یک علاقهمند موسیقی از شیکاگو در طول چهار دهه هزاران کنسرت را ضبط کرده است. اکنون این ضبطها در یک آرشیو آنلاین در دسترس رایگان بارگذاری میشود.
تابستان ۱۹۸۹ در شیکاگو است و آدام جیکوبز، طرفدار موسیقی، با یک ضبطصوت کوچک نوار کاست سونی که در جیبش گذاشته، شروع میکند به ضبط یک کنسرت زنده.
آگهی
آگهی
این اجرا، نخستین کنسرت یک گروه راک نوپا در کلوب کوچکی به نام Dreamerz است. پیش از آن که نواختن را آغاز کنند، خواننده اصلی گروه به جمعیت اعلام میکند: «سلام، ما Nirvana هستیم. ما اهل سیاتل هستیم.»
این نوار قدیمی از گروه راک پرآوازه Nirvana که بیش از دو سال پیش از انتشار دومین آلبوم پرسر و صدایشان «Nevermind» ضبط شده، یکی از بیش از ۱۰ هزار کنسرتی است که جیکوبز ثبت کرده است.
اکنون داوطلبانی در آمریکا و سراسر اروپا مشغول ساماندهی، دیجیتالیکردن و بارگذاری این نوارها در مجموعه Aadam Jacobs Collection (منبع به زبان انگلیسی) هستند؛ آرشیوی که بر بستر مخزن آنلاین غیرانتفاعی Internet Archive میزبانی میشود.
این نوارها در طول چهار دهه ضبط شدهاند و اجراهای موسیقی از دهه ۱۹۸۰ تا اوایل دهه ۲۰۰۰ را ثبت میکنند. از R.E.M. و The Cure گرفته تا تریسی چپمن، مجموعه جیکوبز گنجینهای از اجراهای دوران ابتدایی کار هنرمندان مشهور و جواهرات پنهان از موسیقیدانان کمترشناختهشده است.
پس از پخش مستند سال ۲۰۲۳ فیلمسازی به نام کتلیـن اشنایدر درباره جیکوبز با عنوان Melomaniac (منبع به زبان انگلیسی) (نامی بامسمی برای کسی که به نوعی جنون موسیقی دچار است)، یکی از داوطلبان Internet Archive با او تماس گرفت و پرسید آیا مایل است مجموعهاش حفظ شود یا نه.
جیکوبز گفت: «پیش از آن که همه نوارها بر اثر گذر زمان از کار بیفتند و عملا از هم بپاشند، بالاخره گفتم باشد.»
جیکوبز این کار عاشقانه را در سال ۱۹۸۴ آغاز کرد؛ او کنسرتی را با دستگاهی شبیه دیکتافون که از مادربزرگش قرض گرفته بود ضبط کرد. جیکوبز که در نوجوانی آهنگها را از رادیو روی نوار ضبط میکرد، به یاد میآورد که چگونه کسی راه دیگری را به او پیشنهاد کرد: «در نهایت با مردی آشنا شدم که گفت: میتوانی یک ضبطصوت را با خودت به کنسرت ببری، یواشکی داخل ببری و اجرا را ضبط کنی. و من با خودم گفتم: وای، عجب ایدهای. و این طور شد که شروع کردم.»
او خیلی زود یک ضبطصوت شبیه واکمن سونی خرید. او گفت: «گاهی از تجهیزات نسبتا بیکیفیتی استفاده میکردم، فقط به این خاطر که پولی نداشتم چیزی بهتر بخرم.» بعدها جیکوبز به سراغ نوار صوتی دیجیتال و ضبطکنندههای دیجیتال حالتجامد رفت.
امروز دیجیتالیکردن و بایگانیِ دهها جعبه نوارِ جیکوبز پروژهای در حال انجام است. ماهی یکبار، برایان امریک، که وظیفه انتقال ضبطهای آنالوگ به فایلهای دیجیتال را بر عهده دارد، به خانه جیکوبز میرود و ۱۰ تا ۲۰ جعبه را برمیدارد که هرکدام بین ۵۰ تا ۱۰۰ نوار در خود دارند.
فایلهای دیجیتالی که امریک تهیه میکند سپس برای داوطلبانی فرستاده میشود که پیش از بارگذاری در مجموعه آنلاین، ضبطها را میکس و مستر میکنند. امریک از اواخر ۲۰۲۴ تاکنون دستکم ۵۵۰۰ نوار را دیجیتالی کرده است.
در مورد دغدغههای مربوط به حق نشر، جیکوبز گفت که بیشتر هنرمندان از حفظ شدن آثارشان خشنودند، اما او با خوشحالی ضبطها را در صورت درخواست حذف میکند؛ هرچند تا امروز فقط یک یا دو نوازنده چنین درخواستی داشتهاند.
دیوید نیمِر، وکیل متخصص حق نشر که در دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس نیز تدریس میکند، گفت هنرمندان طبق قوانین ضد ضبط قاچاق مالک ضبطهای زنده و آثار اصیل خود هستند، اما بعید است کار به شکایت قضایی بکشد، زیرا نه جیکوبز و نه این آرشیو از آنها سودی به دست میآورند.
بسیاری از ضبطهای جیکوبز کیفیت چشمگیری دارند؛ موضوعی که با توجه به این که او از تجهیزات ضبط حرفهای و ردهبالا استفاده نمیکرد، برای مهندسان داوطلبی مانند نیل دِموس خوشایند و غافلگیرکننده بود.
دِموس گفت: «بهویژه بعد از یکی دو سال اول، آن قدر کار را خوب درآورده که بعضی از این ضبطها روی نوارهای کاست کوچک و نهچندان خوبِ اوایل دهه ۹۰، فوقالعاده به گوش میرسند.»
در حالی که مجموعه Aadam Jacobs Collection آرامآرام و با دقت بسیار در حال کامل شدن است، دوستداران دوآتشه موسیقی در سراسر جهان میتوانند در این کپسولهای زمان که چهار دهه آزمونوخطا و تکامل موسیقی را در بر میگیرند غرق شوند.