یک مطالعه جدید نشان میدهد تا سال ۲۱۰۰ هر سال بیش از ۲۰۰ هزار هکتار از جنگلهای اروپا ممکن است دچار اختلال و آسیب شود.
برآورد میشود خسارت به جنگلها در اروپا تا سال ۲۱۰۰ نسبت به دهههای اخیر ۲۰ درصد افزایش یابد، حتی اگر جهان به اجرای اقدامات بلندپروازانه اقلیمی پایبند بماند.
آگهی
آگهی
یک پژوهش بینالمللی تازه که در نشریه Science منتشر شده و پژوهشگرانی از موسسه پوتسدام برای تحقیقات تاثیرات اقلیمی نیز در آن مشارکت داشتهاند، هشدار میدهد که آتشسوزیهای جنگلی، توفانها و طغیان سوسکهای چوبخوار ـ که همگی از پیامدهای تغییرات اقلیمی هستند ـ ذخایر حیاتی کربن را در معرض خطر قرار دادهاند.
به گفته پژوهشگران، حتی در سناریویی که گرمایش جهانی در حدود ۲ درجه سانتیگراد مهار شود، سطح سالانه جنگلهای دستخوش آسیب تا پایان قرن میتواند از ۱۸۰ هزار هکتار به حدود ۲۱۶ هزار هکتار در سال برسد؛ رقمی که نسبت به «سطوح از پیش بیسابقه اختلال» در دوره ۱۹۸۶ تا ۲۰۲۰ سنجیده شده است.
اما در سناریویی که مصرف سوختهای فسیلی همچنان رو به افزایش باشد و دمای هوا را بیش از این بالا ببرد، تا پایان قرن هر سال نزدیک به ۳۷۰ هزار هکتار جنگل ممکن است دستخوش آسیب شود.
جنگلهای اروپا در معرض تهدید هستند
این مطالعه هشدار میدهد جنگلهای جنوب و غرب اروپا به طور ویژه آسیب خواهند دید و از نظر شدت اختلال در جنگل «بیشترین تغییرات» را تجربه میکنند.
در حالی که انتظار میرود شمال اروپا در مجموع کمتر تحت تاثیر قرار گیرد، پژوهشگران تاکید میکنند در این منطقه نیز به احتمال زیاد کانونهای اصلی آسیبهای آینده به جنگلها شکل خواهد گرفت.
سال گذشته بیش از ۱۸۰۰ مورد آتشسوزی جنگلی در اتحادیه اروپا ثبت شد که حدود ۳۸ میلیون تن دیاکسیدکربن در جو آزاد کرد. دانشمندان میگویند بسیاری از این آتشسوزیها در مناطقی روی داده که نابهنجاریهای اقلیمی در آنجا شرایطی بسیار خشکتر و گرمتر از حد معمول ایجاد کرده بود.
تابستان ۲۰۲۵ به ویژه برای پرتغال و اسپانیا دشوار بود؛ دو کشوری که شاهد آتشسوزیهای جنگلی بیسابقهای بودند که بیش از دو سوم خسارتهای اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داد.
بر اساس برآورد گروه «نسبتدهی آبوهوای جهانی» (WWA)، احتمال رخ دادن این آتشسوزیهای مرگبار به علت تغییرات اقلیمی حدود ۴۰ برابر بیشتر شده است.
چرا جنگلها در مبارزه با تغییرات اقلیمی تا این حد مهم هستند؟
اروپا از جمله مناطق بسیار جنگلی جهان است و حدود ۴۰ درصد از مساحت خشکیهای آن را جنگلها پوشاندهاند.
این مناطق نه تنها میزبان بخش عمده گونههای بومی جانوری، گیاهی و قارچی قاره هستند، بلکه یک مخزن حیاتی جذب کربن نیز به شمار میروند که دیاکسیدکربن را از هوا میگیرند و به مهار تغییرات اقلیمی کمک میکنند.
جنگلها همچنین در تامین آب پاک، کاهش خطر سیلاب و تقویت امنیت غذایی نقشی کلیدی دارند.
با این حال، کریستوفر ریر، دانشمند موسسه پوتسدام و از نویسندگان این مطالعه، میگوید جنگلهای اروپا احتمالا در آینده کربن کمتری جذب خواهند کرد.
او اضافه میکند: «اگر جنگلها کربن کمتری جذب کنند یا حتی بیش از آنچه جذب میکنند کربن آزاد کنند، فشار بر بخشهای دیگر مانند حملونقل و کشاورزی برای کاهش سریعتر انتشار گازهایشان افزایش مییابد.»
او در عین حال میگوید: «مدیریت جنگل باید بیش از پیش بر ایجاد جنگلهای مقاوم متمرکز شود.»
آیا اتحادیه اروپا به اندازه کافی درخت میکارد؟
اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۰ ابتکار «سه میلیارد درخت» را آغاز کرد؛ اقدامی مهم که در صورت تحقق میتواند تا سال ۲۰۵۰ هر ساله ۱۵ میلیون تن دیاکسیدکربن را از هوا خارج کند.
با این حال، بر اساس ابزار آنلاین راهاندازیشده از سوی کمیسیون، تا کنون کمتر از ۳۸ میلیون درخت در اتحادیه اروپا کاشته شده است.
این بدان معناست که اتحادیه اروپا شش سال پس از آغاز این ابتکار تنها حدود ۱.۲۶ درصد از هدف خود را محقق کرده است. مگر آنکه نرخ کاشت درخت به طور چشمگیری افزایش یابد، تحقق کاشت سه میلیارد درخت جدید تا سال ۲۰۳۰ بعید به نظر میرسد.
یکی از مقامهای کمیسیون به یورونیوز گرین میگوید این ابتکار یک «تعهد داوطلبانه» است که هدف آن تشویق سازمانها و افراد فعال در کاشت درخت به گزارشدهی درباره فعالیتهایشان است، نه یک تعهد اجباری.
به گفته او، کمیسیون قصد دارد سال آینده جایزهای برای قدردانی از «کاشت درخت نوآورانه و موثر» راهاندازی کند، با این امید که گامی بزرگ به سوی تحقق این هدف بردارد.