بانک مرکزی اروپا از شهروندان سراسر قاره دعوت کرده است پیش از پایان نظرسنجی عمومی در ۲۱ سپتامبر به طرحهای اسکناسهای یورو رای دهند.
پرندگان، رودخانهها و چهرههایی از فرهنگ اروپا، از جمله آهنگسازان، از جمله گزینههای طراحیای هستند که بانک مرکزی اروپا از مردم خواسته برای اسکناسهای آینده یورو به آنها فکر کنند. بیش از ۹ میلیون نفر تاکنون رای دادهاند اما بانک مرکزی اروپا تشویق میکند افراد بیشتری پیش از بسته شدن این نظرسنجی در دوشنبه آینده نظر خود را ثبت کنند.
بانک مرکزی اروپا پیشتر درباره بازطراحی اسکناسها با شهروندان اروپایی مشورت کرده بود اما این نخستین بار است که یک نظرسنجی (منبع به زبان انگلیسی) راهاندازی کرده و از آنها میخواهد ۱۰ طرح راهیافته به فهرست نهایی را ارزیابی کنند. طرحهای پیشنهادی همچنین به شکل قابل توجهی با آنچه روی اسکناسهای موجود دیده میشود فرق دارند.
در جهانی که هر روز غیرنقدیتر میشود، بانک مرکزی اروپا پیامی برای اروپاییها میفرستد: پول نقد قرار است بماند و آنها میتوانند در انتخاب این که چه ظاهری داشته باشد مشارکت کنند.
پیرو چیپولونه، عضو هیات مدیره اجرایی بانک مرکزی اروپا، روز دوشنبه در رویدادی درباره اسکناسهای یورو در بروکسل گفت: «پول نقد فقط میراث گذشته نیست. برای میلیونها اروپایی بخشی از زندگی روزمره است.»
این نظرسنجی ۱۰ طرح منتخب را در چارچوب دو موضوع احتمالی بررسی میکند: «فرهنگ اروپایی» و «رودخانهها و پرندگان». نتایج، مبنایی برای تصمیمگیری نهایی شورای حکام بانک مرکزی اروپا خواهد بود اما آن را تعیین نخواهد کرد؛ تصمیمی که انتظار میرود حدود پایان سال ۲۰۲۶ گرفته شود. سپس توسعه اسکناسهای جدید چند سال طول میکشد و پیشبینی میشود از سال ۲۰۲۹ به تدریج وارد گردش شوند.
چیپولونه گفت: «بیش از ۳۱ میلیارد اسکناس یورو به ارزش بیش از ۱.۶ تریلیون یورو در گردش است و هر سال حدود ۳ درصد بر این رقم افزوده میشود. همچنین بیش از ۱۵۰ میلیارد سکه یورو در گردش است.» او یادآور شد که پول نقد همچنان زمانی که شیوههای دیگر پرداخت مختل میشوند، برای نمونه هنگام قطع برق یا اینترنت، نقش ایفا میکند.
نقش پول نقد میتواند با قانونگذاری پیشنهادی اتحادیه اروپا که به بسته ارز واحد معروف است بیشتر تقویت شود. این بسته که اکنون در بروکسل در حال مذاکره است شامل تدابیری برای تقویت وضعیت پول نقد به عنوان وجه قانونی و الزام به پذیرش آن میشود.
چیپولونه در سخنرانی خود گفت: «پول نقد چیزی فراهم میکند که به سختی میتوان جایگزینی برای آن یافت: لنگری ملموس برای ثبات و اعتماد. پول نقد همچنین شمول مالی را تقویت میکند. ساده و قابل فهم است. از حریم خصوصی حفاظت میکند و شاید مهمتر از همه، آزادی انتخاب را حفظ میکند.»
براساس نظرسنجی سال ۲۰۲۴ بانک مرکزی اروپا، اکثریت رو به افزایش اروپاییها معتقدند حفظ پول نقد به عنوان یک گزینه پرداخت اهمیت دارد.
چیپولونه گفت: «پول نقد تنها شکل پول است که هر شهروندی میتواند مستقیما در اختیار داشته باشد. وقتی پول نقد دارید برای استفاده از آن به هیچ واسطه یا دستگاهی نیاز ندارید.»
یورو دیجیتال و فیزیکی
در راهبرد پرداخت خود، بانک مرکزی اروپا نه فقط روی بازطراحی اسکناسها بلکه بر ایجاد یورو دیجیتال نیز سرمایهگذاری میکند؛ شکل الکترونیکی پول بانک مرکزی که مکمل پول نقد خواهد بود. بانک مرکزی اروپا میگوید حمایت این نهاد از پول نقد به طور ذاتی با این ابزار جدید پرداخت الکترونیکی گره خورده است؛ ابزاری که قرار است امکان انجام تراکنشهای آفلاین و آنلاین را با سطح بالایی از حفظ حریم خصوصی فراهم کند.
اگر مذاکرات در بروکسل تا پایان سال ۲۰۲۶ به نتیجه برسد، یورو دیجیتال میتواند برای نخستین بار در سال ۲۰۲۹ منتشر شود.
چیپولونه گفت: «ما هم روی پول نقد یورو و هم روی یورو دیجیتال سرمایهگذاری میکنیم. این دو در کنار هم تضمین میکنند که اروپاییها برای انجام تراکنشهای روزمره به پول بانک مرکزی هم در قالب فیزیکی و هم در قالب دیجیتال دسترسی داشته باشند.»
او افزود: «این دو شکل پول بانک مرکزی در کنار هم میتوانند تضمین کنند که برای همه انواع پرداخت، در هر زمان و در سراسر منطقه یورو، یک راهحل اروپایی در دسترس باشد.»
یکی از دلایلی که بانک مرکزی اروپا راهبرد جدیدی برای پرداختها تدوین کرده، نیاز به خودمختاری راهبردی در بحبوحه نااطمینانی شدید ژئوپلیتیک و وابستگی سنگین اتحادیه اروپا به زیرساختهای پرداخت آمریکا است.
براساس دادههای سال ۲۰۲۵ بانک مرکزی اروپا، دو شرکت آمریکایی ویزا و مسترکارت ۶۱ درصد پرداختهای کارتی در منطقه یورو و تقریبا همه تراکنشهای فرامرزی با کارت را در اختیار دارند.