در جریان بازیهای المپیک زمستانی هزاران ورزشکار صبحانه، ناهار و شام را در مجموعههای ورزشی میخورند. آنها چه میخورند و تغذیه چه نقشی در رقابت دارد؟
در قلب تجربه بازیهای المپیک زمستانی ۲۰۲۶، غذا قرار دارد؛ برای ورزشکاران حرفهای، غذا فقط راهی برای آشنا شدن با آشپزی غنی ایتالیایی نیست، بلکه سوخت مسابقه هم هست.
آگهی
آگهی
هر روز بیش از ۱۰ هزار وعده غذا در روستاها و مراکز مختلف آماده میشود.
به گفته برگزارکنندگان بازیها، تنها در دهکده المپیک میلان، آشپزخانهها روزانه حدود سه هزار تخممرغ و نزدیک به ۴۵۰ کیلوگرم پاستا سرو میکنند.
در سلفهای شبانهروزی، ورزشکاران میتوانند وعدههای متعادل پیدا کنند تا با اختلاف ساعت بجنگند و به تمرین کمک کنند، رژیمهای پرپروتئین برای اسکیبازان نوردیک، وعدههای سبکتر برای بابسلیسوارها و گزینههایی برای وگانها، مبتلایان به سلیاک و الزامات غذایی بر اساس سنتهای مذهبی، به گفته وزارت زیرساخت و حملونقل ایتالیا.
وزارت زیرساخت و حملونقل ایتالیا در بیانیهای اعلام کرد: «غذا هم منبع انرژی است و هم یک زبان جهانی و ابزاری برای فراگیری؛ در روستاهایی مثل دهکده کورتینا، همه چیز بر یک اصل میچرخد.»
در این بیانیه همچنین آمده است: «کسانی که از آن سوی جهان میآیند، میتوانند طوری غذا بخورند که انگار در خانه خود هستند، بدون آن که به روند آمادهسازی یا ریکاوریشان لطمهای وارد شود.»
روتین؛ مسالهای حیاتی
تغذیه برای ورزشکاران حرفهای نقش کلیدی دارد، بهویژه در دورههای فشردهای مثل حضور در بازیهای المپیک.
اولیویا مورگان، کارشناس تغذیه و تغذیه ورزشی در مرکز مس جنرال برایگم در بوستون، در گفتوگو با یورونیوز هلث گفت: «بسیاری از مردم متوجه نیستند بدنشان چقدر نیاز دارد.»
او تاکید کرد که اصل تغذیه ورزشکاران این است که دریافت انرژی با سطح فشاری که در تمرین و مسابقه به بدن وارد میشود، بهویژه در دورههای فشرده، همخوانی داشته باشد.
مورگان که سابقه همکاری با ورزشکاران المپیکی را دارد، بر اهمیت این نکته تاکید کرد که تغذیه باید در میان سفر، محیط تازه، تغییر روتین و هیجانهای شدید همچنان با برنامه سازگار بماند.
او افزود: «همیشه باید حواسمان باشد در طول روز وعدههای منظممان را داشته باشیم، به غذاهایی پایبند بمانیم که میدانیم هم دوستشان داریم و هم برای بدنمان خوب کار میکنند و بعد از آن سراغ چیزهای واقعا خوشمزه و تفننی برویم.»
ویژگیهای خاص ورزشهای زمستانی
این روزها در ایتالیا طیفی از رشتهها، از اسکی نوردیک گرفته تا اسکیت نمایشی و بیاتلون، در جریان است. ورزشهای زمستانی ویژگیها و الزامات خاص خود را دارند و این مساله در مورد تغذیه هم صادق است.
کلی دراگر، سرپرست تیم تغذیه عملکردی در موسسه ورزش کانادا در آلبرتا که با ورزشکاران المپیکی این کشور کار میکند، در گفتوگو با یورونیوز هلث گفت: «اگر به ورزشهای نوردیک نگاه کنیم، فشار و حجم تمرین در بسیاری موارد حتی از خود زمان مسابقه هم بیشتر است.»
او افزود که ورزشکاران زمستانی معمولا حجم تمرین بالایی دارند و در ماههای تابستان دورههای بسیار فشردهای را به عنوان آمادهسازی پشت سر میگذارند.
دراگر گفت با وجود شرایط ویژهای که ورزشکاران زمستانی در آن رقابت میکنند، اوضاع در حال تغییر است و حتی در زمستان هم شدت سرما و شرایط جوی افراطی کمتر و کمتر میشود.
به گفته او، نکته مهم دیگر برای ورزشکاران زمستانی این است که آنها معمولا در اوج شیوع ویروسهای تنفسی مثل آنفلوانزا در سفر و مسابقه هستند.
کربوهیدرات، کربوهیدرات، کربوهیدرات
ایتالیا به پاستا و پیتزایش در جهان معروف است؛ غذاهایی که ممکن است در طول بازیها بهترین دوست ورزشکاران شوند.
مورگان گفت: «به نظر من این روزها پروتئین بیش از حد در مرکز توجه جامعه قرار گرفته، اما در واقع برای ورزشکاران این کربوهیدراتها هستند که نقش اصلی را بازی میکنند.»
به گفته او خیلیها این تصور اشتباه را دارند که پروتئین برای ورزشکاران مهمتر از کربوهیدرات است و به همین دلیل در رژیم غذایی خود بیشتر روی آن تمرکز میکنند.
او افزود: «نتیجه این میشود که مقدار زیادی پروتئین و کربوهیدرات ناکافی دریافت میکنیم و در عمل نمیتوانیم همه آن پروتئین را برای هدف اصلیاش به کار بگیریم.»
به گفته برگزارکنندگان، سبک ایتالیایی در مرکز منوها قرار دارد و در ایستگاههای کربوهیدرات، پاستا و پیتزا نقش محوری دارند.
در کنار انواع گوشتهای سرد محلی، پنیرها، میوهها و دسرها، هدف این است که به ورزشکاران «طعم واقعی ایتالیا» ارائه شود.
اهمیت «تعادل خستهکننده»
از نظر مورگان، هسته اصلی تغذیه سالم همان اصول پایه است: خوردن پنج واحد میوه یا سبزی در روز، وعدههای متعادل و هر از گاهی یک خوراکی وسوسهانگیز، آن هم در چارچوب یک برنامه منظم.
مورگان افزود: «باید در طول روز به طور مستمر وعدههای متعادل بخوریم و این تغذیهای کسلکننده است؛ کسی دوست ندارد به آن گوش بدهد. مردم میخواهند یک رژیم پرزرقوبرق را دنبال کنند، میخواهند مکملهای عجیبوغریب مصرف کنند، اما ریشه واقعی تغذیه در همان تعادل بهظاهر خستهکننده است.»
او توضیح داد که به ویژه برای ورزشکارانی که فشار بسیار زیادی به بدن خود وارد میکنند، حتی کوچکترین غفلت از این اصول پایه میتواند پیامدهای بزرگتری داشته باشد.
با این حال، کارشناسان تغذیه هشدار میدهند که غذا فقط سوخت نیست؛ باید لذت، رضایت و رابطه سالم با بدن هم وجود داشته باشد.
دراگر گفت: «بدن فقط یک ماشین نیست و غذا هم صرفا وسیلهای برای رسیدن به هدف نیست» و افزود که در کار او در کانادا، سلیقههای فردی و تفاوتهای فرهنگی نیز نقش مهمی در برنامههای تغذیهای دارند.