کارلا سوتسنی، همبنیانگذار بنیاد عزالدین علایا، میگوید در پاریس کتاب و نمایشگاهی تازه پیوندهای میان عزالدین علایا و کریستین دیور، دو استاد اوت کوتور و انقلابی در پوشاک زنانه را روایت میکند.
چطور میشود درباره رابطه دو خیاط اوت کوتور که هرگز در زندگی واقعی یکدیگر را ندیدهاند، یک نمایشگاه و یک کتاب ساخت؟ این همان پرسشی است که از کارلا سوتسانی، همبنیانگذار بنیاد عزالدین علایا، پرسیدم.
او در دهه ۱۹۸۰، زمانی که دبیر بخش مد و کتاب بود، با این خیاط تونسی آشنا شد و دوستی عمیقی میانشان شکل گرفت. سوتسانی در معرفی طراحیهای او نقش تعیینکنندهای داشت و این رابطه با عشق مشترکشان به مد و هنر هرچه بیشتر محکم شد.
با شنیدن روایت آشناییشان، روشن میشود این نمایشگاه چگونه و چرا شکل گرفته است. هم نمایشگاه و هم کتابی با عنوان _«عزالدین علایا و کریستین دیور، دو استاد اوت کوتور»_تلاش میکنند میان این دو هنرمند که چند دهه از هم دور بودهاند، نوعی گفتوگو برقرار کنند.
سوتسانی میگوید: «عزالدین به خیاطان، خیاطان کوچک در تونس، کمک میکرد و رویای رفتن به پاریس را در سر داشت. یکی از مشتریان که خانه مد کریستین دیور را میشناخت، برایش در دیور کارآموزی گرفت.»
رفتن مستقیم از تونس به خیابان مونتاین در دهه ۵۰ ناگزیر شوک فرهنگی بزرگی بود اما علایا مرعوب این تجربه نشد؛ برعکس، احساس کرد درست در خانه خودش است. سوتسانی توضیح میدهد: «کارگاه و تمام فضا آنقدر او را تحت تاثیر قرار داد که تصمیم گرفت خیاط شود، نه طراح مد. در تمام طول عمرش میگفت: من طراح نیستم، خیاطم؛ و این را بزرگترین دستاورد زندگیاش میدانست.»
جدا در گذر دههها، متحد در طراحی
روشن است که دست استاد تاثیری ماندگار بر شاگرد گذاشت. هر دو هنرمند، هم در طراحی کالکشنها و هم در نگاهشان به پوشاک زنانه، قواعد رایج را زیر پا گذاشتند.
در سال ۱۹۴۷، «نیو لوک» دیور با به تصویر کشیدن سیلوئتهایی زنانهتر، مجللتر و با اندام ساعتشنی، نقطه عطفی در مد پس از جنگ جهانی شد.
به گفته سوتسانی، کمی بیش از ۳۰ سال بعد، علایا هم صفحهای ویژه در تاریخ مد برای خودش نوشت.
سوتسانی ادامه میدهد: «عزالدین این کار را به شکلی بسیار قدرتمند، بهویژه در دهه ۸۰ انجام داد؛ او فرم تازهای به بدن انسان داد، لباسهایی بدننما اما راحت. زندگی اجتماعی عوض شده بود، سبک زندگی زنان تغییر کرده بود و زنان در دهه ۸۰، زمانی که عزالدین مشهور شد، سر کار میرفتند.»
سوتسانی میگوید: «برای او اصل این بود که زنان را زیبا، زنانه و قدرتمند نشان دهد اما راحتی همیشه برایش اهمیت بسیار زیادی داشت.»
در کنار هم قرار گرفتن این لباسها حالوهوایی شاعرانه دارد، حتی اگر با هم متفاوت باشند؛ رنگها، تورها، چینها، همه. انگار با هم حرف میزنند. فکر میکنم وارد جهانی میشوید که دوست دارید در آن رویا ببینید؛ لباسها انگار به تنهایی میایستند و به شکلی عجیب با شما حرف میزنند.
«عزالدین علایا و کریستین دیور، دو استاد اوت کوتور» اکنون توسط انتشارات دامیانی منتشر شده است.
نمایشگاه در بنیاد عزالدین علایا در پاریس تا ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ ادامه دارد.