دانشمندان با بررسی دندانهای ۴۰۰ هزار ساله «انسان راستقامت» در چین، از کشف یک راز تکاملی خبر دادند. این پژوهش نشان میدهد جهشهای پروتئینی موجود در این دندانها، زنجیره پیوند ژنتیکی میان این گونه باستانی، دنیسوواها و برخی انسانهای امروزی در جنوب شرق آسیا و اقیانوسیه را فاش میکند.
بررسی دندانهای باستانی ۴۰۰ هزار ساله، شواهد جدیدی از یک رابطه تکاملی را برملا کرده است که تا پیش از این امکان اثبات آن وجود نداشت. پژوهشگران آکادمی علوم چین موفق شدهاند با روشی نوین و بدون آسیب به فسیلها، شواهد مولکولی تازهای از پیوند میان «انسان راستقامت» (Homo erectus) و انسانهای امروزی پیدا کنند.
انسان راستقامت نخستین گونه از سرده انسان بود که از آفریقا مهاجرت کرد و جایگاه ویژهای در تاریخ ما دارد. اما به دلیل کمیاب بودن دیانای سالم و حساسیت فسیلهای نایاب که نباید تخریب شوند، اطلاعات ژنتیکی کمی از آنها در دست بود.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
استخراج ژن بدون تخریب فسیل
تیم تحقیقاتی به سرپرستی «کیائومی فو» با استفاده از تکنیک ظریفی به نام «حکاکی اسیدی»، موفق شدند پروتئینهای مینای دندان را از ۶ دندان باستانی استخراج کنند. در این روش نوین، دانشمندان به جای دریل کردن یا خرد کردن فسیل، تنها با اسیدپاشی میکروسکوپی روی سطح دندان، لایهای بسیار نازک از پروتئینها را آزاد کردند؛ روشی کمخطر که اجازه میدهد بدون کوچکترین آسیب به ظاهر فسیلهای نایاب، اطلاعات ژنتیکی آنها استخراج شود. نتایج این کشف بزرگ در ژورنال معتبر Nature به چاپ رسیده است.
دو کشف کلیدی در دندانهای ۴۰۰ هزار ساله
دانشمندان با بررسی دندانهای بهدستآمده از سه محوطه باستانی در چین (از جمله انسان پکن)، دو جهش پروتئینی تعیینکننده پیدا کردند:
- اثبات یک ریشه مشترک: جهش اول به عنوان یک «ردپای مولکولی» نشان داد که انسانهای راستقامت در این سه منطقه جغرافیایی مختلف، همگی به یک جمعیت و خانواده تکاملی یکسان تعلق داشتهاند.
- شکسته شدن یک فرض قدیمی: جهش دوم پیش از این تنها در «دنیسوواها» (گونه دیگری از انسانهای باستانی) دیده شده بود. کشف این ویژگی در دندانهای انسان راستقامت نشان داد این علامت ژنتیکی انحصاری نبوده و ریشهای قدیمیتر دارد.
مسیر انتقال ژن به انسانهای امروزی
بر اساس این یافتهها، این جهش ژنتیکی ابتدا از «انسان راستقامت» به «دنیسوواها» منتقل شده و سپس از طریق آمیزش آنها با اجداد ما، به برخی از مردم امروزی در جنوب شرق آسیا و اقیانوسیه رسیده است.
روش تازه برای حفاظت از فسیلهای نایاب
این پژوهش علاوه بر کشف تاریخچه تکامل، روشهای آزمایشگاهی و محاسباتی تازهای را معرفی میکند؛ مانند تشخیص جنسیت فسیلها از روی پروتئین مینای دندان (AMELY). این دستاورد به دانشمندان اجازه میدهد بدون تخریب ارزش تاریخی فسیلها، اطلاعات ژنتیکی بسیار ارزشمندی از گذشته بشر استخراج کنند.