از یک ویدئوی ویرال جعلی که در آن جیدی ونس هو میشود گرفته، تا اطلاعات نادرست مورد حمایت روسیه. آیا این ادعاهای جعلی پیرامون المپیک زمستانی میلان و کورتینا را شما هم دیدهاید؟
همزمان با برگزاری بازیهای المپیک زمستانی در میلان، شبکههای اجتماعی شاهد موجی از ویدئوهای جعلی، محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی و کارزارهای گسترده اطلاعات نادرست درباره این رقابتها هستند.
آگهی
آگهی
تیم راستیآزمایی «یورونیوز» موسوم به «The Cube» نمونههایی از ویدئویی را شناسایی کرده که در آن جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، با چهرهای نگران دیده میشود، در حالی که صدای هو کردنهای بلند در پسزمینه شنیده میشود. این ویدئو در شبکههای اجتماعی از جمله «ایکس» و تلگرام بازنشر شده است.
یکی از نسخههای این کلیپ در پلتفرم ایکس بیش از چهار میلیون بازدید ثبت کرده است.
با این حال، این ویدئو اصالت ندارد.
تحریف مراسم افتتاحیه
در ویدئوی فراگیرشده، بهنظر میرسد ونس در میان جمعیت ایستاده و در حالی که صدای هو کردن شنیده میشود، اخم کرده است. اما مقایسه این تصاویر با عکسهای تأییدشده از مراسم افتتاحیه نشان میدهد که تناقضهای آشکاری وجود دارد.
در جریان مراسم رسمی، ونس و همسرش اوشا در میان جمعیت و در حالی که کاروان ورزشکاران در حال عبور بود، دیده شدند. در تصاویر رسمی، ونس با کتوشلوار رسمی حضور دارد و نه با کاپشنی که در ویدئوی وایرال دیده میشود.
ونس بعدها کاپشن پوشیده بود، اما این مربوط به مرحله مقدماتی مسابقات هاکی روی یخ زنان بود و نه در مراسم افتتاحیه.
گزارشهای منتشرشده از محل برگزاری نشان میدهد زمانی که تصاویر ونس و همسرش پس از عبور کاروان تیم آمریکا روی نمایشگر پخش شد، بخشی از جمعیت او را هو کردند.
در ویدئویی از شبکه سیبیسی کانادا، یکی از مجریان میگوید: «هو کردنها برای او زیاد است»؛ جملهای که همزمان با نمایش تصویر معاون رئیسجمهوری آمریکا بیان میشود. خبرنگاران حاضر در سالن نیز گزارش دادهاند که هنگام نشستن در جایگاهها صدای هو کردن را شنیدهاند.
با این حال، کلیپ وایرالشده مربوط به آن رویداد نیست و نشانههای دیگری نیز حاکی از تولید آن با هوش مصنوعی است. در بخشی از ویدئو، حرکت چشمهای ونس نیز غیرطبیعی بهنظر میرسد.
شرکت «Sensity AI» که در زمینه شناسایی و پایش ویدئوهای جعلی تولیدشده با هوش مصنوعی فعالیت میکند، به تیم یورونیوز اعلام کرده که شواهدی قوی وجود دارد مبنی بر اینکه این کلیپ با استفاده از هوش مصنوعی و بر پایه یک عکس ثابت از ونس ساخته شده است.
بررسیهای این شرکت نشان میدهد در میانه کلیپ، تصویر برای لحظهای بهصورت معکوس پخش میشود، در حالی که صدا بدون وقفه ادامه دارد؛ موضوعی که نشان میدهد تصویر و صوت از یک منبع اصلی واحد نیستند.
حرکات بدن ونس و جزئیات پسزمینه نیز با الگوهای رایج «دیپفیک» مطابقت دارد. در یک لحظه، مردمک چشم او بهطور موقت ناپدید میشود.
این شرکت مستقر در آمستردام با استفاده از یک ابزار تجاری هوش مصنوعی و تنها با هزینهای در حدود ۱۲ یورو، توانست همان عکس ثابت ونس که در جریان حضورش در مرحله مقدماتی هاکی زنان گرفته شده بود را به یک دیپفیک مشابه تبدیل کند.
