نهادهای بهداشتی هشدار میدهند با وجود کاهش موارد سرخک در سال ۲۰۲۵ نسبت به اوج بیسابقه سال قبل، این بیماری همچنان چالشی جدی در اروپا است و اقدام فوری برای رفع تردید نسبت به واکسیناسیون را خواستارند.
سرخک، بیماریای که اغلب فراموش میشود، همچنان در سراسر قاره یک چالش است. شمار موارد در منطقه اروپایی سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل کاهش یافته، اما کارشناسان هشدار میدهند خطر طغیان بیماری همچنان پابرجاست.
در سال ۲۰۲۴ در اروپا ۱۲۷ هزار و ۳۵۰ مورد ابتلا به سرخک گزارش شد که این رقم بیشترین آمار ثبتشده از سال ۱۹۹۷ به این سو بود.
مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها هشدار میدهد که هرچند موارد ابتلا در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته، تعداد عفونتهای گزارششده دو برابر سال ۲۰۲۳ بوده است.
سابرینا باچی، رئیس برنامه بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن و ایمنسازی در مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها، گفت: «اروپا باید پیشتاز جهان در ریشهکن کردن سرخک باشد.»
او اضافه کرد که اروپا واکسنی بسیار موثر و ایمن در اختیار دارد و همچنین دانش، منابع و برخی از قویترین ابزارهای نظارت را برای کنترل این بیماری قابل پیشگیری در دسترس دارد.
برای جلوگیری از طغیان بیماری و حفاظت از افرادی که بهویژه در برابر سرخک آسیبپذیرند، از جمله کودکانی که هنوز برای واکسیناسیون خیلی کوچک هستند و کسانی که به دلایل پزشکی نمیتوانند واکسن بزنند، دستکم ۹۵ درصد جمعیت واجد شرایط باید دو دوز واکسن دریافت کنند.
با این حال مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها اعلام میکند که هشت نفر از هر ده نفری که در سال ۲۰۲۵ به سرخک مبتلا شدند واکسن نزده بودند؛ الگویی مشابه سال ۲۰۲۴.
باچی اضافه کرد: «واکسیناسیون فردی از دیگرانی که نمیتوانند واکسن بزنند محافظت میکند، چون گسترش عفونت را کاهش میدهد. به این ترتیب واکسیناسیون نه فقط اقدامی برای حفاظت از خود، بلکه اقدامی از سر همبستگی است. اگر با هم اقدام کنیم حذف سرخک باید امکانپذیر باشد.»
سرخک یکی از مسریترین ویروسهایی است که انسان را مبتلا میکند؛ به ازای هر فردی که به سرخک دچار میشود تا ۱۸ نفر دیگر که واکسینه نشدهاند آلوده میشوند و این بیماری را حدود ۱۲ برابر آنفلوآنزا مسریتر میکند.
این بیماری میتواند عوارض طولانیمدت و ناتوانکننده برای سلامت به همراه داشته باشد، از جمله آسیب به سیستم ایمنی از طریق «پاک کردن» حافظه آن درباره نحوه مقابله با عفونتها برای ماهها یا حتی سالها.
سازمان جهانی بهداشت هشدار میدهد که در نتیجه، افرادی که از سرخک جان سالم به در میبرند در برابر ابتلا به بیماریهای دیگر و مرگ آسیبپذیر میشوند.
واکسیناسیون؛ تنها راه پیش رو
برای سرخک درمان قطعی و درمان اختصاصی وجود ندارد و این بیماری معمولا در صورت نبود عوارض حدود دو هفته طول میکشد؛ موضوعی که نقش کلیدی واکسیناسیون در مقابله با این بیماری را برجسته میکند.
رجینا د دومینیکی، مدیر منطقهای صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) در اروپا و آسیای مرکزی، گفت: «اگرچه تعداد موارد کاهش یافته، اما شرایطی که در سالهای اخیر باعث بازگشت این بیماری مرگبار شد همچنان برقرار است و باید به آنها رسیدگی شود.»
او بر ضرورت مقابله با تردید نسبت به واکسن و اطلاعات نادرست تاکید کرد. د دومینیکی افزود اگر این کار انجام نشود کودکان همچنان در معرض خطر مرگ یا بیماری شدید ناشی از سرخک و دیگر بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن خواهند بود.
هانس کلوگه، مدیر منطقهای سازمان جهانی بهداشت در اروپا، روز چهارشنبه خواست مردم در «فضای امروز که اخبار جعلی به شدت رواج دارد» تنها به اطلاعات تاییدشده بهداشتی از منابع قابل اعتماد تکیه کنند.
کلوگه اضافه کرد: «حذف سرخک برای امنیت سلامت ملی و منطقهای ضروری است.»
افزایش موارد سرخک در سالهای اخیر
اروپا تنها منطقهای نیست که با افزایش موارد ابتلا روبهرو است. پس از سالها پیشرفت در کنترل سرخک در جهان، این بیماری در سالهای اخیر به طور پیوسته رو به افزایش بوده است.
اوایل امسال سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که شش کشور اروپایی ـ ارمنستان، اتریش، جمهوری آذربایجان، اسپانیا، بریتانیا و ازبکستان ـ در پی جهش موارد ابتلا در سال ۲۰۲۴ وضعیت عاری از سرخک خود را از دست دادهاند.
اگر ویروس دوباره بازگردد و انتقال آن بیش از یک سال به طور مداوم ادامه یابد، یک کشور وضعیت عاری از سرخک خود را از دست میدهد.