آیا برای عمر طولانیتر، فقط آنچه میخوریم مهم است یا زمان غذا خوردن هم نقش دارد؟ یک مطالعه جدید نشان میدهد ساعت صرف صبحانه و شام میتواند با طول عمر و خطر مرگومیر ارتباط داشته باشد.
توصیههای تغذیهای معمولا بر محتوای بشقاب غذا تمرکز دارند. فراتر از این توصیه مشهور که «روزانه پنج وعده میوه و سبزیجات مصرف کنید»، توصیههای دیگر بر کاهش مصرف غذاهای فوقفرآوریشده، نمک و قندهای افزوده و همچنین داشتن یک رژیم غذایی متعادل تاکید میکنند.
آگهی
آگهی
اما این بار، مطالعهای که در پایان ماه ژوئیه در «مجله اروپایی تغذیه بالینی» منتشر شده، توجه را به موضوعی متفاوت جلب کرده است: زمان صرف وعدههای غذایی.
بر اساس این پژوهش، ساعت صرف نخستین و آخرین وعده غذایی روز میتواند بر امید به زندگی تأثیر بگذارد.
این مطالعه عادات غذایی بیش از ۳۰ هزار بزرگسال آمریکایی ۴۰ ساله و بالاتر را بررسی کرده است. دادهها از یک نظرسنجی ملی که بین سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۸ انجام شده، به دست آمدهاند.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
شرکتکنندگان اطلاعات مربوط به غذاها و نوشیدنیهای مصرفی خود و همچنین زمان صرف وعدههای غذایی را ثبت کردند. در طول دوره پیگیری که نزدیک به ۹ سال به طول انجامید، بیش از ۷ هزار مورد مرگ ثبت شد که نزدیک به یکسوم آنها ناشی از بیماریهای قلبیعروقی بود.
این تجزیه و تحلیل عوامل متعددی را که میتوانند بر خطر مرگ و میر تأثیر بگذارند، مانند سن، عادات سیگار کشیدن، سطح فعالیت بدنی، کیفیت رژیم غذایی، شاخص توده بدنی، میزان مصرف انرژی، درآمد و بیماریهای زمینهای را نیز در نظر گرفت.
نتایج این پژوهش سرنخهایی درباره زمانهایی ارائه میدهد که ممکن است برای سلامت و طول عمر مفیدتر باشند.
«اولین دریافت کالری روز» و رابطه با مرگ و میر
واضحترین نتیجه به چیزی مربوط میشود که پژوهشگران آن را «اولین دریافت کالری روز» مینامند.
افرادی که نخستین وعده غذایی خود را بین ساعت ۸ تا ۱۰ صبح مصرف میکنند، در مقایسه با کسانی که بین ساعت ۷ تا ۸ صبح صبحانه میخورند، با ۱۰ درصد افزایش خطر مرگ مواجه هستند.
این خطر زمانی که اولین وعده غذایی بین ساعت ۱۰ صبح تا ۱۲ ظهر مصرف شود، به حدود ۲۰ درصد افزایش مییابد.
همچنین افرادی که نخستین خوراکی یا میانوعده خود را در بعدازظهر مصرف میکنند، ۲۹ درصد بیشتر در معرض خطر مرگ قرار دارند.
در این گروه آخر، خطر مرگ ناشی از بیماریهای قلبیعروقی بهطور چشمگیری افزایش مییابد و ۴۶ درصد بیشتر از افرادی است که صبحانه خود را بین ساعت ۷ تا ۸ صبح مصرف میکنند.
پژوهشگران بر این اساس برآورد کردهاند که در سن ۵۰ سالگی، امید به زندگی افرادی که بسیار دیر شروع به غذا خوردن میکنند، بهطور متوسط حدود دو سال و نیم کمتر از سایر افراد است.
بهترین زمان شام خوردن چه موقع است؟
زمان صرف آخرین وعده غذایی روز نیز نتایج جالبی به همراه داشته است. بر اساس این مطالعه، افرادی که شام خود را پیش از ساعت ۷ عصر میخورند، در مقایسه با کسانی که بین ساعت ۷ تا ۸ شب شام میخورند، با ۱۳ درصد افزایش خطر مرگومیر مواجه هستند.
در مقابل، اگر آخرین وعده غذایی پس از نیمهشب مصرف شود، این خطر به ۲۷ درصد میرسد.
با این حال، «ژیلی شان»، استاد دانشگاه علوم و فناوری هواجونگ چین و یکی از نویسندگان این پژوهش، هشدار میدهد: «این نتایج به این معنا نیست که صرف شام بین ساعت ۷ تا ۸ شب، بهترین زمان برای همه افراد است.» اما این گروه با کمترین خطر مواجه شده بودند.
چرا زمان غذا خوردن اهمیت دارد؟
ژیلی شان میگوید:«زمان صرف وعدههای غذایی یکی از مهمترین سیگنالها برای تنظیم ساعتهای زیستی محیطی بدن است. دیر خوردن اولین وعده غذایی یا غذا خوردن در ساعات پایانی شب میتواند به اختلال در ریتم شبانهروزی بدن و بروز ناهنجاریهای متابولیک منجر شود.»
به گفته او، برهم خوردن این ریتمهای زیستی ممکن است در درازمدت بر سلامت عمومی و خطر ابتلا به بیماریها تأثیر بگذارد.
نتایج را با احتیاط تفسیر کنید
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تنها یک ارتباط آماری را نشان میدهد و ثابت نمیکند که صبحانه یا شام دیرهنگام مستقیما باعث کاهش طول عمر میشود.
عوامل دیگری نیز ممکن است در تفاوتهای مشاهدهشده نقش داشته باشند که از جمله آنها اختلالات خواب، کار در شیفت شب، فشارهای اقتصادی یا سایر شرایط زندگی است.
ژیلی شان در پایان تأکید میکند: «تنها بر اساس نتایج این مطالعه، افراد نباید بهطور ناگهانی و اساسی عادات غذایی خود را تغییر دهند.»