اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران میگوید بر اساس تفاهمنامه بهدستآمده میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ، واشنگتن متعهد شده داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند، در جبران خسارتهای ناشی از جنگ مشارکت داشته باشد و روند رفع تحریمها را آغاز کند.
اظهارات آقای بقایی یک روز پس از اعلام نهایی شدن تفاهم میان تهران و واشنگتن مطرح میشود؛ تفاهمی که بنا بر اعلام دو طرف قرار است زمینه را برای توقف درگیریها و آغاز دور تازهای از مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران فراهم کند.
آگهی
آگهی
سخنگوی وزارت خارجه ایران در نشست خبری هفتگی خود گفت آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران و جبران خسارتهای ناشی از جنگ، دو محور مهم اقتصادی این تفاهم به شمار میروند.
او گفت آمریکا متعهد شده است در هر دو زمینه اقداماتی انجام دهد و افزود داراییهای مسدودشده، اموال متعلق به ایران هستند و آزادسازی آنها به معنای پرداخت کمک یا امتیاز جدید از سوی آمریکا نیست.
بقایی همچنین گفت مسئله خسارتهای جنگی از مطالبات اصلی تهران بوده است. به گفته او، جمهوری اسلامی حملات آمریکا و اسرائیل را «غیرقانونی» میداند و معتقد است در جریان جنگ، موارد متعددی از نقض قوانین بینالمللی و ارتکاب جنایت جنگی رخ داده است.
رفع تحریمها و فروش نفت در دستور کار مذاکرات
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت بر اساس مفاد تفاهمنامه، آمریکا موظف شده است درباره رفع تحریمهای اعمالشده علیه ایران اقدام کند.
او توضیح داد که این موضوع شامل تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا و همچنین محدودیتهای مرتبط با فروش نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی میشود.
به گفته بقایی، پس از امضای رسمی تفاهمنامه، دو طرف وارد یک دوره ۶۰ روزه مذاکره خواهند شد که محور اصلی آن برنامه هستهای ایران و نحوه رفع تحریمها خواهد بود.
او گفت انتظار میرود در صورت اجرای توافق، صادرات نفت و محصولات پتروشیمی ایران بدون محدودیتهای فعلی ادامه پیدا کند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز در روزهای اخیر از نزدیک شدن دو کشور به یک توافق نهایی سخن گفته و اعلام کرده بود مذاکرات آینده بر برنامه هستهای ایران و مسائل اقتصادی متمرکز خواهد بود.
تنگه هرمز؛ همکاری ایران و عمان برای مدیریت عبور کشتیها
یکی دیگر از محورهای مهم اظهارات بقایی به آینده تنگه هرمز مربوط میشد. او گفت بر اساس تفاهمنامه، ایران و عمان به عنوان دو کشور ساحلی مسئولیت اتخاذ تدابیر لازم برای تضمین عبور و مرور ایمن کشتیها از این آبراه راهبردی را بر عهده خواهند داشت.
بقایی تاکید کرد که ایران همچنان حاکمیت خود بر بخش مربوط به تنگه هرمز را حفظ خواهد کرد و در همکاری با عمان و سایر طرفهای ذینفع، سازوکارهای لازم برای تامین امنیت کشتیرانی را اجرا میکند.
او همچنین در واکنش به برخی گزارشها درباره احتمال دریافت عوارض از کشتیهای عبوری گفت ایران به دنبال اخذ عوارض عبور نیست، اما هزینه خدماتی مانند ناوبری، حفاظت محیط زیست دریایی، بیمه و سایر خدمات فنی میتواند از سوی ایران و عمان دریافت شود.
موضوع تنگه هرمز یکی از مهمترین محورهای تنش میان تهران و واشنگتن در ماههای اخیر بوده است. حدود یکپنجم نفت جهان از این مسیر عبور میکند و هرگونه اختلال در آن میتواند بر بازارهای جهانی انرژی تاثیر بگذارد.
اورانیوم غنیشده و مذاکرات هستهای
بقایی در بخش دیگری از سخنان خود به اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران واکنش نشان داد.
ترامپ گفته بود در صورت دستیابی به توافق، آمریکا و ایران به طور مشترک درباره جمعآوری یا نابودی ذخایر اورانیوم با غنای بالا اقدام خواهند کرد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران اما گفت در تفاهمنامه فعلی وارد جزئیات برنامه هستهای نشدهاند و قرار است این مسائل در مذاکرات ۶۰ روزه آینده بررسی شود.
او افزود موضوع غنیسازی اورانیوم و ذخایر موجود، بخشی از گفتوگوهای آینده خواهد بود و هنوز توافق مشخصی درباره این مسائل حاصل نشده است.
بقایی همچنین هشدار داد آمریکا نباید تجربه تلاش برای دسترسی به مواد هستهای ایران را تکرار کند و گفت تهران در این زمینه مواضع روشنی دارد. اشارهای تلویحی به گزارشهایی که مدعی شده بود آمریکا در جریان جنگ اخیر، تلاش کرده بود نیروهای ویژه خود را برای انتقال این اورانیوم به ایران بفرستد.
«اعتماد به آمریکا همچنان وجود ندارد»
سخنگوی وزارت خارجه ایران در عین حال تاکید کرد که تفاهم اخیر به معنای پایان بیاعتمادی میان دو کشور نیست.
او گفت بیاعتمادی ایرانیان نسبت به آمریکا ریشهای تاریخی دارد و به دههها تنش و اقدامات واشنگتن علیه ایران بازمیگردد.
بقایی افزود: «آمریکا راهی طولانی برای جلب اعتماد مردم ایران در پیش دارد.»
به گفته او، تفاهم اخیر تنها گامی در جهت کاهش تنشها و پایان دادن به جنگ بوده و آینده روابط دو کشور به نحوه اجرای تعهدات و روند مذاکرات پیشرو بستگی خواهد داشت.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با وجود خوشبینی محتاطانه مقامهای دو طرف، هنوز جزئیات کامل تفاهمنامه منتشر نشده و مشخص نیست تهران و واشنگتن تا چه اندازه در مورد موضوعات حساسی مانند برنامه هستهای، رفع تحریمها، غرامت جنگی و آینده تنگه هرمز به توافق نهایی دست خواهند یافت.