نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد تماشای بیوقفه تلویزیون وقتی از احساس تنهایی ناشی شود میتواند از یک عادت بیضرر به اعتیاد تبدیل شود.
تماشای پیاپی مجموعه محبوب تلویزیونی شاید راهی بیضرر برای آرام شدن بهنظر برسد، اما بنا بر پژوهشی تازه، کسانی که تا حد اعتیاد تماشا میکنند بیشتر احساس تنهایی دارند.
این مطالعه که در نشریه PLOS One منتشر شده، پیوندی میان تنهاییو اعتیاد به تماشای پیاپی نشان داد و حاکی از آن است که برخی افراد برای کنار آمدن با گسست اجتماعی به مجموعههای تلویزیونی روی میآورند.
پژوهشگران شیائوفان یوئه و شین کوی از دانشگاه هوانگشان در چین پاسخهای ۵۵۱ بزرگسال دارای مصرف بالای تلویزیون را تحلیل کردند. همه شرکتکنندگان دستکم روزی ۳٫۵ ساعت تلویزیون تماشا میکردند و هفتهای بیش از چهار قسمت.
بیش از شش نفر از هر ده شرکتکننده (۳۳۴ نفر) معیارهای اعتیاد به تماشای پیاپی را داشتند که شامل «تجربه وسواس، افزایش مصرف تلویزیون و اثرات منفی بر زندگی روزمره» مانند کار یا روابط میشد.
در این گروه، سطوح بالاتر تنهایی با شدت بیشتر اعتیاد به تماشای پیاپی ارتباط معناداری داشت. این ارتباط در میان بینندگان پرمصرفی که معیارهای اعتیاد را نداشتند مشاهده نشد و این نشان میدهد اعتیاد به تماشای پیاپی ممکن است از عوامل روانشناختی متفاوتی ناشی شود.
چرا مردم تماشای پیاپی میکنند و خطر تنهایی
پژوهشگران همچنین بررسی کردند چرا مردم به عادت تماشای پیاپی روی میآورند و دریافتند تنهایی با دو عامل کلیدی پیوند نزدیک دارد: گریز از واقعیت و «تقویت هیجانی». این نشان میدهد افرادی که احساس تنهایی میکنند ممکن است هم برای پرهیز از هیجانهای منفی و هم برای یافتن تسلی یا لذت به تلویزیون پناه ببرند.
پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که تنهایی با پریشانی روانی، وخامت سلامت روان، افت سلامت جسمی و کاهش کیفیت زندگی مرتبط است.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) برآورد میکند تنهایی ۱۶ درصد مردم جهان را تحتتاثیر قرار میدهد و گسست اجتماعی را «تهدیدی جدی برای سلامت جهانی» میداند.
بهگفته این سازمان، انزوای اجتماعی و تنهایی همچنین با خطر بالاتر بیماری قلبی، دیابت نوع ۲، افسردگی و اضطراب مرتبط است.
محدودیتهای این مطالعه
با این حال این مطالعه درباره تماشای پیاپی محدودیتهایی دارد. این پژوهش رابطهای را نشان میدهد نه علت و معلول مستقیم؛ بنابراین نمیتواند ثابت کند تنهایی به اعتیاد به تماشای پیاپی منجر میشود.
پژوهشگران فقط بر مصرف تلویزیون تمرکز کردند و دیگر انواع استفاده از صفحهنمایش، مانند محتوای کوتاه در یوتیوب یا تیکتاک، را بررسی نکردند.
با این همه این یافتهها نشان میدهند مصرف افراطی رسانه ممکن است برای افرادی که با انزوای اجتماعی دستوپنجه نرم میکنند به راهبردی برای کنار آمدن تبدیل شود.
نویسندگان این مطالعه نوشتند: «این مطالعه با تمایز میان شکلهای اعتیادی و غیراعتیادی تماشای پیاپی، درک ما از این پدیده را پیش میبرد و نشان میدهد تنهایی پیشبینیکننده معنادار اعتیاد به تماشای پیاپی است، در حالی که گریز از واقعیت و تقویت هیجانی بهعنوان دو مسیر تنظیم هیجان عمل میکنند.»
پژوهشگران میگویند برای بررسی اینکه آیا کاهش تنهایی میتواند به پیشگیری یا رسیدگی به رفتارهای مسئلهساز تماشای پیاپی کمک کند، به مطالعات بیشتری نیاز است.