حفظ باروری برای مردان جوانی که تحت درمانهای تهاجمی مانند شیمی‌درمانی هستند یک چالش جدی است. انجماد بافت بیضه پیش از درمان می‌تواند کمک کند.
یک بیمار جوان در ادینبورگ تحت یک روش درمانی پیشگامانه قرار گرفته است؛ در این درمان، بافت بیضه خود او که پیش از آغاز شیمی‌درمانی منجمد شده بود، به بدنش پیوند زده شد؛ رویدادی که می‌تواند راه را برای حفظ باروری مردان هموار کند. این نخستین بار است که چنین اقدامی در بریتانیا انجام می‌شود و دومین مورد در جهان به شمار می‌رود.
آگهی
آگهی
رود میچل، استاد غدد درون‌ریز رشدی در موسسه بازسازی و ترمیم دانشگاه ادینبورگ، گفت: «این گام بزرگی در جهت کمک به پسرانی است که با درمان‌هایی روبه‌رو هستند که به باروری‌شان آسیب می‌زند تا بتوانند روزی صاحب فرزند شوند.»
این بیمار ۱۹ ساله در سال ۲۰۲۳ برای درمان یک اختلال جدی خونی، پیوند مغز استخوان دریافت کرد. پیش از آغاز درمان، مقداری از بافت بیضه او برداشته و منجمد شد، زیرا شیمی‌درمانی با دوز بالا می‌توانست به‌طور دائمی سلول‌های لازم برای تولید اسپرم را از بین ببرد.
دانشگاه ادینبورگ در بیانیه‌ای اعلام کرد که سه سال بعد آزمایش‌ها نشان داد اسپرم در مایع منی این بیمار وجود ندارد. در اوت ۲۰۲۶، پزشکان بخشی از بافت منجمدشده بیضه او را دوباره به بدنش پیوند زدند به امید آن که تولید اسپرم از سر گرفته شود.
این بیمار پس از پیوند گفت: «باروری موضوعی است که من برای مدت طولانی شخصا با آن دست‌وپنجه نرم کرده‌ام. همیشه می‌خواسته‌ام فرزندان خودم را داشته باشم اما در مقطعی شروع کردم به این واقعیت عادت کنم که شاید هرگز چنین امکانی برایم فراهم نشود. انجام این روش درمانی امید واقعی به آینده به من داده است.»
در هشت ماه آینده، پزشکان بخشی از بافت پیوندشده را خارج و بررسی می‌کنند تا مشخص شود آیا اسپرم تولید شده است یا نه.
چرا منجمد کردن بافت
حفظ باروری برای مردان جوانی که تحت درمانهای تهاجمی مانند شیمی‌درمانی قرار می‌گیرند یک چالش جدی است.
فریز کردن مایع منی یک گزینه شناخته‌شده برای نوجوانان و مردان جوان است. اما این امکان برای پسران پیش از بلوغ وجود ندارد، زیرا آن‌ها هنوز مایع منی تولید نمی‌کنند و هیچ راهی برای حفظ باروری خود در اختیار ندارند.
نگهداری بافت بیضه می‌تواند جایگزین دیگری باشد. این بافت حاوی سلول‌های بنیادی اسپرماتوگونی است که از زمان بلوغ به بعد اسپرم تولید می‌کنند. پزشکان امیدوارند بافتی که پیش از درمان منجمد شده است بعدا بتواند به بدن بیمار بازگردانده شود و امکان تولید اسپرم را فراهم کند.
پروژه بیضه ادینبورگ در سال ۲۰۱۵ با حمایت موسسه خیریه «کودکان مبتلا به سرطان بریتانیا» راه‌اندازی شد. از آن زمان تاکنون، برای بیش از هزار و دویست بیمار در بریتانیا و بیش از سه هزار و صد بیمار در جهان بافت بیضه برای استفاده احتمالی در درمانهای آینده ذخیره شده است.
میچل افزود: «کم‌کم می‌بینیم که برخی از این مردان جوان بازمی‌گردند تا گزینه‌های باروری خود را بررسی کنند. این مطالعه امید واقعی به حفظ باروری در آینده برای پسرانی که با درمان سرطان روبه‌رو هستند ارائه می‌کند.»
مراحل آزمایشی
روش آزمایشی اجراشده در ادینبورگ نخستین نمونه از این نوع در بریتانیا و تنها دومین مورد گزارش‌شده در جهان است.
نخستین مورد گزارش‌شده از پیوند بافت منجمدشده بیضه ژانویه ۲۰۲۵ در بلژیک انجام شد. در آن مورد، بافت منجمدشده پس از ۱۶ سال نگهداری دوباره به بدن مردی نابارور که در کودکی تحت شیمی‌درمانی قرار گرفته بود پیوند زده شد.
پژوهشگران در نتایج اولیه (منبع به زبان انگلیسی) این مطالعه نوشتند که سلول‌های بنیادی خفته در بافت پیوندشده دوباره فعال شده و تولید سلول‌های اسپرم را آغاز کرده‌اند؛ فرایندی که اسپرم‌زایی نامیده می‌شود.
وقتی پژوهشگران یک سال پس از جراحی این بافت را بررسی کردند تایید شد که سلول‌های اسپرم به‌طور کامل رشد کرده‌اند.