پژوهشگران در تلاشند درمانهای نوینی طراحی کنند که فعالیت آنزیم PTP1B را مهار کند؛ آنزیمی که تصور میشود در بروز اختلال حافظه در بیماران مبتلا به آلزایمر نقش داشته باشد.
دانشمندان بر اساس یک مطالعه جدید به روشی احتمالی تازه برای کند کردن کاهش حافظه در بیماری آلزایمر، یک اختلال نورودژنراتیو که به تدریج به حافظه و توانایی تفکر آسیب می زند، دست یافته اند.
پژوهشگران آزمایشگاه کولد اسپرینگ هاربر، یک موسسه غیرانتفاعی در نیویورک، دریافته اند که آنزیمی به نام PTP1B در افت حافظه در موشهای مبتلا به این بیماری نقش دارد.
یافته های آنها نقش تازه ای برای این آنزیم در پیامرسانی سلولهای ایمنی نشان می دهد و حاکی از آن است که می توان از آن به عنوان رویکردی امیدوارکننده برای درمان بیماری آلزایمر استفاده کرد.
نیکلاس تانکس، نویسنده مسئول این مطالعه و استاد این آزمایشگاه، از زمان کشف PTP1B در سال ۱۹۸۸ در حال بررسی نقش این آنزیم در سلامت و بیماری است.
تانکس و تیمش دریافتند که کاهش فعالیت PTP1B به سلولهای ایمنی مغز کمک می کند پلاکهای آمیلوئید بتا (Aβ) را که تجمعهای پروتئینی مرتبط با بیماری آلزایمر هستند پاکسازی کنند. این سلولهای ایمنی که میکروگلیا نامیده می شوند به طور معمول ضایعات را در مغز از بین می برند اما با پیشرفت بیماری کم اثرتر می شوند.
این مطالعه نشان می دهد که PTP1B با پروتئینی به نام تیروزین کیناز طحال (SYK) برهمکنش می کند؛ پروتئینی که نحوه واکنش میکروگلیا به آسیب و پاکسازی Aβ را تنظیم می کند.
یوکسین سن، سرپرست این مطالعه، گفت: «در طول پیشرفت بیماری این سلولها خسته و کم اثر می شوند.»
سن افزود: «نتایج ما نشان می دهد مهار PTP1B می تواند عملکرد میکروگلیا را بهبود دهد و به پاکسازی پلاکهای Aβ کمک کند.»
پیشتر هم نقش مهم PTP1B در اختلالهای متابولیک مانند چاقی و دیابت نوع ۲ شناخته شده بود؛ دو بیماری که هر دو از عوامل خطر شناخته شده برای این اختلال نورودژنراتیو به شمار می روند.
مسیر تازه برای درمان
این آزمایشگاه اکنون در حال کار روی توسعه مهارکننده های PTP1B برای کاربردهای گوناگون است.
برای بیماری آلزایمر، تانکس ترکیبی از درمانها را در نظر دارد که داروهای تایید شده موجود را با مهارکننده های PTP1B همراه می کند.
به گفته سازمان جهانی بهداشت، در حال حاضر از مهارکننده های کولین استراز مانند دونپزیل برای درمان آلزایمر استفاده می شود و آنتاگونیستهای گیرنده NMDA مانند ممانتین برای مراحل پیشرفته تر تجویز می شود.
تانکس گفت: «هدف این است که پیشرفت آلزایمر کند شود و کیفیت زندگی بیماران بهبود یابد.»
به گفته سازمان جهانی بهداشت، بیش از ۵۵ میلیون نفر در جهان با زوال عقل زندگی می کنند و بیماری آلزایمر تا ۷۰ درصد این موارد را شامل می شود.
تانکس که مادرش به آلزایمر مبتلا بود، گفت: «این نوعی داغداری آهسته است. شما آن شخص را تکه تکه از دست می دهید.»