۹۱ درصد شرکتکنندگان تستوسترون و ۷۹ درصد هورمون رشد انسانی استفاده کردند، اما وعده رکوردهای متعدد جهانی محقق نشد؛ ماجرا از چه قرار بود؟
لاسوگاس به نمایشهای اغراقآمیز و پرزرقوبرقش مشهور است؛ از مبارزههای سنگینوزن و مگاکنسرتها تا فرمول یک.
آگهی
آگهی
اما مسابقات «انهاست گیمز» یکشنبه شب، با سالن ویژهای که روی استریپ ساخته شده، گروهی از ورزشکارانی که از کوکتلی از مواد ممنوعه استفاده میکردند و وعده بارانی از رکوردهای جهانی شکستهشده، شاید جسورانهترین و بحثبرانگیزترین نمایشی بود که این شهر تا امروز روی صحنه برده است.
این رویداد که با حمایت میلیاردرهایی از جمله پیتر تیل و دونالد ترامپ جونیور برگزار شد، خود را الگویی تازه برای ورزش معرفی میکرد؛ مدلی که در آن داروهای نیروزا مجاز، تحت نظارت و حتی ستایششدهاند؛ رویدادی برای راندن بدن انسان تا آخرین مرز توانایی.
ورزشکاران برای هر پیروزی در یک رشته ۲۵۰ هزار دلار و برای شکستن رکورد جهانی یک جایزه یک میلیون دلاری در اختیار داشتند.
مدیرعامل «انهاست گیمز» ماکسیمیلیان مارتین گفت: «ما وارد فرهنگ جریان اصلی شدهایم. ما اینجاییم که بمانیم. ما امشب جهان را تغییر دادیم.»
این ادعا برای رویدادی که حتی بر اساس معیارهای خودش هم تا حد زیادی ناکام ماند جسورانه بود. در بیشتر رشتهها رکوردی شکسته نشد.
چه اتفاقی افتاد؟
این شب رشتههای شنا، وزنهبرداری و دوومیدانی را دربر میگرفت. درخشانترین عملکرد شب را شناگر یونانی، «کریستیان گکولومیف»، ثبت کرد که ۵۰ متر آزاد را در ۲۰٫۸۱ ثانیه شنا کرد؛ تنها ۰٫۰۷ ثانیه سریعتر از رکورد جهانی رسمی که کامرون مکاوی استرالیایی در مارس امسال به ثبت رسانده بود. گکولومیف جایزه یک میلیون دلاری رکورد جهانی را به دست آورد.
او گفت: «این اتفاق بدون تردید زندگی مرا به سمت بهتر شدن عوض خواهد کرد.»
این رکورد به طور رسمی ثبت نمیشود، چون گکولومیف از موادی ممنوع از سوی وادا استفاده کرده و یک مایوی پلییورتان ممنوعه به تن داشت؛ موادی که گفته میشود مجموعا حدود ۲ درصد به عملکرد اضافه میکنند.
این رکورد بلافاصله با چالشی دیگر هم روبهرو شد: برخی کاربران کنجکاو در اینستاگرام مدعی شدند گکولومیف در تصاویر به نظر میرسد بعد از آن که زمان ۲۰٫۸۱ روی صفحه ظاهر شده، دیوار استخر را لمس کرده است؛ ادعایی که دقت زمانسنجی را زیر سوال میبرد.
«انهاست گیمز» این ادعاها را «چرندیات اینترنتی کاملا بیاساس» خواند و اعلام کرد زمانسنجی مسابقات را شرکت پرایمتایم تایمینگ انجام داده؛ سامانهای «شناختهشده، معتبر و دارای گواهی ایزو که در بسیاری از رویدادهای بینالمللی دیگر به کار رفته و هرگز زیر سوال نرفته است».
در پیست، دونده سرعت آمریکایی فرد کرلی که پیشتر به طور علنی وعده داده بود رکورد جهانی ۹٫۵۸ ثانیهای اوسان بولت را «متلاشی» خواهد کرد، ۱۰۰ متر را در ۹٫۹۷ ثانیه دوید. برای مقایسه، او در المپیک پاریس دو سال پیش ۹٫۸۱ دوید و مدال برنز گرفت؛ زمان ۹٫۹۷ ثانیهای اگر آنجا ثبت میشد او را در رده آخر فینال قرار میداد.
البته مسابقه چهار بار به دلیل خطای استارت و باز شدن بند کفش متوقف شد. کرلی که میگفت از مواد نیروزا استفاده نکرده، با این حال برای مقام نخست ۲۵۰ هزار دلار دریافت کرد؛ برای یک دوی ۹٫۹۷ ثانیهای، دستمزد بدی نیست.
ترایستن اوولین، دونده باربادوسی که او هم اعلام کرده بود بدون دارو مسابقه میدهد، با زمان نسبتا معمولی ۱۱٫۲۵ ثانیه قهرمان دوی ۱۰۰ متر زنان شد و گفت: «این نشان میدهد برای پیروزی بیش از شیمی لازم است.»
بن پراد، شناگر بریتانیایی و دارنده مدال نقره المپیک که چندین ماده مختلف مصرف کرده بود، ۵۰ متر پروانه را در ۲۲٫۳۲ ثانیه برد؛ تنها ۰٫۰۵ ثانیه کندتر از رکورد جهانی. او گفت: «همه میدانیم برای چه اینجاییم و آن هم رکورد جهانی است. این که اینقدر شکنجهآور نزدیک باشی و نرسی، ناامیدکننده است.»
