مجسمه آزادی در نیویورک یکی از شناختهشدهترین بناهای یادبود در جهان است، اما ساخت آن پروژهای کاملا فرانسوی بود. پرسشی که شاید برای بسیاری مطرح باشد این است که چرا فرانسه تصمیم گرفت چنین هدیه عظیمی را به آن سوی اقیانوس اطلس بفرستد و این ایده چگونه به سرانجام رسید؟
طراحی و احداث مجسمه آزادی یکی از بلندپروازانهترین و طولانیترین پروژههای مهندسی و هنری قرن نوزدهم به شمار میرفت؛ طرحی که تکمیل آن بیش از دو دهه زمان برد و ثمره همکاری برجستهترین معماران، مجسمهسازان و هزاران حامی مالی بود.
ایده اهدای این مجسمه نخستین بار در سال ۱۸۶۵ توسط ادوار دو لابولایه، حقوقدان و چهره سیاسی فرانسوی، مطرح شد.
لابولایه که از حامیان سرسخت تقویت پیوندهای فرانسه و آمریکا بود، قصد داشت همزمان با بزرگداشت صدمین سالگرد استقلال آمریکا (۱۷۷۶)، ارزشهای آزادیخواهانه و جمهوریخواهی را تقویت کند.
وظیفه طراحی و پیکرتراشی این بنای مسی به فردریک اوگوست بارتولدی واگذار شد؛ گفته میشود چهره مجسمه با الهام از سیمای مادر او، شارلوت، طراحی شده است.
اسکلت و مهندسی داخلی بنا ابتدا بر عهده اوژن ویوله لودوک بود و پس از درگذشت وی در سال ۱۸۷۹، گوستاو ایفل بههمراه همکارش موریس کوشلن این ساختار فلزی منحصربهفرد را به پایان رساندند.
کارگاههای پاریس میان سالهای ۱۸۷۵ تا ۱۸۸۴ میزبان ساخت قطعات این سازه غولپیکر بودند، در حالی که در آمریکا، ریچارد موریس هانت پایه گرانیتی بنا را در جزیره لیبرتی نیویورک طراحی میکرد.
نماد دوستی دو ملت و پیام آزادی
تامین مالی ساخت مجسمه از طریق پویشی عمومی و کمکهای مردمی در فرانسه انجام شد.
در سمت مقابل، جوزف پولیتزر، روزنامهنگار نامدار، با راهاندازی کارزاری رسانهای در آمریکا مبالغ لازم برای ساخت پایه مجسمه را گردآوری کرد.
در نهایت مجسمه آزادی در ۳۵۰ صندوق مجزا از طریق کشتی به نیویورک منتقل و سرهمبندی شد. این سازه ۹۳ متری سرانجام در ۲۸ اکتبر ۱۸۸۶ با حضور گروور کلیولند، رئیسجمهور وقت آمریکا، افتتاح گردید.
این بنا پیامهای نمادین آشکاری در خود دارد: لوحی با تاریخ «۴ ژوئیه ۱۷۷۶» (روز استقلال آمریکا)، زنجیرهای گسسته زیر پاهای مجسمه بهعنوان نشانه رهایی و لغو بردهداری و مشعلی برافراشته برای «روشنیبخشی به جهان».
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
پاریس همچنان میزبان چندین نسخه از این اثر تاریخی است که یادآور مهندسی درخشان آن دوران هستند و نامدارترین آنها در جزیره «ایل او سینی» بر رود سن قرار دارد و رو به سوی نیویورک ایستاده است.
نسخه دیگری در موزه اورسی و تندیسی برنزی نیز در موزه هنر و مشاغل پاریس نگهداری میشوند تا این میراث صنعتی و فرهنگی همواره زنده بماند.