی با یک بلیط ساده مترو قابل دسترسی هستند.