خشکی یا حس شنریزه در چشم بعد از خورشیدگرفتگی معمولا گذراست اما لکه در مرکز دید میتواند نشانه آسیب شبکیه باشد. یک کارشناس نحوه تشخیص این علائم و زمان مراجعه به متخصص چشم را توضیح میدهد.
میلیونها نفر بهتازگی خورشیدگرفتگی تاریخی را مشاهده کردند، نخستین خورشیدگرفتگی قابل مشاهده از شبهجزیره ایبری از سال ۱۹۱۲، و ممکن است برخی از آنها ناخواسته نگاه خود را بدون محافظت کافی به خورشید معطوف کرده باشند.<\/p>
آگهی
آگهی
آیا باید نگران شد اگر بعد از خورشیدگرفتگی چشمها سوزش پیدا کنند؟ و اگر لکه کوچکی در مرکز میدان دید ظاهر شود چه؟ متخصصان هشدار میدهند که همه علائم به یک اندازه مهم نیستند و نشانههای یک آسیب جدی ممکن است بلافاصله ظاهر نشوند.<\/p>
دکتر لارا سارارولس، رئیس واحد شبکیه در بیمارستان عمومی گرانویرس و رئیس بخش OMIQ در بیمارستان دانشگاهی عمومی کاتالونیا، در گفتوگو با یورونیوز میگوید: «دو نکته را باید از هم تفکیک کنیم».<\/p>
از یک سو، خیره شدن طولانیمدت به خورشیدگرفتگی، حتی اگر عینکهای محافظ بهدرستی استفاده شده باشند، میتواند باعث شود کمتر پلک بزنیم و در نتیجه خشکی چشم، احساس وجود شن یا جسم خارجی و دیگر ناراحتیهای گذرا ایجاد شود.<\/p>
سارارولس میگوید: «این موضوع کمترین اهمیتی ندارد». به گفته او، این پدیده شبیه اتفاقی است که پس از ساعتها تمرکز جلوی صفحه نمایش رخ میدهد و معمولا ظرف چند ساعت از بین میرود و میتوان آن را با قطره اشک مصنوعی تسکین داد.<\/p>
اما وضعیت در مورد رتینوپاتی خورشیدی یا ماکولوپاتی خورشیدی کاملا متفاوت است؛ آسیبی که در اثر تماس مستقیم با اشعه خورشید ایجاد میشود، شبکیه را درگیر میکند و میتواند بهویژه بخش ماکولا، یعنی ناحیه مسئول بینایی مرکزی، را تخریب کند.<\/p>
و یک مشکل دیگر هم وجود دارد: در لحظهای که آسیب ایجاد میشود، لزوما درد احساس نمیشود. سارارولس توضیح میدهد: «در لحظهای که به نور نگاه میکنی هیچ چیز احساس نمیکنی؛ دردی وجود ندارد و هیچ حسی نداری».<\/p> علامت هشدار: لکهای در مرکز میدان دید<\/h2>
به گفته سارارولس، نشانهای که بعد از خورشیدگرفتگی باید به آن توجه ویژه کرد، اختلال در بینایی مرکزی است. سارارولس توضیح میدهد: «بیمار ممکن است متوجه شود که در ناحیه مرکزی یک ناحیه سیاه، یک نقطهای که فوکوس نمیشود یا یک ناحیه خاکستری وجود دارد که همیشه در همان نقطه است».<\/p>
ممکن است تاری دید هم بروز کند. مدیریت خدمات درمانی سوریا، زیر نظر دولت خودمختار کاستیا و لئون، در فهرست علائم هشداردهنده لکههای تیره در مرکز میدان دید، تصاویر تحریفشده و دشواری در تشخیص رنگها را نیز ذکر کرده است.<\/p> منتشر شده توسط دولت خودمختار کاستیا و لئون.<\/caption>منتشر شده توسط دولت خودمختار کاستیا و لئون.<\/alt><\/cstm> بنابراین تفاوت این موارد با ناراحتیهای خفیف بسیار مهم است. احساس شنریزه، خشکی یا وجود جسم خارجی میتواند صرفا ناشی از ثابت نگه داشتن نگاه و کمتر پلک زدن باشد. اما لکهای پایدار در مرکز میدان دید یا هرگونه تغییر در چیزی که میبینیم نیازمند توجه بسیار بیشتری است.<\/p> ممکن است علائم یک یا دو روز بعد بروز کنند<\/h2>
اینکه بلافاصله بعد از خورشیدگرفتگی حالتان کاملا خوب باشد نیز بهطور کامل احتمال آسیب را منتفی نمیکند. به گفته سارارولس، علائم ماکولوپاتی خورشیدی لزومی ندارد در ساعات بلافاصله پس از مواجهه ظاهر شوند.<\/p>
سارارولس میافزاید: «گاهی علائم در ساعات بعدی ظاهر نمیشوند، بلکه ممکن است روز بعد یا دو روز پس از آن بروز کنند». به همین دلیل، کسانی که بدون محافظت کافی مستقیما به خورشید نگاه کردهاند، باید در روزهای بعدی هرگونه تغییر در بینایی خود را با دقت زیر نظر داشته باشند.<\/p>
این متخصص تاکید ویژهای بر کودکان دارد. اگر کودکی پس از خورشیدگرفتگی از مشکلات بینایی شکایت کند، والدین باید احتمال این را در نظر بگیرند که او مستقیما به خورشید نگاه کرده است، حتی اگر کودک خودش آن را نپذیرد.<\/p>
