تقریبا هزار سال پس از خلقش، فرشینه بایو دوباره به انگلستان برگشته و از دانشآموزان بریتانیایی خواسته شده پایان گمشده آن را تصور کنند.
برای شماری از دانشآموزان بریتانیایی، تکلیف تاریخ در پاییز امسال خیلی فراتر از پر کردن یک برگه درباره سال ۱۰۶۶ میرود.
آگهی
آگهی
در یک رقابت تازه از دانشآموزان مقطع ابتدایی سراسر بریتانیا خواسته شده است یک پانل پایانی جدید برای Bayeux Tapestry طراحی و گلدوزی کنند؛ اثری روایی به طول ۷۰ متر درباره فتح نورمنها بر انگلستان که بخش پایانی آن سالهاست مفقود است.
هیچکس دقیقا نمیداند این بخش در اصل چه چیزی را نشان میداده است. با این حال به جای تلاش برای بازسازی صحنههای گمشده، از کودکان خواسته شده تصور کنند پس از فتح چه رخ داده و به جای نبردی دیگر، آیندهای «بهتر» را تصویر کنند.
Bayeux Tapestry چیست؟
با وجود نامش، Bayeux Tapestry در واقع یک گلدوزی است که نخهای رنگی روی پارچه کتان دوخته شدهاند و نه یک تپستری بافتهشده.
فارغ از این بحث واژگانی، صحنههای آن رویدادهایی را روایت میکند که به یورش ویلیام نورماندی به انگلستان انجامید و در نهایت به پیروزی او در نبرد هیستینگز در سال ۱۰۶۶ ختم شد.
این اثر احتمالا در دهه ۱۰۷۰ در انگلستان ساخته شده و ممکن است به سفارش اسقف اودو اهل بایه، ناتنی ویلیام، برای تزیین کلیسای جامع جدید بایه تهیه شده باشد؛ موضوعی که نام اثر را نیز توضیح میدهد.
برخلاف بیشتر آثار هنری باقیمانده از آن دوره، این گلدوزی مذهبی نیست بلکه نگاهی کمنظیر و پرجزئیات به زندگی در قرن یازدهم ارائه میکند و در کنار روایت فتح، کشتیها، سلاحها، اسبها، ساختمانها، پوشاک و خوراک آن دوران را به تصویر میکشد.
بخش پایانی این گلدوزی قرنهاست ناپدید شده. مشخص نیست چه زمانی از بین رفته و دقیقا چه چیزی را نشان میداده، هرچند پژوهشگران معتقدند به احتمال زیاد تاجگذاری ویلیام فاتح را تصویر میکرده است.
پایاندادن به داستان «ناتمام»
اکنون نوبت دانشآموزان بریتانیایی است که از دل این تاریخ کهن، آیندهای تازه بسازند.
رقابت سراسری و رایگان بریتانیا با عنوان Beyond the Battle (منبع به زبان انگلیسی) (فراتر از نبرد) برای دانشآموزان مرحله دوم مقطع ابتدایی، یعنی حدود ۷ تا ۱۱ ساله، برگزار میشود که قرار است در قالب کلاس، پانلهای خود را طراحی و گلدوزی کنند.
این رقابت را شاخه بریتانیایی Art Explora با همکاری English Heritage از اواخر سپتامبر امسال برگزار میکند.
کلاسهای برنده، سفری تماما تامینهزینهشده به لندن دریافت میکنند تا نسخه اصلی گلدوزی را از نزدیک ببینند و همچنین از صومعه و میدان نبرد هیستینگز در سال ۱۰۶۶ یا یکی دیگر از سایتهای نورمنی تحت مدیریت English Heritage بازدید کنند.
آثار آنها همچنین در یک نمایشگاه ویژه به نمایش گذاشته میشود و هر کلاس برنده یک اثر پارچهای اختصاصی ساختهشده توسط هنرمند جسیکا گرِدی دریافت خواهد کرد.
کلاسهای دوم نیز سفری تامینهزینهشده به نزدیکترین سایت نورمنی تحت مدیریت English Heritage دریافت میکنند.
سفر طولانی بازگشت به انگلستان
این گلدوزی معمولا در موزه پارچهنگار بایه در نورماندی به نمایش گذاشته میشود اما این موزه در سپتامبر ۲۰۲۵ برای مرمت دو ساله بسته شد. تعطیلی موقت آن راه را برای توافق تاریخی امانتدادن اثر میان فرانسه و بریتانیا هموار کرد.
Bayeux Tapestry از ۱۰ سپتامبر ۲۰۶۲ تا ۱۱ ژوئیه ۲۰۲۷ در سالن ۳۰ گالری نمایشگاههای سِینزبری در موزه بریتانیا در لندن به نمایش درخواهد آمد. این نخستین بار است که این گلدوزی از زمان خلق آن، نزدیک به هزار سال پیش، در بریتانیا به نمایش گذاشته میشود.
در مدتی که این اثر در لندن است، اشیایی همچون گنجینه سوتنهو و مهرههای شطرنج لوئیس از موزه بریتانیا به موزههایی در نورماندی منتقل میشوند.
علاوه بر بازگشت تاریخی این اثر به انگلستان، مناسبت تاریخی دیگری هم در راه است.
سال آینده هزارمین سال تولد ویلیام فاتح در شهر فالز فرامیرسد و مسئولان اروپایی به مناسبت این سالگرد، «سال نورمنها (منبع به زبان انگلیسی)» را تدارک میبینند.
نزدیک به هزار رویداد در سراسر نورماندی و هفت منطقه اروپایی دارای میراث نورمنی برنامهریزی شده است: بریتانیا، ایرلند، جزایر کانال، فلاندر، جنوب ایتالیا، نروژ و دانمارک. در این برنامه نمایشگاهها، کنسرتها و جشنوارههای با حالوهوای قرون وسطایی و همچنین یک گلدوزی تازه که بخش گمشده را به تصویر میکشد، برگزار خواهد شد.
این گلدوزی ۲۵ متر مربعی را هنرمند فرانسوی هلن دِلپرا طراحی کرده و کارگاه گلدوزی Guillot d’Aubusson آن را خواهد بافت. این اثر تاجگذاری ویلیام را به تصویر میکشد و قرار است در سال ۲۰۲۷ ابتدا در کلیسای وستمینستر به نمایش درآید و سپس به فالز منتقل شود.