قایقی که لئوناردو داوینچی طراحی کرده بود پس از بستهشدن یک پل و افزایش ترافیک دوباره مورد توجه قرار گرفتهاست. این قایق مسافربر الگویی از حملونقل پایدار است و تنها با استفاده از جریان رودخانه کار میکند.
روی رود آدا در لمباردیا، بیش از ۵۰۰ سال است که یک قایق مسافربر دو کرانه رودخانه را به هم وصل میکند. این همان «کشتی لئوناردو» است، قایقی دوره رنسانس بدون موتور که در سال ۱۵۱۳ به دست لئوناردو داوینچی طراحی شد.
آگهی
آگهی
امروز این قایق، شهر ایمبرزاگو در استان لکّو را به ویلا د آدا در ساحل متعلق به استان برگامو متصل میکند. این آخرین نمونه فعال از این نوع است.
لئوناردو داوینچی «کشتی لئوناردو» را اختراع نکرده است
این وسیله که پنج قرن در خدمت بوده، تا اواخر قرن هجدهم مردم و کالا را میان دوکنشین میلان و جمهوری ونیز جابهجا میکرد؛ دو واحد سیاسیای که در آن زمان مرزهایشان با رود آدا از هم جدا میشد.
با وجود نامش که این تصور را ایجاد میکند که خود لئوناردو داوینچی این کشتی را طراحی کرده، این نوع وسیله پیشتر و در قرن پانزدهم هم رواج داشت. اما این قایق آنقدر لئوناردو را مجذوب کرد که آن را در طرحی با عنوان «منظره آدا با جزئیات یک کشتی مسافربر» جاودانه کرد؛ طرحی که در مجموعه سلطنتی قلعه ویندسور در بریتانیا نگهداری میشود.
به گفته تاریخنگار، ارمینیو بونانومی، لئوناردو در نهایت حداکثر بندر ایمبرزاگو را پس از مطالعه کارکرد کشتی طراحی کرده است.
مدیریت کشتی پس از آن که دستبهدست میان چند خانواده اشرافی چرخید، سرانجام به شهرداری ایمبرزاگو رسید. روی رود آدا پنج قایق از این نوع وجود داشت، اما از سال ۱۸۸۹ رفتهرفته از دور استفاده خارج شدند؛ زمانی که نخستین پل در پادرنو د آدا ساخته شد و جابهجایی با کشتی را غیرضروری کرد.
نمونه ایمبرزاگو آخرین مورد باقیمانده است.
از جمله کسانی که با این قایق از آدا عبور کردهاند، آنجلو جوزپه رونکالی هم بوده است؛ پیش از آن که به پاپ ژان بیستوسوم تبدیل شود. این پاپ که اهل همین منطقه بود، معمولا در جریان زیارتهایش به زیارتگاه بانوی ما در جنگل ایمبرزاگو از این کشتی استفاده میکرد.
کشتی لئوناردو چه زمانی دوباره کشف شد
رفتوآمدکنندگان روزانه در لمباردیا از اوایل مه دوباره سراغ این کشتی آمدند؛ زمانی که پل بریویو، یکی از معدود راههای ارتباطی میان دو ساحل در این منطقه، برای انجام پروژه عمرانی که تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت، بسته شد.
ترافیک روی پل مجاور سن میکله، در سه کیلومتری آن، افزایش یافته و در ساعات اوج تردد، به صفهایی دو کیلومتری و روزانه هشت هزار وسیله نقلیه میرسد.
این کشتی که پیشتر فقط آخر هفتهها و به عنوان یک کنجکاوی گردشگری در خدمت بود، حالا به فرصتی برای فرار از ترافیک تبدیل شده است. از زمان بسته شدن پل، زمان فعالیت این قایق به روزهای کاری هفته نیز گسترش یافته است.
جیانپائولو گرافانیو به اسوشیتدپرس گفت: «در حال حاضر این سریعترین سیستم است، اما از همه مهمتر خوشایندترین، چون سه دقیقه آرامش به شما هدیه میدهد.» او از زمان بسته شدن پل، رفتوآمد با دوچرخه و استفاده از این کشتی را آغاز کرده است.
اداره این کشتی بر عهده یک گروه داوطلب محلی است. در میان آنها سه جوان ۲۰ ساله، دانشجوی رشتههای مهندسی و اقتصاد، یک بازنشسته و شهردار ایمبرزاگو، فابیو ورگانی، حضور دارند.
ماسیمو زویا، یکی از داوطلبان، توضیح داد: «این وسیله نقلیهای است که ۵۰۰ سال است وجود دارد و همیشه دو ساحل آدا را به هم وصل کرده است.» او افزود: «امروز این کشتی دوباره به کارکرد اصلی خود بازگشته است؛ یعنی برقرار کردن ارتباط میان دو جامعهای که در دو سوی رودخانه زندگی میکنند.»
کشتی لئوناردو الگویی از حملونقل پایدار است
این قایق یک وسیله کاملا سازگار با محیط زیست و بدون اثر زیستمحیطی است، زیرا بر اساس جریان رودخانه و بدون موتور و سوخت کار میکند.
این بارج چوبی با کابل فولادیای (که در گذشته طناب بود) که میان دو ساحل آدا کشیده شده، مهار شده است. برای حرکت، فردی که پشت سکان است طنابی را میکشد تا قایق را به سمت مرکز رودخانه بچرخاند. سپس متصدی کشتی آن را به صورت مورب نسبت به جهت جریان رود قرار میدهد و همین جریان آب است که آن را به سوی ساحل دیگر میراند.
نیروی آب به پهلوی وسیله فشار میآورد و آن را بر اساس اصل تجزیه نیروها به جلو میراند؛ اصلی که نبوغ لئوناردو را نیز مجذوب خود کرده بود.
برای راهاندازی کشتی تنها به یک نفر نیاز است و عبور از رود حدود پنج دقیقه طول میکشد.
این سکو توان جابهجایی عابران پیاده، دوچرخه، موتورسیکلت و خودرو را دارد. بلیت برای هر نفر ۱٫۵ یورو است (برای خودرو ۳٫۵ یورو). در صورت وزش باد، این سرویس متوقف میشود.