اوضاع در کشتی ام وی هوندیوس همچنان در حال تغییر است و تاکنون سه مرگ با این شیوع مرتبط شده است. اما هانتاویروس چیست و چگونه منتقل میشود؟
گمان میرود یک بیماری منتقلشونده از جوندگان عامل شیوعی در یک کشتی تفریحی باشد که تا کنون به مرگ سه نفر و بیماری چند تن دیگر منجر شده و اکنون مقامهای بهداشت در حال بررسی احتمال انتقال نادر انسانبهانسان آن هستند.
آگهی
آگهی
مطالعات نشان میدهد هانتاویروسها قرنهاست در گردشاند و موارد شیوع آن در آسیا و اروپا ثبت شده است.
در ادامه آنچه باید درباره هانتاویروس، شیوه سرایت آن و دلیل نگرانیها از این شیوع بدانید آمده است.
شیوع بیماری در کشتی تفریحی؛ در اموی هوندیوس چه میگذرد؟
سه مسافر بر اثر هانتاویروس در کشتی تفریحی اموی هوندیوس با پرچم هلند جان باختهاند و هشت نفر دیگر بیمار شدهاند. این کشتی با نزدیک به ۱۵۰ سرنشین همچنان در سواحل کیپورد سرگردان است.
این کشتی یکم آوریل از آرژانتین عازم سفر اقیانوس اطلس شد و قرار بود در مسیر خود در قطب جنوب، جزایر فالکلند و چند مقصد دیگر پهلو بگیرد اما به دلیل شیوع بیماری، برنامه سفر آن تغییر کرده است.
تدروس آدانوم گبریسوس، رئیس سازمان جهانی بهداشت، اعلام کرد سه بیمار با موارد مشکوک به هانتاویروس تخلیه و به مقصد هلند منتقل شدهاند.
او در حساب کاربری خود در ایکس نوشت: «در این مرحله خطر کلی برای سلامت عمومی همچنان پایین است.»
مسافران همچنان در کابینهای خود در قرنطینهاند و کشتی در انتظار مجوز برای پهلوگیری در جزایر قناری اسپانیا پس از درخواستی است که با مشارکت مقامهای بهداشتی اروپا مطرح شده است.
قاسم الحاتو، یکی از مسافران، گفت: «روزهای ما تقریبا عادی گذشته و فقط منتظریم مقامها راهحلی پیدا کنند، اما روحیه روی کشتی بالاست و خودمان را با کتاب خواندن، تماشای فیلم، نوشیدن نوشیدنیهای گرم و کارهای مشابه سرگرم میکنیم.»
در همین حال، ماریا ون کرکهوف از سازمان جهانی بهداشت گفت مقامها در حال بررسی احتمال انتقال انسانبهانسان، که امری بسیار نادر تلقی میشود، هستند و بر این باورند که نخستین فرد آلوده احتمالا پیش از سوار شدن به کشتی ویروس را گرفته است. مقامها همچنین اعلام کردهاند روی کشتی هیچ موشی یافت نشده است.
یک مورد مرتبط با این کشتی در سوئیس نیز تایید شده است و مقامهای بهداشتی در آفریقای جنوبی و سوئیس گونهای از ویروس را شناسایی کردهاند که در موارد نادر توانایی انتقال میان انسانها را دارد.
هانتاویروس چیست؟
هانتاویروس به گروهی از ویروسها گفته میشود که در جوندگان وجود دارد و عمدتا از طریق استنشاق ذرات معلق ناشی از مدفوع خشکشده آنها به انسان منتقل میشود.
به گفته مراکز کنترل و پیشگیری بیماریها در ایالات متحده، هانتاویروسها میتوانند دو بیماری جدی ایجاد کنند.
نخستین بیماری سندرم ریوی هانتاویروس است که ریهها را درگیر میکند و میتواند به نارسایی شدید تنفسی منجر شود. دومین بیماری تب خونریزیدهنده همراه با سندرم کلیوی است که کلیهها را درگیر میکند و ممکن است عوارض جدی به همراه داشته باشد.
این ویروس چگونه منتقل میشود؟
تماس با جوندگان آلوده یا ادرار، بزاق و مدفوع آنها، بهویژه زمانی که این مواد جابهجا شده و به صورت ذرات معلق در هوا درآید، اصلیترین مسیر انتقال هانتاویروس است.