هدف قرار دادن پناهجویان اوکراینی در کارزار اطلاعات نادرست
در بخش دیگری از این موج اطلاعات نادرست، کارزاری گسترده که توسط کانالهای روسی در تلگرام منتشر شده، از بازیهای المپیک بهعنوان ابزاری برای انتشار اخبار جعلی درباره پناهجویان اوکراینی استفاده کرده است.
در یکی از ویدئوهای منتشرشده در تلگرام، بهدروغ ادعا میشود که پناهجویان اوکراینی مقابل سفارتخانههای ایتالیا تجمع کرده و خواستار لغو بازیهای المپیک شدهاند.
در این ویدئو، گوینده مدعی است معترضان اوکراینی این رقابتها را «هزینهای تجملاتی» خوانده و آن را نشانهای از «بیتوجهی ایتالیا به نیازهای اوکراین» دانستهاند.
با این حال، هیچ گزارش معتبر رسانهای درباره اعتراض اوکراینیها علیه المپیک در ایتالیا منتشر نشده است.
هرچند اعتراضهایی برگزار شده، اما گزارشها حاکی است این تجمعها مربوط به معترضان ضد «آیس»، گروههای منتقد پیامدهای مالی و زیستمحیطی المپیک و نیز گروههای حامی فلسطین بوده است.
در ویدئوی دیگری، گزارشی جعلی منتسب به شبکه سیبیسی با استفاده از تصاویر آرشیوی و صدای تولیدشده با هوش مصنوعی منتشر شده که مدعی است ورزشکاران اوکراینی در دهکده المپیک بهدلیل رفتارهای تهاجمی از سایر ورزشکاران جدا شدهاند.
اما بررسی گزارش اصلی، تهیهشده توسط آدرین آرسنو، خبرنگار سیبیسی نشان میدهد این گزارش صرفا به معرفی دهکده المپیک اختصاص دارد و هیچ اشارهای به پناهجویان یا ورزشکاران اوکراینی ندارد.
همچنین هیچ گزارش معتبر و مستقلی مبنی بر اسکان جداگانه ورزشکاران اوکراینی در جریان بازیها منتشر نشده است.
مرکز مقابله با اطلاعات نادرست اوکراین، وابسته به شورای امنیت ملی و دفاع این کشور، از انتشار ادعاهای بیاساس دیگری علیه پناهجویان اوکراینی در جریان این رقابتها خبر داده که پشتوانه رسمی ندارند.
از جمله این ادعاها میتوان به این موارد اشاره کرد: اینکه آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ «کنترلهای دوپینگ را برای تیم اوکراین تسهیل کرده» یا اینکه مترجمان این تیم «هیاتهای اعزامی را ترک کردهاند.»
این مرکز این اقدامات را تلاشهایی «هماهنگ» از سوی شبکههای روسی برای بیاعتبار کردن ورزشکاران اوکراینی پیش از آغاز بازیها توصیف کرده است؛ رقابتهایی که روسیه از حضور در آن محروم است.
انتقاد «پرنسس فریدا» سوئدی از ترامپ؟
در ادعای نادرست دیگری که در شبکه ایکس بازتاب گستردهای یافت، گفته شد «پرنسس فریدا» سوئد از دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا انتقاد کرده و از کانادا دعوت کرده به اتحادیه اروپا بپیوندد.
تیم راستیآزمایی ما نمونههایی از انتشار این ادعا را در ایکس شناسایی کرده که در مجموع هزاران بازدید داشته و حتی بحثهایی درباره احتمال پیوستن کانادا به اتحادیه اروپا را برانگیخته است.
در واقع، هیچ شاهزادهای به نام فریدا در خانواده سلطنتی سوئد وجود ندارد؛ موضوعی که فهرست رسمی اعضای خاندان سلطنتی این کشور نیز آن را تأیید میکند.
تصویری که همراه این ادعا منتشر شده، در حقیقت متعلق به «فریدا کارلسون»، اسکیباز صحرانورد سوئدی است که عضو خانواده سلطنتی نیست.
کارلسون که روز شنبه در رقابت اسکیاتلون زنان مدال طلا کسب کرد، هیچگونه اظهارنظری از این دست مطرح نکرده است.