فصل زادآوری پنگوین جنتو در منطقه قطب جنوب ۱۴ روز جلو افتاده است و این تغییر زمانبندی دانشمندان را نگران کرده است.
پنگوئنها در قطب جنوب برای سازگار شدن با بحران اقلیم به تلاشهای چشمگیری دست میزنند و دانشمندان از «جابجایی رکوردی» در الگوهای زادآوری پرده برداشتهاند.
گونههایی مانند آدلی، چیناسترپ و جنتو در یکی از زیستگاههایی زندگی میکنند که از سریعترین نرخهای گرمایش روی زمین برخوردار است و دما در محل کلونیها تا چهار برابر سریعتر از میانگین جنوبگان افزایش مییابد.
پژوهشی دهساله به سرپرستی پنگوئن واچ در دانشگاه آکسفورد و دانشگاه آکسفورد بروکس میگوید احتمالاً همین گرمایش سریع باعث شده پنگوئنها فصلهای زادآوری خود را جلو بیندازند. این تحقیق که در نشریه اکولوژی جانوری منتشر شده، سریعترین تغییر در فنولوژی (اینکه رخدادهای طبیعی تکرارشونده مانند زادآوری چگونه با اقلیم مرتبطاند) در میان پرندگان، و شاید همه مهرهداران، تا امروز را نشان میدهد.
چرا پنگوئنها فصل زادآوری خود را تغییر میدهند
دانشمندان تغییرات زمانبندی زادآوری پنگوئنها را بین ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۲ بررسی کردند، بهویژه «استقرار» آنها در کلونی؛ نخستین تاریخی که پنگوئنها بهطور پیوسته یک ناحیه آشیانهسازی را اشغال کردند.
بیش از ۳۵ کلونی، که اندازهشان از یک دوجین تا صدها هزار لانه متفاوت بود، با استفاده از ۷۷ دوربین تایملپس پایش شدند.
نتایج نشان داد زمانبندی فصل زادآوری در هر سه گونه با سرعتی بیسابقه جلو افتادهاست. جنتوها بیشترین تغییر را نشان دادند؛ با میانگین پیشافتادن ۱۳ روز در هر دهه. در برخی کلونیها فصل زادآوری تا ۲۴ روز جلو افتاد.
آدلیها و چیناسترپها فصل زادآوری خود را بهطور میانگین ۱۰ روز جلو انداختند.
«برندهها و بازندههای» تغییرات اقلیمی
دکتر ایگناسیو خوآرس مارتینس، نویسنده اصلی، گفت: «نتایج ما نشان میدهد احتمالاً برای این گونههای پنگوئن، تغییرات اقلیمی برندهها و بازندههایی خواهد داشت.»
او افزود: «به طور مشخص، شرایط هرچه بیشتر نیمهقطبی در شبهجزیره جنوبگان احتمالاً به نفع گونههای عامگرا مانند جنتوهاست و به زیان متخصصان قطبی مانند چیناسترپها و آدلیها. پنگوئنها نقشی کلیدی در زنجیرههای غذایی جنوبگان دارند و از دست رفتن تنوع پنگوئنها خطر فروپاشی گسترده اکوسیستم را افزایش میدهد.»
هرچند مدلهای آماری نشان میدهند جابجایی فصل زادآوری ناشی از افزایش دما است، پژوهشگران میگویند هنوز روشن نیست این تغییر یک پاسخ سازشی هست یا نه.
این مطالعه هشدار میدهد: «حتی در بهترین سناریو، مشخص نیست این گونهها تا چه اندازه دیگر قادر به نشان دادن انعطافپذیری خواهند بود اگر دما با نرخ کنونی به افزایش ادامه دهد.»
آیا پیشافتادن فصل زادآوری بد است؟
دانشمندان هشدار میدهند که تغییر در فصلهای زادآوری میتواند دسترسی پنگوئنها به غذا را مختل کند؛ تهدیدی که همین حالا موجب مرگ هزاران پنگوئن در آفریقای جنوبی شدهاست.
مطالعهای در سال ۲۰۲۵ از سوی وزارت جنگلداری، شیلات و محیطزیست آفریقای جنوبی با همکاری دانشگاه اکستر نشان داد که بین سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۱ حدود ۶۲ هزار پنگوئن آفریقایی بر اثر کمبود شدید غذا جان خود را از دست دادند.
پنگوئنهای آفریقایی برای بقا به ساردینها وابستهاند، اما در همه سالها به جز سه سال از ۲۰۰۴ به بعد، زیستتوده گونه ساردین Sardinops sagax در آبهای ساحل غربی آفریقای جنوبی به تنها یکچهارم حدی که جمعیت در سالمترین وضعیت میتواند داشتهباشد کاهش یافتهاست.
این مطالعه تغییرات دمای آب و شوری در امتداد ساحل غربی آفریقا را عامل کاهش موفقیت تخمریزی این ماهی دانستهاست.