افراد معمولا در فضاهای بسته یا با تهویه نامناسب مانند خانهها، کلبهها یا انباریها که در آنها رد پای جوندگان دیده میشود در معرض ویروس قرار میگیرند.
سازمان جهانی بهداشت میگوید با وجود نادر بودن، هانتاویروسها میتوانند مستقیما میان انسانها نیز منتقل شوند؛ موضوعی که اکنون در پرونده شیوع روی کشتی اموی هوندیوس در حال بررسی است.
پل گریفین، پژوهشگر استرالیایی ویروسشناسی، به خبرگزاری استرالیا گفت که هر سال در جهان حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار مورد عفونت هانتاویروس شناسایی میشود.
او گفت: «انتقال این ویروس از انسان به انسان بسیار نادر است.»
علائم بیماری چیست؟
تشخیص زودهنگام این ویروس دشوار است زیرا اغلب با علائم معمول شبیه آنفلوآنزا آغاز میشود.
سونیا بارتولومه از مرکز پزشکی یوتی ساوتوسترن در دالاس میگوید: «در مراحل اولیه بیماری واقعا ممکن است نتوان تفاوتی بین هانتاویروس و آنفلوآنزا تشخیص داد.»
علائم اولیه میتواند شامل تب، لرز، درد عضلانی و سردرد باشد اما ویروس خیلی زود میتواند به شکل جدیتری بروز کند.
در مورد سندرم ریوی هانتاویروس، علائم معمولا یک تا هشت هفته پس از تماس با ویروس ظاهر میشود و ممکن است با پر شدن ریهها از مایع به مشکلات شدید تنفسی منجر شود.
تب خونریزیدهنده همراه با سندرم کلیوی عمدتا کلیهها را درگیر میکند و میتواند باعث افت فشار خون، خونریزی داخلی و نارسایی حاد کلیه شود.
این ویروس تا چه حد خطرناک است؟
میزان مرگومیر بسته به گونه ویروس متفاوت است.
بر اساس دادههای مراکز کنترل و پیشگیری بیماریها، سندرم ریوی هانتاویروس در حدود ۳۵ درصد موارد کشنده است، در حالی که تب خونریزیدهنده همراه با سندرم کلیوی بین ۱ تا ۱۵ درصد مرگومیر دارد.
آیا درمانی وجود دارد؟
در حال حاضر درمان یا داروی اختصاصی برای عفونتهای هانتاویروس وجود ندارد.
بیماران معمولا مراقبت حمایتی دریافت میکنند که میتواند شامل اکسیژنتراپی، استفاده از دستگاه تنفس مصنوعی و در موارد شدید دیالیز باشد. مراجعه زودهنگام به پزشک شانس بقا را به طور قابل توجهی افزایش میدهد.
با وجود دههها تحقیق، بسیاری از جنبههای این بیماری همچنان ناشناخته مانده است.
بهترین راه پیشگیری از این ویروس کاهش تماس با جوندگان و مدفوع آنهاست. هنگام پاککردن مدفوع جوندگان توصیه میشود از دستکش محافظ و محلول سفیدکننده حاوی کلر استفاده شود.
کارشناسان بهداشت عمومی همچنین هشدار میدهند که از جاروکردن یا جاروبرقیکشیدن روی مدفوع باید خودداری شود زیرا این کار میتواند ویروس را در هوا پخش کند.
آیا موارد اخیر دیگری از هانتاویروس گزارش شده است؟
در حالی که تازهترین مورد مشکوک به شیوع روی کشتی اموی هوندیوس رخ داده، سال گذشته یک مورد خبرساز دیگر نیز ثبت شد که به بتسی آراکوا، همسر جین هکمن، مربوط بود؛ او فوریه ۲۰۲۵ در خانهشان در سانتافه در ایالت نیومکزیکو درگذشت.
کالبدشکافی تایید کرد که او بر اثر سندرم ریوی هانتاویروس جان باخته است. گزارشها حاکی است که او در روزهای پیش از مرگش به دنبال اطلاعاتی درباره علائم شبیه آنفلوآنزا میگشته است.
بعدها نشانههایی از حضور جوندگان در محوطه خانه پیدا شد که احتمالا منبع تماس او با ویروس بوده است.