استاد شیلیایی طراحی مدرن سرانجام برنده معتبرترین جایزه معماری جهان اعلام شد؛ اعطای این جایزه به دلیل افشاهای مربوط به ارتباطات تام پریتسکر با مجرم کودک آزار جفری اپستین به تعویق افتاده بود.
طراح شیلیایی اسمیلیان رادیچ کلارک برنده جایزه معماری پریتزکر در سال جاری شده است؛ جایزهای که بالاترین نشان حرفه معماری در جهان به شمار میرود.
این معمار ۶۰ ساله اهل سانتیاگو به خاطر اصالت رادیکال و خلق فرمهای متنوع متناسب با هر سایت شهرتی شایسته دارد و تقریبا همه آثار شاخص او تواناییاش در درآمیختن مصالح با طبیعت را به نمایش میگذارند.
شاید شناختهشدهترین اثر او در اروپا پاویون گالری سرپنتاین لندن باشد؛ پوستهای نیمهشفاف از فایبرگلاس که بر روی سنگهای عظیم باربرِ بومی تکیه دارد.
در این سازه، نور به جای آن که مستقیما به نمایش گذاشته شود فیلتر میشود و پوسته فضا به طور کامل بسته نیست تا بازدیدکنندگان احساس پناه گرفتن کنند، بی آن که از پارک اطراف به طور کامل جدا شوند.
هیئت داوران ۲۰۲۶ در بیانیه خود به شکلی مفصل از سازههای او که آنها را «خوشبینانه و آکنده از شادی آرام» توصیف کرد، تمجید کرده است.
هیئت داوران پریتزکر اضافه کرد: «اگر معماری به شیوههای زندگی مردم شکل میدهد، آثار رادیچ تجربههای فضاییای میآفرینند که در عین شگفتی، کاملا طبیعی به نظر میرسند.»
معماری به مثابه هنر
رادیچ هنگام دریافت جایزه گفت: «هدف کار ما خلق سازههایی است که قرنها زیر آفتاب بایستند و در انتظار دیدار ما بمانند.»
او افزود: «میکوشیم تجربههایی بیافرینیم که حضور عاطفی داشته باشند و مردم را تشویق کنند مکث کنند و جهانی را که اغلب با بیتفاوتی از کنارشان میگذرد، از نو بنگرند.»
در کشور زادگاهش شیلی، از شناختهشدهترین آثار رادیچ تئاتر منطقهای بیوبیو (Teatro Regional del Biobío، کنسپسیون، شیلی، ۲۰۱۸) است؛ حجمی نیمهشفاف که با طراحی دقیق مهندسیشده نور را تعدیل میکند و با پرهیز از اغراق به بهبود کارکرد آکوستیک کمک میکند.
قرار بود برنده امسال هفته گذشته اعلام شود اما پس از آن که نام تام پریتزکر، رئیس بنیاد برگزارکننده این جایزه، در اسناد تازه منتشرشده مرتبط با جفری اپستین، مجرم محکومشده در پرونده سواستفاده جنسی، ظاهر شد این اعلام به تعویق افتاد.
پریتزکر اکنون خود را از این بنیاد کنار کشیده اما همچنان به عنوان عضو هیئت مدیره و نایب رئیس در آن باقی خواهد ماند.
اسمیلیان رادیچ کلارک پنجاه و پنجمین برنده جایزه معماری پریتزکر است و پروژههای جدیدی در آلبانی، اسپانیا، سوئیس و بریتانیا در دست اجرا دارد.
این جایزه که نخستین بار در سال ۱۹۷۹ به فیلیپ جانسون، معمار مدرن، اهدا شد تاکنون به شماری از تاثیرگذارترین چهرههای این حرفه از جمله آی.ام. پی، اسکار نیومایر، فرانک گری، رِم کولهاس و زاها حدید رسیده است.