کشته شدن دو آمریکایی در شهر مینیاپولیس، به دست ماموران اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE)، موجی از خشم و اعتراض را نهتنها در داخل ایالات متحده، بلکه در سطح بینالمللی برانگیخته است. منتقدان میگویند ماموران آیس در این تیراندازیها از قوه قهریه به شکل افراطی استفاده کردهاند.
این خشم زمانی شدت گرفت که مقامهای ایتالیایی تایید کردند نیروهای آیس قرار است همزمان با برگزاری بازیهای المپیک زمستانی میلان، که از روز جمعه آغاز میشود، در ایتالیا حضور داشته باشند؛ موضوعی که این پرسش را بهطور جدی مطرح کرده است: آیا آیس اساسا اجازه فعالیت در خاک کشورهای دیگر را دارد؟
کارشناسان میگویند شاخه اصلی تحقیقاتی آیس با نام «تحقیقات امنیت داخلی» (HSI) سالهاست در خارج از آمریکا فعال است، اما تاکید میکنند که این نهاد بدون رضایت کشور میزبان هیچ عملیاتی انجام نمیدهد.
با این حال، در بسیاری از کشورهای اروپایی نگرانیهایی جدی وجود دارد مبنی بر اینکه یک نهاد مهاجرتی آمریکا که در دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ بهشدت سیاسی شده، ممکن است رویکردهای تهاجمی خود را به خارج از مرزهای آمریکا نیز صادر کند.
سرژ ژومن، استاد تاریخ معاصر در دانشگاه بروکسل (ULB)، میگوید: «اگر شاهد این افراطها و استفاده ابزاری از آیس بهمثابه نوعی شبهنظامی شخصی برای دونالد ترامپ نبودیم، امروز این حجم از اعتراض علیه HSI شکل نمیگرفت.»
آیس در خارج از آمریکا چه میکند؟
آیس پس از حملات ۱۱ سپتامبر برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی تاسیس شد، اما بهتدریج ماموریت آن گسترش یافت و شامل شناسایی و انهدام شبکههای تروریستی احتمالی در بستر مهاجرتهای غیرقانونی نیز شد.
شاخه HSI این نهاد، مسئول مقابله با جرایم فراملی مانند قاچاق مواد مخدر، بهرهکشی جنسی از کودکان، جرایم مالی، سرقت مالکیت فکری و بازگرداندن آثار هنری و اشیای تاریخی مسروقه است.
روموالد اسکیورا، کارشناس مسائل آمریکا در موسسه روابط بینالملل و راهبردی فرانسه (IRIS)، میگوید HSI بیش از ۶۰ پایگاه در سراسر جهان دارد که ۵۲ مورد از آنها دفاتر رسمی بینالمللی هستند و عمدتا در سفارتخانههای آمریکا مستقرند؛ از جمله در پاریس، لندن، رم، مادرید، مکزیکوسیتی، بوگوتا، سائوپائولو، توکیو، بانکوک، قاهره و نایروبی.
به گفته او، ماموران HSI مسلح هستند، اما ماموریت آنها در خارج از آمریکا با نقش آیس در داخل کشور تفاوت دارد.
اسکیورا توضیح میدهد: «HSI شاخهای از آیس است که در خارج از آمریکا مستقر میشود تا با قاچاق مواد مخدر، جرایم سایبری و پروژههای تروریستی که میتوانند امنیت آمریکا، متحدانش یا شهروندان آمریکایی را تهدید کنند، مقابله کند. در عمل، نوعی نهاد اطلاعاتی رو به بیرون است؛ چیزی شبیه یک سیا با ماموریت پلیسی.»
تغییرات چشمگیر در دوران ترامپ
با این حال، اسکیورا و دیگر کارشناسان میگویند از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در سال ۲۰۲۵، ICE و HSI دستخوش تغییرات اساسی شدهاند.
قانون موسوم به «لایحه بزرگ و زیبای واحد» که تابستان گذشته تصویب شد، ۷۵ میلیارد دلار بودجه طی چند سال به این نهاد اختصاص داده است؛ ۴۵ میلیارد دلار برای مراکز بازداشت و حدود ۳۰ میلیارد دلار برای افزایش بازداشتها و اخراج مهاجران.
در حال حاضر آیس حدود ۲۲ هزار مامور دارد و برنامهریزی شده تا سال ۲۰۲۹، ۱۰ هزار نیروی دیگر جذب کند.
ترامپ و دولت او همواره از عملکرد آیس دفاع کردهاند و مدعیاند این سیاستها به کاهش جرم در آمریکا انجامیده است. ترامپ همچنین دموکراتها را عامل «آشوب» هفتههای اخیر دانسته است.
او هفته گذشته در شبکه اجتماعی خود نوشت: «در چهار سال دولت فاسد جو بایدن و رهبری شکستخورده دموکراتها، دهها میلیون مهاجر غیرقانونی، از جمله هزاران قاتل، متجاوز، آدمربا، قاچاقچی مواد مخدر و تروریست وارد کشور شدند.»
نگرانی اروپا از گسترش ماموریت آیس
در دوران ترامپ، HSI بیش از گذشته بر مهاجرت غیرقانونی تمرکز کرده است. به گفته اسکیورا، این نهاد اکنون شبکههای مهاجرت مخفیانهای را بررسی میکند که مقصد نهایی آنها آمریکا است.
او میگوید: «در برخی مناطق مثل آمریکای لاتین یا شرق آسیا، این اقدامات قابل توجیه است. اما وقتی آیس در پاریس یا لندن فعال میشود، این سوال پیش میآید که چرا؟ این رویکرد کاملا با سیاست ضد مهاجرت غیرقانونی دولت ترامپ گره خورده است.»
به گفته اسکیورا، HSI گاهی با این استدلال وارد عمل میشود که مثلا یک قایق مهاجران از فرانسه یا ایتالیا در نهایت ممکن است به آمریکا برسد؛ استدلالی که از نظر بسیاری محل تردید است.
در مقابل، سرژ ژومن تهدید ناشی از فعالیت HSI در اروپا را کمتر از آنچه تصور میشود میداند و میگوید: «این یک نهاد امنیت مرزی است و فعالیت فرامرزی آن ذاتا غیرعادی نیست. قدرتهای دیگر هم چنین کاری میکنند.»
حضور آیس در المپیک زمستانی ایتالیا
تنشها در ایتالیا زمانی بالا گرفت که HSI اعلام کرد در جریان المپیک زمستانی میلان، برای شناسایی و کاهش تهدیدهای ناشی از جرایم سازمانیافته فراملی از مقامهای محلی حمایت خواهد کرد.
سفیر آمریکا در ایتالیا تاکید کرده ماموران آیس گشتزنی نخواهند کرد و نقش آنها صرفا مشورتی و اطلاعاتی است، با تمرکز بر جرایم سایبری و تهدیدهای امنیت ملی.
با این حال، نمایندگان پارلمان اروپا خواستار جلوگیری از ورود ماموران آیس به خاک اتحادیه اروپا شدهاند و نسبت به پیامدهای حقوق بشری و دموکراتیک این حضور هشدار دادهاند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
منتقدان میگویند حوادث اخیر در آمریکا و استفاده افراطی از قوه قهریه توسط ماموران آیس، نگرانیها درباره انتقال این رویکرد به خارج از مرزهای ایالات متحده را تشدید کرده است.