مارک پرینگتون، دانشمند برنامه کوپرنیکوس، میگوید: «این فقط نشان میدهد که ما فراتر از مرزها و قارهها بههم پیوستهایم.»
اگر در اسپانیا، پرتغال یا فرانسه زندگی میکنید شاید بد نباشد شستن ماشینتان را فعلا به تعویق بیندازید.
آگهی
آگهی
در حال حاضر توده عظیمی از گرد و غبار صحرای بزرگ آفریقا از روی مدیترانه عبور میکند و به اروپای غربی میرود و همراه خود غروبهای نارنجی، افقهای مهآلود و لایه نازکی از شن صحرا میاورد که از شیشه جلو خودروها گرفته تا پنلهای خورشیدی را میپوشاند.
بر اساس تازهترین پیشبینیهای سرویس پایش جو کوپرنیکوس (CAMS) انتظار میرود این توده طی روزهای آینده به سمت شمال حرکت کند، کیفیت هوا را در سراسر شبهجزیره ایبریا به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد و سپس تا بریتانیا و اسکاندیناوی پیش برود.
این ذرات از صحرای بزرگ آفریقا به هوا برخاسته و هزاران کیلومتر را تا اروپا پیمودهاند. مارک پارینگتون، دانشمند ارشد در CAMS، میگوید: «این فقط نشان میدهد که ما از طریق ترکیب جو، فراتر از مرزها و قارهها به هم متصل هستیم.»
خطرهای بهداشتی گرد و غبار PM10 چیست؟
اگرچه این گرد و غبار تصاویر خیرهکنندهای با طیف رنگی سپیا ایجاد میکند، اما یک خطر پنهان برای سلامت هم به همراه دارد. سازمانهای هواشناسی ملی، از جمله AEMET در اسپانیا، IPMA در پرتغال و متیو فرانس در فرانسه، درباره افت کیفیت هوا هشدار دادهاند.
در جریان رخدادهای گرد و غبار صحرا، نگرانی اصلی PM10 است؛ یعنی ذرات معلقی که قطرشان کمتر از ۱۰ میکرومتر است. این ذرات نسبتاً درشت هستند اما آنقدر ریزند که بتوانند وارد ریهها شوند، مجاری تنفسی را تحریک کنند، آسم را تشدید کنند و بر گروههای آسیبپذیر مانند سالمندان و کودکان خردسال اثر بگذارند.
اگر در یکی از شهرهای اروپا زندگی میکنید، احتمالا با آلودگی PM2.5 بیشتر آشنا هستید؛ ذراتی بسیار ریزتر که از دود اگزوز خودروها، فرایندهای صنعتی و سوزاندن چوب ناشی میشوند. از آنجا که ذرات PM2.5 کوچکتر هستند، میتوانند عمیقتر وارد ریهها شوند و حتی به جریان خون راه پیدا کنند.
اگرچه گرد و غبار صحرا عمدتا از ذرات معدنی بزرگتر PM10 تشکیل شده است، اما غلظت بسیار بالای آن در چنین رخدادهایی میتواند سطح کلی ذرات معلق را در برخی مناطق بسیار فراتر از حدود ایمنی سازمان جهانی بهداشت ببرد.
آیا تغییرات اقلیمی مقصر آلودگی گرد و غبار است؟
رخدادهای گرد و غبار صحرای آفریقا اغلب خبرساز میشوند و هرچند ما را به یاد محیطهای گرم و پرگرد و غبار میاندازند، اما باید در نسبت دادن آنها به گرم شدن کره زمین محتاط باشیم.
به گفته پارینگتون، علم هنوز به جمعبندی نرسیده است. او توضیح میدهد: «هنوز تصویر روشنی از اینکه دقیقا بیابانزایی چگونه منبع گرد و غبار را تحت تاثیر قرار میدهد، وجود ندارد»، و در توضیح خود به گسترش صحرای بزرگ آفریقا به سوی جنوب اشاره میکند؛ گسترشی که زیر تاثیر تغییرات اقلیمی و فعالیتهای انسانی قرار دارد.
پارینگتون توضیح میدهد که بخش زیادی از این گرد و غبار از کانونهای مشخصی مانند فرورفتگی بودله در چاد سرچشمه میگیرد؛ جایی که ذرات آن به اندازهای سبک هستند که در شرایط خاص فشاری میتوانند تا لایههای بالاتر جو بالا روند. دمای بالاتر، خشکسالی و تبخیر بیشتر باعث کاهش رطوبت خاک میشود و اگر این عوامل با مدیریت نامناسب زمین همراه شود، زمینه برای توفانهای بیشتر شن و گرد و غبار فراهم میشود.
او همچنین میگوید برخی گمانهزنیها حکایت از آن دارند که تغییر در الگوهای گردش جو که با پیامدهای تغییرات اقلیمی مرتبط است، ممکن است به افزایش بسامد توفانهای گرد و غبار صحرا که به اروپا میرسند منجر شود.
با این حال دانشمندان در برقراری ارتباط مستقیم میان این دو محتاط هستند، زیرا دادههای تاریخی کافی برای بیرون کشیدن یک سیگنال روشن در دست نیست. پارینگتون به یورونیوز گرین میگوید: «تا آنجا که من میدانم، هیچ مطالعه قطعی وجود ندارد که نشان دهد بیابانزایی، جنگلزدایی و عوامل دیگر چگونه بر گرد و غبار معدنی در جو اثر میگذارند، بنابراین به نظر من این موضوع همچنان تا حد زیادی یک پرسش باز است.»
در ادامه این هفته چه انتظاری باید داشته باشید؟
همزمان با عبور این توده، ساکنان مناطق درگیر ممکن است شاهد بارانی همراه با ذرات گرد و غبار باشند که پس از تبخیر آب، لایه گلآلود و کدر همیشگیاش را روی سطوح بر جای میگذارد.
مسئولان بهداشتی توصیه میکنند ساکنان مناطق بسیار درگیر تا زمانی که این مه غبارآلود باقی است از انجام فعالیتهای شدید بدنی در فضای باز خودداری کنند.
برای دیگران، شاید بهترین زمان باشد که دوربینها را بردارند و در حالی که گرد و غبار نور عصرگاهی را به طیفی از نارنجیها و قرمزهای درخشان تبدیل میکند، چند قاب غروب به سبک مریخ ثبت کنند.
پیشبینی جهانی ذرات معلق در جو از سوی CAMS که این رخداد گرد و غبار صحرا را نشان میدهد، از طریق این لینک (منبع به زبان انگلیسی) قابل مشاهده است.