شرکت شورون قرار است روز چهارشنبه گسترش فعالیتهای خود در ونزوئلا را اعلام کند، ساعاتی پس از تصویب واگذاری کنترل یکپنجم ذخایر نفت این کشور به واشنگتن و همزمان با ورود وزیر انرژی آمریکا، کریس رایت، برای امضای این توافق.
دومین شرکت بزرگ نفتی آمریکا در حال آمادهسازی برای گسترش حضور خود در کشوری است که بیشتر رقبای آن حدود دو دهه پیش آن را ترک کردند.
یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، خبرنگاران را در جریان گذاشت و گفت مدیران شورون قرار است همراه با وزیر انرژی آمریکا، کریس رایت، در ونزوئلا حاضر شوند و از یک سرمایهگذاری جدید رونمایی کنند؛ اقدامی که نخستین حرکت شرکتی پس از توافقی است که بهتازگی در مجلس ملی ونزوئلا به تصویب رسیده است.
رایت پس از رایگیری در ونزوئلا، شامگاه سهشنبه در کاراکاس فرود آمد و امضای توافق برای روز چهارشنبه برنامهریزی شده است.
شورون تنها تولیدکننده بزرگ آمریکایی است که از سال ۲۰۰۷ و پس از آن که هوگو چاوز ملیسازی کامل این صنعت را به پایان رساند، در ونزوئلا مانده است؛ اقدامی که اکسون و کونوکو فیلیپس را وادار به خروج کرد.
رایگیری و جدل بر سر حروف ریز قرارداد
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، که در گفتوگویی اسپانیاییزبان منتشرشده در اینترنت در روز سهشنبه سخن میگفت، این توافق را با صراحت توصیف کرد.
روبیو گفت: «در اصل، این حالا توافقی با دولت آمریکا است، به طور مشخص با مشارکت وزارت دفاع، که یک حساب ویژه در اختیار دارد و به آن اجازه میدهد درصد معینی از این داراییها را در اختیار بگیرد.» او افزود که حمایت آمریکا به این شرکت کمک خواهد کرد سرمایهگذاری خصوصی لازم برای توسعه این میدانها را جذب کند.
روبیو یادآور شد که «بخش اعظم» ۱۷ میدان در اختیار چینیها و روسها بوده است؛ در حالی که کاخ سفید نیز این توافق را احیای دوباره دکترین مونرو توصیف کرده است.
برای شرکت نورث امریکن بلو انرژی پارتنرز حقوق بهرهبرداری صد ساله در این میدانها در نظر گرفته شده و این میدانها ۶۵ میلیارد بشکه نفت در خود دارند. قرار است یک شرکت جدید تاسیس شود که در آن دفتر سرمایه راهبردی وزارت جنگ آمریکا ۳۵ درصد سهام را در اختیار خواهد داشت و وزارت خارجه آمریکا حق خواهد داشت ۲۰ درصد از تولید را به قیمت تمامشده خریداری کند.
شهروندان آمریکایی باید اکثریت اعضای هیاتمدیره را تشکیل دهند و واشنگتن بر انتصابها حق وتو خواهد داشت.
نمایندگان ونزوئلایی این توافق را با رایگیری علنی و بالا بردن دستها تصویب کردند، هرچند برخی از اعضای اپوزیسیون رای ندادند و گفتند متن شرایط را ندیدهاند.
لوئیس امیلیو روندون، نماینده مخالف، گفت: «ما نیاز داریم و موظفیم بدانیم در حروف ریز این قرارداد چه نوشته شده است.»
خورخه رودریگز، رئیس مجلس ملی، در پاسخ گفت: «اگر این نفت در زیر زمین بماند، چه کسی از آن سود میبرد؟»
مالک نابپ، آلخاندرو بتانکورت است؛ فردی که در اسپانیا و سوئیس به ظن پولشویی تحت تحقیق قرار گرفته، هرچند هرگز علیه او کیفرخواستی صادر نشده و همچنین به دخالت در یک طرح فساد در شرکت دولتی نفتی پیدیویاسای متهم شده است.
یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، او را «عامل آزموده» توصیف کرد و در عین حال اذعان داشت که در ژئوپلیتیک گاهی ناچار به کار کردن با چهرههای نه چندان بیعیب هستید.
این مقام گفت: «نمیخواهم از کسی قدیس بسازم؛ فقط میگویم این فرد در گذشته برای دولت آمریکا مفید بوده است.»
مسائلی که این توافق حل نکرده است
تحلیلگران همچنان تردید دارند که تولید بتواند به سرعت احیا شود و برآوردها از یک تا ده سال زمان لازم پیش از رسیدن بشکههای جدید به بازار حکایت دارد. مقامهای آمریکایی میگویند واشنگتن پولی در این مشارکت تزریق نمیکند و استدلال میکنند که صرف حمایت آن برای جذب سرمایه مورد نیاز کافی خواهد بود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اشاره کرد که شرکتهای دیگری نیز راه شورون را در پیش خواهند گرفت.
ترامپ گفت: «اکسون وارد میشود، شورون وارد میشود؛ شرکتهای بزرگ نفتی خودمان در حال ورود هستند.»
با این حال موضع اکسون ظاهرا تغییری نکرده است؛ چرا که سخنگوی این شرکت روز سهشنبه گفت «هیچ چیز عوض نشده»؛ آن هم پس از آن که دارن وودز، مدیرعامل اکسون، اوایل سال جاری ونزوئلا را «غیرقابل سرمایهگذاری» خوانده بود.
برای دولت آمریکا، فوریت ماجرا در داخل کشور است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه در حالی در کاخ سفید با مدیران شرکتهای نفتی دیدار کرد که به دنبال حملات تازه آمریکا به اهداف ایرانی در نزدیکی تنگه هرمز، بهای بنزین رو به افزایش گذاشته بود. او پس از این نشست در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «ما سلطه انرژی آمریکا را آزاد میکنیم!»
کاهش قیمت سوخت تا پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر، که در آن جمهوریخواهان ممکن است کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را از دست بدهند، برای دولت آمریکا اولویت به شمار میرود.