مرگبارترین شیوع ابولا در تاریخ بیش از هزار نفر را در شرق کنگو کشته است، در حالیکه مقامهای بهداشتی وسط درگیری و بیاعتمادی و نبود درمان تاییدشده برای مهار ویروس میکوشند.
مقامهای کنگو میگویند جهش تند در شمار موارد جدید به نظر میرسد در حال کاهش است اما هشدار میدهند که این شیوع هنوز به اوج خود نرسیده است. تازهترین گزارش انستیتوی بهداشت عمومی این کشور اعلام کرده که انتقال ویروس همچنان پایدار است و نوسانهای اخیر در تعداد موارد احتمالا تحت تاثیر تاخیر در گزارشدهی و ادامه فرایند تجمیع دادههاست.
آگهی
آگهی
بهروزرسانی تازه انستیتوی بهداشت عمومی کنگو میگوید تاکنون ۲٬۵۳۶ مورد تاییدشده ابولا و ۱٬۰۳۳ مرگ ثبت شده و دستکم ۷۳۸ بیمار در قرنطینه یا بستری هستند.
این شیوع که ۱۵ مه اعلام شد، برخلاف بیشتر موارد پیشین گسترش ابولا در جوامع است زیرا ویروس بوندیبوگیو که عامل آن است هیچ واکسن یا درمان تاییدشدهای ندارد.
تریش نیوپورت، مدیر برنامه اضطراری پزشکان بدون مرز که در کنگو کار میکند، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «هرگز شیوع ابولایی نبوده که با این همه مورد شروع شود، فقط به این دلیل که شناسایی آن اینقدر دیر انجام شده است».
بر اساس مدلسازی رایانهای پژوهشگران مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای ایالات متحده (CDC) در ماه گذشته، در بدترین سناریو ممکن است شیوع کنونی به بدترین همهگیری ثبتشده در تاریخ نزدیک شود.
برای مقایسه، همهگیری ابولا در غرب آفریقا در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ که بزرگترین شیوع این بیماری تا امروز بوده، بیش از ۱۱ هزار نفر را کشت و حدود هشت ماه طول کشید تا شمار مرگومیر از هزار نفر بگذرد.
شیوع کنونی عمدتا در استان دورافتاده ایتوری متمرکز است که نزدیک به ۹۰ درصد موارد را در خود جای داده اما در پنج استان دیگر نیز مواردی تایید شده است؛ از جمله در یکی از بزرگترین شهرهای کنگو، کیسانگانی، و همچنین در کشور همسایه اوگاندا.
شیوع در منطقهای ناآرام
بخشی از این شیوع در شهر بزرگ و مرکز فعالیتهای بشردوستانه، گوما، رخ میدهد؛ شهری که شورشیان مورد حمایت کشور همسایه رواندا بیش از یک سال پیش آن را تصرف کردند و همین مقابله با بحران را پیچیدهتر کرده است.
درگیریهای مربوط به شورشیان ام۲۳ مورد حمایت رواندا، حملات نیروهای دموکراتیک متحد (ADF) که با گروه موسوم به دولت اسلامی ارتباط دارند و آوارگی گسترده، کار پایش، ردیابی تماسها و دسترسی به جوامع آسیبدیده را دشوار کرده است.
خبرنگاران آسوشیتدپرس گزارش دادهاند که به تازهواردها ممکن است با بدگمانی نگاه شود و تیمهای ارتباط با جامعه در حالی تلاش میکنند پیامهای مربوط به اقدامات پیشگیرانه در برابر ابولا را منتقل کنند که با توهین و اتهامهایی روبهرو هستند مبنی بر اینکه این شیوع ساختگی است.
اکنون پس از هفتهها کار پرخطر در شرایط بحرانی و دریافت اندک یا هیچ دستمزدی از دولت کنگو، خود نیروهای محلی مقابله با ابولا نیز ناراضی شدهاند. برخی کارکنان در مراکز درمانی دست به اعتصاب زده و راههای دسترسی را مسدود کردهاند. اعتصابکنندگان شامل اپیدمیولوژیستها، نیروهای بررسی موارد، رانندگان و قبرکنها بودهاند.
مقاومت در جامعه و کمبود آزمایش پاسخ را کند کرده است
به گفته مقامها و کارکنان سلامت، بیاعتمادی و مقاومت مردم محلی همچنان از بزرگترین موانع مهار این شیوع است.
شایعات درباره مراکز درمان ابولا، ترس از قرنطینه و مخالفت با خاکسپاری ایمن باعث شده برخی افراد از انجام آزمایش خودداری کنند یا تنها زمانی به دنبال درمان بروند که حالشان بهطور بحرانی رو به وخامت گذاشته است.
نیروهای مقابله همچنین برای درک این موضوع که شیوع تا چه حد گسترش یافته و ممکن است چقدر بدتر شود با مشکل روبهرو هستند، زیرا تنها حدود ۷۷ درصد تماسهای شناختهشده در سطح کشور زیر نظر هستند؛ رقمی که بسیار کمتر از هدف ۹۵ درصدی مورد نیاز از نظر مسئولان بهداشت برای قطع زنجیره انتقال است.
خطر گسترش جهانی شیوع همچنان پایین ارزیابی میشود
سازمان جهانی بهداشت همچنان خطر ناشی از این شیوع را در داخل کنگو «بسیار بالا» و در اوگاندا، جایی که بیماری به آنجا سرایت کرده، و کشورهای همسایه «بالا» ارزیابی میکند و به عبور مرزی بیماری، رفتوآمدهای مکرر جمعیت و ادامه انتقال در شرق کنگو اشاره دارد.
این نهاد میگوید خطر جهانی انتقال پایین است و یادآور میشود که ابولا از راه تماس مستقیم با مایعات بدن فرد آلوده منتقل میشود نه از طریق هوا، و به همین دلیل انتقال آن بسیار دشوارتر از ویروسهای تنفسی است.
سازمان جهانی بهداشت در حالی که میگوید با گسترش شیوع، موارد وارداتی بیشتری محتمل است، تاکید میکند این موارد تاکنون به سرعت شناسایی و مهار شدهاند.