فدراسیون اروپایی صنایع و انجمنهای داروسازی میگوید دسترسی به داروهای جدید در اروپا هنوز بسیار نابرابر است و زمان انتظار از چند ماه تا بیش از سه سال فرق میکند.
در حالی که داروها و درمانهای نوین وارد بازار میشوند و درمانهای تازه کشف میشوند، بسیاری از داروها همچنان به طور برابر در سراسر اروپا در دسترس نیستند.
در یک گزارش تازه، فدراسیون اروپایی صنایع و انجمنهای داروسازی (EFPIA) مدت زمانی را که طول میکشد داروها در اتحادیه اروپا در دسترس قرار بگیرند و تفاوت میان کشورها بررسی کرده است.
به گفته این گزارش، دسترسی به داروها در اروپا هر روز کمتر میشود. در سال ۲۰۲۵ تنها ۲۸ درصد داروها به طور کامل تحت پوشش بازپرداختهای عمومی بودهاند، در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۹ ۴۲ درصد بود.
تفاوت میان کشورها نیز چشمگیر است.
این گزارش نشان میدهد بیماران در برخی کشورهای اروپایی برای دسترسی به همان دارو حدود هفت برابر بیشتر از بیماران در کشورهای دیگر منتظر میمانند؛ مدت انتظار از حداقل پنج ماه تا ۳۷ ماه متغیر است.
در کدام کشورها بیماران بیشترین مدت را منتظر میمانند؟
به گفته EFPIA، زمان میانه تا دسترسی ۵۳۲ روز است؛ فاصلهای میان صدور مجوز بازاریابی برای یک دارو و تاریخ در دسترس قرار گرفتن آن در کشورهای اروپایی.
مدت انتظار میان کشورها اختلاف زیادی دارد. در آلمان بیماران تنها ۵۶ روز بعد از صدور مجوز به داروها در بازار دسترسی دارند، اما در رومانی این مدت به ۱۲۰۱ روز میرسد.
پس از آلمان، سوئیس، صربستان، اتریش و دانمارک سریعترین کشورها هستند، هرچند شمار داروهای در دسترس در آنها با هم تفاوت دارد.
دسترسی به دارو در رومانی، پرتغال، لیتوانی و کرواسی بیش از همه زمان میبرد.
در این گزارش آمده است: «به طور معمول بیماران در کشورهای شمال و غرب اروپا بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ روز پس از صدور مجوز بازاریابی به درمانهای جدید دسترسی پیدا میکنند، در حالی که بیماران در جنوب و شرق اروپا بین ۵۰۰ تا ۹۰۰ روز منتظر میمانند.»
کدام کشورها داروهای بیشتری در دسترس دارند؟
انتظارهای طولانی و ورود دیرهنگام داروها به بازار تنها موانعی نیستند که بیماران در اروپا برای دسترسی به دارو با آنها روبهرو هستند. شمار محصولات موجود نیز تفاوت زیادی دارد.
همه کشورها داروهای یکسانی عرضه نمیکنند، به ویژه در مورد درمانهای نوآورانه و داروهای نادر؛ داروهایی که برای درمان بیماریهای نادر توسعه یافتهاند.
در سال ۲۰۱۹ نرخ دسترسی کامل ۴۲ درصد بود، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ در سراسر اروپا به ۲۸ درصد کاهش یافت.
سهم داروهایی که به طور کامل زیر پوشش بازپرداخت عمومی هستند به شکل قابل توجهی کاهش یافته و اکنون نزدیک به یک پنجم داروها تحت شرایط محدود در دسترس قرار دارند.
گزارش EFPIA ۱۶۸ داروی نوآورانه را که میان سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ از سوی آژانس دارویی اروپا مجوز گرفتهاند رصد کرده است.
در همین بازه زمانی ۱۵۶ مورد از این محصولات در آلمان وارد بازار شدهاند، در حالی که در مالت این رقم ۲۲ مورد بوده است.
اتریش با ۱۴۳، ایتالیا با ۱۳۳ و اسپانیا با ۱۱۶ دارو بالاترین ارقام را در اتحادیه اروپا ثبت کردهاند.
در سوی دیگر این طیف، لتونی با ۲۵، رومانی با ۲۸ و مجارستان با ۳۵ دارو قرار دارند.
اروپا در مقایسه با دیگر مناطق در چه وضعیتی است؟
EFPIA همچنین هشدار میدهد روندهای مقرراتگذاری در اروپا از برخی فرایندهای بینالمللی، به ویژه در ایالات متحده، کندتر است و این موضوع باعث عقب ماندن این قاره میشود.
با استفاده از دادههای شرکت جهانی IQVIA، فعال در حوزه دادههای سلامت، تحلیل و پژوهشهای بالینی، EFPIA همچنین یک رصد فصلی منتشر کرده که بررسی میکند داروهای جدیدی که در آمریکا تایید شدهاند تا چه حد توسط دیگر نهادهای مقرراتگذار جهانی، از جمله آژانس دارویی اروپا و سازمان NMPA چین، تایید شدهاند یا خواهند شد.
در دوره ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ آژانس دارویی اروپا ۲۳۱ ماده فعال جدید را تایید کرده، در حالی که سازمان غذا و داروی آمریکا ۲۵۳ مورد را به تصویب رسانده است. چین ۲۹۶ مورد را تایید کرده است.
تنها بخش کوچکی از داروها در همه مناطق تایید میشوند. در این گزارش آمده است چین و آمریکا شمار زیادی محصول دارند که در دیگر مناطق تایید نشده است و شواهد تازه نشان میدهد تعداد داروهایی که در آمریکا تایید شده و در اروپا حضور ندارند رو به افزایش است.
از میان ۵۲۶ دارویی که سازمان غذا و داروی آمریکا بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ تایید کرده، ۱۹۳ دارو معادل ۳۷ درصد هنوز مجوز آژانس دارویی اروپا را نگرفتهاند.
EFPIA هشدار داد: «حتی با پیشنهادهای کمیسیون اروپا برای ساده سازی فرایندهای مقرراتگذاری اتحادیه اروپا، شواهد نشان میدهد اروپا از نظر سرعت صدور مجوزهای مقرراتی عقب مانده و بعید است در آینده نزدیک این فاصله جبران شود.»