استاد شیلیایی معماری مدرن پس از آن که به دلیل افشای ارتباطات تام پریتسکر با محکوم کودکآزار جفری اپستین اهدای جایزهاش به تعویق افتاد، سرانجام برنده مهمترین جایزه معماری جهان معرفی شد.
جایزه معماری پریتزکر امسال، که معتبرترین جایزه جهانی در این عرصه به شمار میرود، به طراح شیلیایی اسمیلجان رادیچ کلارک رسید.
این طراح ۶۰ ساله اهل سانتیاگو به خاطر اصالت رادیکال و خلق فرمهای متنوع و متناسب با بستر شناختهشده است و تقریبا همه آثار شاخصش توانایی او در آمیختن مصالح با طبیعت را به نمایش میگذارند.
شاید شناختهشدهترین اثر او در اروپا پاویون گالری سرپنتین لندن در سال ۲۰۱۴ باشد؛ پوستهای نیمهشفاف از فایبرگلاس که بر سنگهای عظیم باربر و برداشتشده از محل تکیه داشت.
در این سازه، نور بهجای نمایش مستقیم، فیلتر میشد و پوشش فضا کامل نبود تا بازدیدکنندگان پناهگرفتن را بدون جدایی کامل از پارک پیرامون تجربه کنند.
هیات داوران ۲۰۲۶ در بیانیه خود ساختارهای او را «امیدوارکننده و سرشار از شادی آرام» توصیف کرد و بهگرمی ستود.
هیات داوران پریتزکر افزود: «اگر معماری به شیوههای زندگی مردم شکل میدهد، آثار رادیچ تجربههای فضاییای میآفریند که همزمان شگفتانگیز و کاملا طبیعی به نظر میرسند.»
معماری بهعنوان هنر
رادیچ هنگام دریافت جایزه گفت: «هدف دفتر معماری ما خلق سازههایی است که قرنها زیر نور خورشید بایستند و در انتظار دیدار ما بمانند.»
او افزود: «میکوشیم تجربههایی خلق کنیم که حامل حضوری عاطفی باشند و مردم را تشویق کنند مکث کنند و جهانی را از نو بسنجند که اغلب با بیتفاوتی از کنارشان میگذرد.»
در کشور زادگاهش شیلی، یکی از شناختهشدهترین آثار رادیچ تئاتر منطقهای بیوبیو (Teatro Regional del Biobío، کونسپسیون، شیلی، ۲۰۱۸) است؛ پوستهای نیمهشفاف و دقیق مهندسیشده که نور را تنظیم میکند و با پرهیز از اغراق، کیفیت آکوستیک اجراها را بهبود میبخشد.
قرار بود نام برنده امسال هفته گذشته اعلام شود اما انتشار اسناد تازه مربوط به جفری اپستین، مجرم محکومشده جنسی، که در آن نام تام پریتزکر، رئیس بنیاد اعطاکننده این جایزه، دیده میشود، این اعلام را به تعویق انداخت.
پریتزکر اکنون خود را از بنیاد دور کرده، اما همچنان به عنوان عضو هیات مدیره و نایبرئیس در آن باقی میماند.
اسمیلجان رادیچ کلارک پنجاهوپنجمین برنده جایزه معماری پریتزکر است و پروژههای در دست اجرا و طراحی در آلبانی، اسپانیا، سوئیس و بریتانیا دارد.
جایزه معماری پریتزکر که نخستینبار در سال ۱۹۷۹ به فیلیپ جانسون مدرنیست اعطا شد، تاکنون به برخی از تاثیرگذارترین چهرههای این حرفه از جمله آی.ام. پی، اسکار نیمایر، فرانک گری، رم کولهاس و زاها حدید رسیده است.