سارارولس هشدار میدهد: «کودکان قرار نیست به ما بگویند که به خورشیدگرفتگی نگاه کردند و کاری را انجام دادند که گفته بودیم انجام ندهند». او در صورت بروز علائم توصیه میکند برای بررسی وجود آسیب احتمالی به متخصص چشم مراجعه شود.<\/p> <\/cstm> برای آسیب دیدن شبکیه چند ثانیه کافی است؟<\/h2>
لازم نیست چندین دقیقه به خورشید خیره شوید تا در معرض خطر قرار بگیرید. در پاسخ به این پرسش که آیا چند ثانیه نگاه مستقیم میتواند برای ایجاد آسیب کافی باشد، سارارولس جواب مثبت میدهد.<\/p>
اشعه میتواند در ناحیه فووا، که در مرکز ماکولا قرار دارد، آسیب فوتوتوکسیک ایجاد کند. به همین دلیل، متخصصان در روزهای منتهی به خورشیدگرفتگی بارها بر ضرورت استفاده از عینکهای ویژه و دارای تاییدیه استاندارد برای رصد خورشید تاکید کرده بودند.<\/p>
یکی از پرخطرترین لحظات بلافاصله پیش و پس از فاز کلی رخ داد. در آن بازه کوتاه که قرص خورشید کاملا با ماه پوشیده شده بود، مشاهده مستقیم پدیده امکانپذیر بود، اما با بازگشت نور خورشید لازم بود بلافاصله دوباره از وسایل محافظتی استفاده شود.<\/p>
سارارولس توضیح میدهد که همین گذار میتوانست باعث مواجهه تصادفی در میان کسانی شود که در زمان کلی شدن خورشیدگرفتگی عینکهای خود را برداشتند و هنگام بازگشت خورشید همچنان به آسمان نگاه کردند. او میگوید: «خیلی زود دوباره نور خورشید دیده میشود و آن لحظه، پرخطرترین زمان است».<\/p> خورشیدگرفتگی را با موبایل ضبط کردم؛ ممکن است به چشمم آسیب زده باشد؟<\/h2>
ضبط کردن خورشیدگرفتگی با تلفن همراه، بهخودیخود به معنای وارد شدن آسیب به چشم نیست. نکته اصلی این است که آیا فرد هنگام تنظیم، فوکوس کردن یا فیلمبرداری با دستگاه، همزمان نگاه خود را بدون محافظت کافی مستقیما به خورشید معطوف کرده است یا نه.<\/p>
سارارولس یک تفاوت مهم را یادآور میشود: دیدن خورشیدگرفتگی فقط از طریق صفحه تلفن همراه، همان میزان مواجهه چشمان با خطر نگاه مستقیم به خورشید را ایجاد نمیکند. او توضیح میدهد: «اگر موبایل را در جای مناسب ثابت کنید، دکمه ضبط را بزنید و بعد فقط به صفحه نگاه کنید، مشکلی پیش نمیآید».<\/p>
خطر در جایی بود که فرد نگاه خود را از صفحه جدا میکرد و هنگام آماده کردن یا انجام فیلمبرداری، مستقیما به خورشید نگاه میکرد. بنابراین کسانی که در طول خورشیدگرفتگی از موبایل استفاده کردهاند، بهتر است به این فکر کنند که آیا در هیچ لحظهای بدون محافظت به طور مستقیم به خورشید نگاه کردهاند، نه اینکه صرفا از ضبط کردن آن نگران باشند.<\/p>
اما وضعیت برای کسانی که خورشیدگرفتگی را با دوربین دوچشمی، تلسکوپ یا دوربینهای دارای منظرهیاب اپتیکیِ فاقد فیلتر خورشیدی مناسب مشاهده کردهاند متفاوت است، زیرا این ابزارها اشعه را متمرکز میکنند و میتوانند خطر آسیب چشمی را بهطور چشمگیری افزایش دهند.<\/p> اگر لکهای ظاهر شد یا دیدم تار شد چه کنم؟<\/h2>
اگر پس از خورشیدگرفتگی لکهای سیاه یا خاکستری در مرکز میدان دید، ناحیهای که فوکوس نمیشود، تاری دید یا هرگونه اختلال بیناییِ پایدار ظاهر شد، توصیه این است که به چشمپزشک مراجعه شود. به گفته سارارولس، در حال حاضر درمانی با اثبات کارایی برای معکوس کردن رتینوپاتی خورشیدی وجود ندارد.<\/p>
سارارولس توضیح میدهد: «معمولا کورتیکواستروئید تجویز میشود، اما ثابت نشده که موثر باشد؛ در واقع هیچ درمانی وجود ندارد که بتواند این مشکل را برطرف کند». با این حال، نبود درمان اختصاصی به این معنا نیست که مراجعه به پزشک لازم نباشد.<\/p>
چشمپزشک میتواند آسیب را معاینه و ثبت کند و روند آن را تحت نظر بگیرد. برخی بیماران با بهبود خودبهخودیِ بخشی از گیرندههای نوری، تا حدی دوباره بینایی خود را به دست میآورند، اما در موارد دیگر ممکن است عوارض دائمی برجا بماند.<\/p>
به همین دلیل، سارارولس پس از پایان خورشیدگرفتگی دو پیام بسیار روشن مطرح میکند: به خاطر یک احساس گذرا و ساده خشکی چشم دچار اضطراب نشوید، اما در عین حال یک اختلال پایدار در بینایی مرکزی را نادیده نگیرید.<\/p>
<\/p> 517c57b37bcf8a744cd9965ea7ae0809<\/hash>