یک تیم علمی به سرپرستی پژوهشگران شهر کاسرس، دیانای انسانی بیش از دو هزار ساله را در دیوار غارهای اسپانیا و پرتغال شناسایی کرده است؛ کشفی که میتواند مطالعه دوران پیشاتاریخ را متحول کند.
یک تحقیق که از کاسرس هماهنگ شده، توانستهاست در غارهای اسپانیا و پرتغال دی ان ای انسانی با قدمتی بیش از دو هزار سال بازیابی کند؛ پیشرفتی که امکانهای تازهای برای بازسازی تاریخ جمعیتهای پیشاتاریخی باز میکند.
آگهی
آگهی
این تحقیق به سرپرستی هیپولیتو کولادو و با مشارکت تیمهایی از اسپانیا، پرتغال، بریتانیا، آلمان و چین انجام شده و نشان میدهد سطوح صخرهای میتوانند بقایای ژنتیکی انسان را در طول هزاران سال حفظ کنند.
این پژوهش که در نشریه «Nature Communications» منتشر شده، بخشی از پروژه «First Art» است که از تحقیقات درباره هنر صخرهای غار مالتراویسو در کاسرس شکل گرفتهاست؛ غاری که در آن برخی از قدیمیترین نقاشیهای اروپا شناسایی شدهاست.
شبکه منطقهای «کانال اکسترمادورا» در ایکس ویدیویی از این پروژه در غار مالتراویسو منتشر کرده که به گفته این شبکه، «حفظ دی ان ای در هنر صخرهای را نشان میدهد و راههای علمی تازهای میگشاید».
مواد ژنتیکی روی سطوح دارای هنر صخرهای
بر پایه همین تجربه، پروژه دامنه جغرافیایی و علمی خود را گسترش داد تا کهنترین جلوههای هنری شبهجزیره ایبری را تاریخگذاری و ترکیب شیمیایی آنها را تحلیل کند.
در همکاری با پژوهشگران موسسه ماکس پلانک انسانشناسی فرگشتی در آلمان، این گروه مطالعه دی ان ای باستانی را نیز به محورهای کاری خود افزود.
به این ترتیب، این تحقیق امکان بازیابی مواد ژنتیکی مستقیما از سطوح دارای هنر صخرهای را بررسی میکند؛ منبعی بیسابقه در مقایسه با حاملهای سنتی مانند استخوان، رسوبات یا ابزارهای استخوانی.
در این تحقیق، ۲۴ پنل هنر صخرهای از یازده غار در اسپانیا و پرتغال با استفاده از روشهای پیشرفته استخراج و توالییابی ژنتیکی بررسی شد. دانشمندان دی ان ای باستانی انسان را نه فقط روی سطح دارای رنگدانه در غار پرتغالی اسکوال، بلکه در بخشهای بدون نقاشی این غار و نیز در غار کووارون در آستوریاس پیدا کردند.
«آرشیوهای زیستی» واقعی از فعالیت انسانی در گذشته
این نخستین شواهدی است که نشان میدهد دیوارهای غارها میتوانند دی ان ای انسان را در طول هزاران سال حفظ کنند؛ کشفی که امکانهای تازهای برای مطالعه حضور و نحوه استفاده جوامع پیشاتاریخی از این فضاها فراهم میکند.
دی ان ای انسانی بازیابیشده دستکم دو هزار سال قدمت دارد؛ موضوعی که توانایی این سطوح برای حفظ ردهای زیستی در دورههای طولانی را نشان میدهد و یک مسیر پژوهشی تازه در حوزه باستانژنتیک میگشاید.
از میان نمونههای بررسیشده، سه مورد متعلق به زنان، یک مورد متعلق به یک مرد و یکی نیز به طور قطعی به هیچ یک از دو جنس قابل انتساب نبود.
پژوهشگران میگویند دیوارهای غارها میتوانند به «آرشیوهای زیستی» تمامعیار از فعالیت انسانی گذشته بدل شوند؛ موضوعی که در آینده امکان تعمیم این نوع تحلیل را با استفاده از روشهای حداقل تهاجمی به دیگر محوطهها و آثار هنری فراهم میکند.