با توجه به این که سه ورزشکاری که گفته بودند بدون دارو مسابقه میدهند، در نهایت در رشتههای خودشان برنده شدند، نتایج سوالهایی را درباره فرض اصلی «انهاست گیمز» مطرح میکند؛ این ایده که آزادی کامل دارویی میتواند قابلیتهای فراانسانی را آزاد کند.
چه داروهایی مصرف شد و چگونه تجویز شدند؟
برگزارکنندگان، جزئیات داروهایی را که ورزشکاران در دوره آمادهسازی هشت هفتهای مصرف کرده بودند منتشر کردند.
در میان کسانی که دوپینگ کردند، ۹۱ درصد از تستوسترون یا استرهای تستوسترون استفاده کردند، ۷۹ درصد هورمون رشد انسانی مصرف کردند، ۶۲ درصد سراغ محرکهایی مثل آدِرال رفتند و ۴۱ درصد از ایپیاو، داروی استقامتی که سالها با رسواییهای دوپینگ در دوچرخهسواری گره خورده، بهره گرفتند.
برگزارکنندگان گفتند همه این داروها تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا را داشتهاند.
شرکت مادر «انهاست گیمز» بسیاری از همین مواد را به عموم میفروشد و استدلال میکند ممنوعیت آنها جلوی شکوفایی پتانسیل ورزشکاران را میگیرد.
اما کمیته بینالمللی المپیک و آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ این نتایج را غیرقانونی اعلام کردهاند. فدراسیون جهانی شنا این رویداد را «سیرکی ساختهشده بر میانبرها» توصیف کرده است.
کارشناسان سلامت چه میگویند؟
جامعه علمی این رویداد را با ترکیبی از هشدار و تا حدی کنجکاوی ناخواسته دنبال کرده است.
پروفسور راب اوگی، رئیس گروه علم ورزش و تمرین در دانشگاه فدریشن استرالیا، این مسابقات را «مانوری خطرناک که هیچ جایی بهعنوان یک رویداد ورزشی ندارد» خواند و هشدار داد شرکتکنندگان در معرض خطر «فشار خون بالا، رشد غیرعادی و خطرناک قلب، آسیب و نارسایی کلیه و کبد، کشیدگی و پارگی عضله» هستند؛ و همچنین آسیبهای روانی از جمله «اعتیاد، روانپریشی، پرخاشگری، نوسانهای خلقی».
دکتر کاترین نورتون، استاد مشارک تغذیه ورزشی و تمرین در دانشگاه لیمریک، بر خطر ویژه مصرف همزمان چند ماده در دوزهای بالا تاکید کرد. او گفت: «نگرانی زمانی چند برابر میشود که ترکیبهایی از مواد، اغلب در دوزهایی بسیار فراتر از مقادیر درمانی و در محیطهایی استفاده شوند که فشار برای مدام جابجا کردن مرزها در خود مدل تعبیه شده است.»
با این حال، همه صرفا خواستار تعطیلی این مسابقات نیستند. کایگن داکر، استاد مشارک و رئیس برنامه علوم ورزشی در دانشگاه کرتین، به یک واقعیت ناخوشایند اشاره کرد.
او گفت: «انهاست گیمز فرصتی منحصربهفرد برای دیدن این است که روشها و مواد غیرقانونی چگونه میتوانند بر عملکرد ورزشی اثر بگذارند. در واقع ما واقعا نمیدانیم بسیاری از این مواد و روشهای غیرقانونی چه تاثیری بر عملکرد ورزشی دارند، چون معمولا استفاده از آنها در ورزش ممنوع بوده و در نتیجه علاقه و امکان تحقیق دربارهشان کاهش یافته است.»
او با این حال بر یک نگرانی روشن اخلاقی هم تاکید کرد: «پیشنهاد چنین مبالغی به ورزشکارانی که بسیاری از آنها از ورزش درآمد اندکی دارند، شبیه آن است که گروههای کمدرآمد را برای شرکت در پژوهش فقط برای پول وسوسه کنیم؛ این از هر معیاری واقعا غیراخلاقی است.»
تزریق را عادی میکنیم؟
شاید مهمترین پرسشی که یکشنبه شب مطرح شد این باشد که حالا چه میشود؛ نه فقط در لاسوگاس، بلکه در باشگاهها، رختکنها و شبکههای اجتماعی در سراسر جهان.
دکتر نورتون به روندی اشاره کرد که باید بیش از همه نگرانمان کند. او گفت: «شبکههای اجتماعی و فرهنگ تناسب اندام همین حالا هم فشار عظیمی بر ظاهر و عملکرد وارد میکنند. اگر اندامها و رکوردهای متکی بر دارو هر چه بیشتر عادی یا تجاریسازی شوند، ممکن است انتظاراتی غیرواقعبینانه برای جوانان و ورزشکاران آماتور ایجاد کنند.»
او افزود: «باید مراقب باشیم محیطهایی نسازیم که در آنها سلامت در درجه دوم بعد از زیبایی ظاهری، وایرال شدن یا نتایج کوتاهمدت قرار میگیرد. خطر واقعی اینجاست که جستوجوی «بهینهسازی» بر رفاه و سلامت سایه بیندازد.»