با گسترش پرداختهای غیرنقدی و این باور که یورو دیجیتال جای پول نقد را میگیرد، بانک مرکزی اروپا اسکناسهای جدیدی معرفی کرده تا به شهروندان بگوید: پول نقد باقی میماند.
اسکناسهای یورو در آستانه تغییر چهرهاند. تصاویر قابل تشخیص به جای نقش و نگارهای انتزاعی، ویژگیهای امنیتی سختگیرانهتر و طراحیای که احساس نزدیکی بیشتری به شهروندان میدهد، مشخصههای اسکناسهای جدید یورو خواهد بود.
آگهی
آگهی
بانک مرکزی اروپا در ماه ژوئیه طرحهایی برای اسکناسهای تازه ارائه کرد که طراحی آنها قطع رابطهای روشن با اسکناسهای در گردش کنونی را نشان میدهد. این نخستین بار است که بانک مرکزی اروپا تا این حد مرز گسست را در کیف پول اروپاییها پررنگ میکند.
دوریس شنبرگر، مدیر بخش اسکناس در بانک مرکزی اروپا، به یورونیوز گفت: «ما در حال انجام نخستین بازنگری کامل بصری اسکناسهای یورو با موضوعها، نقشها و طرحهای تازه هستیم تا اسکناسهای آینده را بیش از پیش به اروپاییها نزدیک کنیم.»
در میان طرحهای نهاییشده، دو موضوع اصلی خودنمایی میکند: فرهنگ اروپا و غنای طبیعت.
در گزینه نخست، بانک مرکزی اروپا پیشنهاد میکند چهرههایی به تصویر کشیده شوند که در تاریخ هنر، موسیقی، علم و ادبیات تاثیرگذار بودهاند. در گزینه دیگر، رودخانهها و پرندگان محور طرح هستند.
بانک مرکزی اروپا یک نظرسنجی عمومی (منبع به زبان انگلیسی) راهاندازی کرده است تا شهروندان گزینه نهایی را انتخاب کنند. با این حال، ورود اسکناسهای جدید به چرخه گردش چند سالی زمان میبرد. یک منبع بانکی به یورونیوز گفته است که ممکن است این اسکناسها در دیرترین حالت در سال ۲۰۲۹ وارد بازار شوند.
شنبرگر به یورونیوز گفت این نظرسنجی تاکنون پاسخ «میلیونها اروپایی» را به خود جلب کرده است. برنده در دسامبر ۲۰۲۶ اعلام خواهد شد.
آیا پول نقد از بین میرود؟
شنبرگر به یورونیوز گفت: «هیچکس خانهای را که قرار است در آینده نزدیک خراب شود نوسازی نمیکند» و این مثال را با طرحهای تازه اسکناسها مقایسه کرد.
همزمان با رواج بیشتر پرداختهای غیرنقدی، بانک مرکزی اروپا میخواهد نقش اسکناس را به عنوان اصلیترین شکل «پول عمومی» در دسترس شهروندان تقویت کند.
منظور از پول عمومی، پولی است که توسط بانک مرکزی منتشر میشود؛ وجه نقد فیزیکی مانند اسکناس و سکه برای عموم و ذخایر بانکی تجاری نزد بانک مرکزی برای بانکها. این پول را «عمومی» مینامند چون یک نهاد عمومی آن را خلق و تضمین میکند.
پول خصوصی را بانکهای تجاری ایجاد میکنند و عمدتا شکل سپردههای بانکی در حسابهای جاری و پسانداز را دارد؛ سپردههایی که بخش عمده پول مورد استفاده در تراکنشهای روزمره مانند حوالههای بانکی و پرداخت با کارت را تشکیل میدهند.
در موازات این روند و با معرفی یورو دیجیتال، یعنی شکل تازهای از پرداخت الکترونیکی با پول عمومی که احتمالا از سال ۲۰۲۹ در دسترس خواهد بود، بانک مرکزی اروپا میخواهد با ادعاهای نادرست درباره ناپدید شدن پول نقد به نفع ارز دیجیتال جدید مقابله کند.
شنبرگر به یورونیوز گفت: «ما متعهدیم که پرداخت با پول عمومی همواره یک گزینه باقی بماند، چه به صورت نقدی و چه از طریق یورو دیجیتال. یورو دیجیتال مکمل پول نقد خواهد بود نه جایگزین آن. همه اروپاییها همچنان آزاد خواهند بود که شیوه پرداخت خود را انتخاب کنند؛ چه با پول نقد، چه با یورو دیجیتال و چه با سایر روشهای پرداخت.»
بازطراحی تنها یک بار تاکنون
از زمان تولد واحد پول یورو، اسکناسهای آن تنها یک بار تغییر کردهاند و طرح کلی آنها در تمام این مدت کموبیش دستنخورده مانده است.
شنبرگر گفت: «از زمان اولین انتشار در سال ۲۰۰۲، تم اصلی اسکناسهای یورو «دورانها و سبکها» بود که با پنجرهها، درگاهها و پلها نمادین میشد. هرچند در سری «اروپا» که بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ منتشر شد طراحی اسکناسها تازهسازی شد، اما رویکرد بصری کلی کمابیش مشابه باقی ماند.»
به گفته شنبرگر، اسکناسهای کنونی یورو بناهای انتزاعیای را به تصویر میکشند که در واقعیت وجود ندارند. هدف بازطراحی این است که از این رویکرد فراتر برود و اسکناسهایی خلق کند که اروپاییها در همه سنین بتوانند با آنها احساس نزدیکی کنند و از استفادهشان احساس غرور داشته باشند.
مدیر بخش اسکناس بانک مرکزی اروپا در پایان گفت: «با این طرحهای پیشنهادی اکنون فرصتی داریم که اسکناسها را با نمایش آدمهای واقعی، پرندگان واقعی و ساختمانهای واقعی برای مردم ملموستر کنیم.»