زمان انتظار برای درمان در برخی کشورهای اروپایی به سالها میرسد و پیامدهای واقعی برای بیماران دارد. یورونیوز سلامت این زمانها را در چند حوزه از نزدیک بررسی میکند.
میدانستید در بریتانیا بیش از یک نفر از هر ده بیماری که باید متخصص او را ویزیت کند بیش از یک سال برای گرفتن نوبت منتظر میماند؟ یا اینکه در اسلوونی بیماران فقط برای تعویض مفصل ران باید نزدیک به دو سال، معادل ۶۶۷ روز، در صف بمانند؟
آگهی
آگهی
این ارقام از گزارش «نگاهی به سلامت ۲۰۲۵» سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به دست آمده که یکی از فوریترین چالشهای سیاستگذاری سلامت عمومی در اروپا را نشان میدهد: زمانهای انتظار.
اینها شاید از بدترین آمارها در اروپا باشد اما بحران صف انتظار بسیار فراتر از این دو کشور است.
گزارش میگوید: «به تعویق افتادن منافع مورد انتظار درمان به این معناست که بیماران بیش از آنچه لازم است با درد و ناتوانی زندگی میکنند و ممکن است پیامدهای سلامت پس از مداخله را بدتر کند.»
پس کدام کشورهای اروپایی بیماران را بیش از همه منتظر میگذارند؟ ابعاد این مشکل در سراسر قاره چقدر جدی است و بیماران برای عمل جراحی واقعا چقدر باید صبر کنند؟
گزارش OECD نشان میدهد در حوزههای مختلف نظام سلامت زمانهای انتظار طولانی است. حتی گرفتن نوبت از پزشک عمومی یا پرستار در چندین کشور اروپایی در سال ۲۰۲۳ دستکم یک هفته طول میکشد.
در آلمان و فرانسه یک پنجم مردم برای دیدن یک پزشک عمومی باید چند هفته صبر کنند. در سوئد ۲۳ درصد بیماران برای ویزیت پزشک عمومی یا پرستار بیش از یک هفته منتظر میمانند. این سهم در فرانسه و آلمان یک نفر از هر پنج نفر یعنی ۲۰ درصد است و در بریتانیا با ۱۸ درصد تقریبا به همین سطح میرسد.
اگر کسانی را هم که شش تا هفت روز منتظر میمانند حساب کنیم این سهمها باز هم بالاتر میرود: سوئد ۳۰ درصد، فرانسه ۲۸ درصد، بریتانیا ۲۷ درصد و آلمان ۲۶ درصد.
به دلیل تفاوت در روشهای اندازهگیری مقایسه مستقیم زمانهای انتظار میان کشورها ممکن است دقیق نباشد.
سالها انتظار برای ویزیت با متخصص
انتظار بیش از یک سال برای ویزیت شدن توسط متخصص واقعیتی برای برخی بیماران در سراسر اروپاست. بریتانیا بیش از همه جلب توجه میکند؛ ۱۱ درصد بیماران گفتهاند که برای گرفتن نوبت متخصص بیش از یک سال منتظر ماندهاند. این سهم در فرانسه و آلمان فقط ۲ درصد است.
اما حتی زمانهای انتظار کوتاهتر هم چندان کوتاه نیست. در فرانسه بیش از دو نفر از هر پنج بیمار یعنی ۴۳ درصد بین دو ماه تا یک سال منتظر میمانند و پس از آن بریتانیا با ۳۲ درصد، سوئد با ۲۹ درصد و آلمان با ۲۲ درصد قرار دارند.
انتظار چندماهه برای عمل آب مروارید
زمانهای انتظار برای عمل آب مروارید هم تصویر مشابهی را نشان میدهد. این شاخص سهم بیمارانی را اندازهگیری میکند که از زمان ارزیابی توسط متخصص تا انجام درمان بیش از سه ماه منتظر میمانند.
در نروژ در سال ۲۰۲۴ چهار نفر از هر پنج بیمار نیازمند این عمل یعنی ۸۱ درصد بیش از سه ماه در صف بودهاند. فنلاند با ۷۱ درصد فاصله چندانی با آن ندارد.
در بریتانیا ۵۸ درصد، پرتغال ۵۸ درصد و اسپانیا ۵۳ درصد بیماران نیز بیش از سه ماه منتظر ماندهاند. این سهم در لهستان ۱۳ درصد، مجارستان ۱۷ درصد، سوئد ۲۲ درصد و ایتالیا ۲۷ درصد است که به طور قابل توجهی پایینتر است.
صف عمل آب مروارید طولانیتر از دوران پیش از همهگیری
در میان ۹ کشور اروپایی که در این زمینه رصد شدهاند در هفت کشور زمان انتظار برای عمل آب مروارید در سال ۲۰۲۴ نسبت به ۲۰۱۹ افزایش یافته و تنها در لهستان و مجارستان کاهش دیده شده است؛ وضعیتی که بازتابدهنده اثر ماندگار همهگیری کووید ۱۹ بر نظامهای سلامت است.
در بریتانیا سهم بیمارانی که بیش از سه ماه منتظر میمانند از ۲۲ درصد به ۵۸ درصد بیش از دو برابر شده است. در نروژ نیز این سهم از ۶۵ درصد به ۸۱ درصد رسیده است.
این ارقام نشان میدهد فشار بر نظامهای سلامت پس از همهگیری همچنان ادامه دارد.
تعویض مفصل ران: انتظار تقریبا دو ساله در اسلوونی
میانگین میانه زمان انتظار برای تعویض مفصل ران هم چشمگیر است. در اسلوونی بیماران در سال ۲۰۲۴ به طور میانه ۶۶۷ روز یعنی نزدیک به دو سال منتظر این عمل بودهاند.
در لهستان نیز این زمان از یک سال فراتر رفته و به ۳۴۳ روز رسیده است و پس از آن مجارستان با ۲۰۹ روز و بریتانیا با ۱۷۴ روز قرار دارند. اینها ارقام میانه هستند یعنی نیمی از بیماران حتی بیش از روزهایی که اینجا آمده منتظر ماندهاند.
لوئیجی سیچیلیانی از دانشگاه یورک در مقالهای تازه در نشریه European Journal of Public Health نوشت: «زمانهای انتظار برای خدمات درمانی غیراضطراری در بسیاری از نظامهای سلامت جایی که بیماران باید هفتهها یا ماهها برای دسترسی به خدمات درمانی صبر کنند به یکی از نگرانیهای مهم سیاستگذاری سلامت تبدیل شده است.»
سیچیلیانی توضیح میدهد که زمانهای انتظار به دلیل محدودیتهای متفاوت ظرفیت، تصمیمهای بودجهای، نیروی انسانی حوزه سلامت و عدم تطابق با رشد تقاضا برای خدمات درمانی که ناشی از سالخوردگی جمعیت و نوآوریهای فناورانه است به طور گستردهای میان کشورها فرق میکند.
به گفته یورواستات زمان انتظار همچنین یکی از دلایل مهم برآورده نشدن نیازها در حوزه مراقبتهای فوری پزشکی است.