بانک مرکزی اروپا از شهروندان سراسر قاره خواسته است پیش از پایان نظرسنجی عمومی در ۲۱ سپتامبر به طرحهای اسکناسهای آینده یورو رای دهند.
پرندگان، رودها و شخصیتهای فرهنگ اروپایی از جمله آهنگسازان از گزینههای طراحیای هستند که بانک مرکزی اروپا از مردم خواسته برای اسکناسهای آینده یورو در نظر بگیرند. بیش از ۹ میلیون نفر تاکنون رای دادهاند اما بانک مرکزی اروپا از مردم میخواهد تا پیش از بسته شدن این نظرسنجی در دوشنبه آینده دیدگاههای خود را بیشتر به اشتراک بگذارند.
بانک مرکزی اروپا پیش از این درباره بازطراحی اسکناسها با شهروندان اروپایی مشورت کرده بود اما این نخستین بار است که نظرسنجیای (منبع به زبان انگلیسی) راهاندازی میکند و از آنها میخواهد ده طرح برگزیده را ارزیابی کنند. طرحهای پیشنهادی بهطور چشمگیری با طرحهای اسکناسهای فعلی فرق دارند.
در جهانی که هر روز غیرنقدیتر میشود بانک مرکزی اروپا پیامی به شهروندان میدهد: پول نقد قرار است باقی بماند و خود آنها میتوانند در انتخاب ظاهر آن نقش داشته باشند.
پیرو چیپولونه عضو هیات مدیره اجرایی بانک مرکزی اروپا دوشنبه در مراسمی درباره اسکناسهای یورو در بروکسل گفت: «پول نقد صرفا میراثی از گذشته نیست؛ بخشی از زندگی روزمره میلیونها اروپایی است.»
این نظرسنجی ده طرح نهایی را در بر میگیرد که ذیل دو موضوع احتمالی دستهبندی شدهاند: «فرهنگ اروپایی» و «رودها و پرندگان». نتایج میتواند به تصمیمگیری نهایی شورای حکام بانک مرکزی اروپا کمک کند اما آن را تعیین نخواهد کرد؛ تصمیمی که انتظار میرود حدود پایان سال ۲۰۲۶ گرفته شود. طراحی و توسعه اسکناسهای جدید چند سال طول خواهد کشید و پیشبینی میشود از سال ۲۰۲۹ به تدریج وارد چرخه گردش شوند.
چیپولونه گفت: «بیش از ۳۱ میلیارد اسکناس یورو به ارزش بیش از ۱.۶ تریلیون یورو در گردش است و سالانه حدود ۳ درصد رشد میکند. همچنین بیش از ۱۵۰ میلیارد سکه یورو در گردش است.» او یادآور شد که پول نقد زمانی که دیگر شیوههای پرداخت مختل میشوند، مثلا هنگام قطعی برق یا اینترنت، همچنان نقش خود را ایفا میکند.
نقش پول نقد میتواند با بسته قانونگذاری جدید اتحادیه اروپا موسوم به «بسته پول واحد» بیش از پیش تقویت شود. این بسته که اکنون در بروکسل در حال مذاکره است، شامل اقداماتی برای تقویت جایگاه پول نقد به عنوان وجه قانونی و الزامپذیری پذیرش آن است.
چیپولونه در سخنرانی خود گفت: «پول نقد چیزی فراهم میکند که جایگزین کردن آن دشوار است؛ لنگر ملموسی برای ثبات و اعتماد. پول نقد همچنین به شمول مالی کمک میکند؛ ساده و قابل فهم است؛ حریم خصوصی را حفظ میکند و شاید مهمتر از همه آزادی انتخاب را تضمین میکند.»
بر اساس نظرسنجی سال ۲۰۲۴ بانک مرکزی اروپا، اکثریت رو به رشدی از اروپاییها معتقدند حفظ پول نقد به عنوان یکی از گزینههای پرداخت اهمیت دارد.
چیپولونه گفت: «پول نقد تنها شکل پول است که هر شهروندی میتواند آن را مستقیما در اختیار داشته باشد. وقتی پول نقد دارید برای استفاده از آن به هیچ واسطه یا ابزاری نیاز ندارید.»
یورو دیجیتال و فیزیکی
بانک مرکزی اروپا در راهبرد پرداخت خود تنها روی بازطراحی اسکناسها سرمایهگذاری نمیکند بلکه ایجاد یورو دیجیتال را نیز پیش میبرد؛ شکل الکترونیکی پول بانک مرکزی که قرار است مکمل پول نقد باشد. این نهاد میگوید حمایت از پول نقد به طور ذاتی با این ابزار جدید پرداخت الکترونیکی گره خورده است؛ ابزاری که هدف آن امکان انجام تراکنشهای آفلاین و آنلاین با سطح بالای حفظ حریم خصوصی است.
یورو دیجیتال میتواند در صورت پایان یافتن مذاکرات بروکسل تا پایان سال ۲۰۲۶ برای نخستین بار در سال ۲۰۲۹ منتشر شود.
چیپولونه گفت: «ما هم روی پول نقد یورو و هم روی یورو دیجیتال سرمایهگذاری میکنیم. این دو در کنار هم تضمین میکنند که اروپاییها برای پرداختهای روزمره به پول بانک مرکزی در دو شکل فیزیکی و دیجیتال دسترسی داشته باشند.»
او افزود: «این دو شکل پول بانک مرکزی در کنار هم میتوانند تضمین کنند که یک "راهحل اروپایی" برای همه انواع پرداخت در همه زمانها و در سراسر منطقه یورو در دسترس باشد.»
یکی از دلایل تدوین راهبرد جدید پرداخت توسط بانک مرکزی اروپا نیاز به خودمختاری راهبردی در بحبوحه نااطمینانی شدید ژئوپولیتیک و اتکای سنگین اتحادیه اروپا به زیرساختهای پرداخت آمریکا است.
بر اساس دادههای سال ۲۰۲۵ بانک مرکزی اروپا دو شرکت آمریکایی ویزا و مسترکارت ۶۱ درصد پرداختهای کارتی در منطقه یورو و تقریبا تمام تراکنشهای فرامرزی با کارت را در اختیار دارند.