با افزایش کارکنانی که با فرسودگی شغلی روبهرو میشوند یا ترجیح میدهند روی پروژههای مورد علاقه کار کنند، جنبش FIRE به روشی محبوب برای رسیدن زودهنگام به استقلال مالی تبدیل شده است.
افزایش تورم، بالا رفتن نرخهای بهره و فشار هزینههای زندگی که در بخش بزرگی از جهان احساس میشود، باعث شده شمار بیشتری از جوانان به دنبال مسیرهای جایگزین برای رسیدن به استقلال مالی باشند و از چرخه فرساینده کار روزمره خارج شوند تا روی علایق واقعی خود تمرکز کنند.
ناامنی فزاینده ژئوپلیتیک در سالهای اخیر، از جمله جنگهای خاورمیانه و اوکراین، همچنین ضرورت داشتن حاشیه امن مالی و گزینههای پشتیبان متعدد را در صورت بروز اتفاقات غیرمنتظره پررنگتر کرده است.
مجموعه این فشارها به رشد جنبش «استقلال مالی، بازنشستگی زودهنگام» یا FIRE دامن زده؛ جنبشی که هرچه بیشتر از سوی جوانانی پذیرفته میشود که میخواهند از هماکنون برنامهریزی کنند و زودتر به اهداف مالی خود برسند.
چرا افراد بیشتری به FIRE روی میآورند؟
در بسیاری از نقاط جهان، هزینههای بالای مسکن و رکود دستمزدها باعث شده بازنشستگی سنتی برای یک نسل کامل دستنیافتنی به نظر برسد.
بر اساس یک نظرسنجی تازه مؤسسه یوگَو نظرسنجی (منبع به زبان انگلیسی)، بین ۵۷ تا ۷۲ درصد از بزرگسالان غیر بازنشسته در سراسر اروپا اطمینان ندارند که بتوانند در دوران بازنشستگی زندگی راحتی داشته باشند.
همین نگرانی باعث شده افراد بیشتری تلاش کنند کنترل مستقیمتری بر امور مالی خود داشته باشند و خطر فقر در دوران سالمندی را کاهش دهند.
بسیاری نیز با فرسودگی شدید شغلی روبهرو هستند؛ نتیجه استرس محیطهای شرکتی، رفت و آمدهای طولانی و نبود توازن مناسب کار و زندگی.
کارکنان جوان هرچه بیشتر برای اوقات فراغت، سفر، پروژههای شخصی و کار معنادار ارزش قائلاند و کمتر به بالا رفتن بیپایان از نردبان سازمانی یا جمع کردن نمادهای منزلت اهمیت میدهند.
ابزارهای بهتر، از جمله صندوقهای شاخص با کارمزد پایین و جوامع آنلاین مالی، نیز آموزش، پایش و انباشت ثروت را نسبت به نسلهای پیشین بسیار آسانتر کرده است، هرچند نااطمینانی ژئوپلیتیک بیشتر شده است.
FIRE مناسب چه کسانی است؟
FIRE برای تیپهای خاصی از افراد مناسب است. یکی از این گروهها کسانی با درآمدهای بالا و هزینههای پایین هستند؛ از جمله متخصصان حوزه فناوری، مهندسی، پزشکی یا مالی که میتوانند حقوقهای بالا دریافت کنند اما سبک زندگی خود را ساده نگه دارند.
گروه دیگر «بهینهسازهای» ذاتیاند؛ کسانی که از پیگیری اعداد، برنامهریزی بلندمدت و بودجهبندی لذت میبرند و از پیش با مفاهیم مالی شخصی آشنا هستند.
کارمندانی که همین حالا زیر فشار شدید کاری هستند و آزادی مالی را راه فرار میبینند هم، در صورت امکان، میتوانند از اصول FIRE بهره ببرند. به همین ترتیب، کسانی که میخواهند بدون دغدغه درآمد ثابت، سراغ پروژههای خلاقانه، سفر یا فعالیت داوطلبانه بروند نیز ممکن است این رویکرد را مفید بدانند.
چطور میتوانید اصول FIRE را اجرا کنید؟
جنبش FIRE عمدتا بر دو قاعده اصلی تکیه دارد؛ «قاعده ۲۵ برابر» و «قاعده ۴ درصد» که کمک میکند محاسبه کنید برای یک بازنشستگی راحت به چه میزان سرمایه نیاز دارید و در دوران بازنشستگی هر سال چه مقدار را میتوانید با خیال نسبی راحت برداشت کنید.
در قاعده ۲۵ برابر، هزینههای سالانه زندگی خود را تخمین میزنید و آن را در عدد ۲۵ ضرب میکنید. حاصل این محاسبه «عدد FIRE» شماست؛ یعنی اندازه پرتفوی سرمایهگذاریای که برای متوقف کردن کار کردن نیاز دارید.
طبق قاعده ۴ درصد، در سال اولِ بازنشستگی زودهنگام، ۴ درصد از کل پرتفوی خود را برداشت میکنید. این مبلغ در سالهای بعد متناسب با تورم تعدیل میشود تا کمک کند پسانداز شما در افق زمانی معمول بازنشستگی تمام نشود.
به طور کلی، کسانی که به FIRE میاندیشند عادتهای پسانداز بسیار شدیدی اتخاذ میکنند و در سالهای کاری خود معمولا ۵۰ تا ۷۰ درصد از درآمد خالصشان را کنار میگذارند. آنها همچنین بسیار صرفهجو هستند و بیرحمانه هزینههای غیرضروری را میبرند تا هزینه پایه سالانه خود را پایین بیاورند؛ کاری که در نهایت هدف مالی مورد نیاز برای FIRE را کاهش میدهد.
بسیاری از آنها به شکل تهاجمی سرمایهگذاری میکنند و با انتخاب شاخصهای سهام کمهزینه و حسابهای با مزیت مالیاتی، حداکثر استفاده را از رشد مرکب میبرند.
در مجموع، چهار نوع استراتژی FIRE وجود دارد.
نوع اول، «لین FIRE»، مخصوص مینیمالیستها و افراد صرفهجوست که میخواهند با حداقل هزینه زندگی کنند، مثلا زیر ۳۰ هزار یورو در سال، تا هرچه سریعتر بازنشسته شوند.
نوع دوم «فت FIRE» است، برای کسانی با درآمد بالا که حاضر نیستند از سطح راحتی خود کوتاه بیایند. این افراد معمولا به دنبال تشکیل اندوختهای بسیار بزرگتر هستند تا سبک زندگی لوکس یا پرهزینه خود را حفظ کنند.
«باریستا FIRE» مناسب کسانی است که میخواهند از زندگی شرکتی کنارهگیری کنند اما همچنان تا حدی کار کنند؛ مثلا مشاغل پارهوقت میگیرند تا درآمد اضافی یا مزایایی مانند بیمه درمانی داشته باشند.
«کُوست FIRE» به کارگران جوانی میخورد که میخواهند خیلی زود از پسانداز فعال دست بکشند؛ آنها در سالهای ابتدایی به شدت سرمایهگذاری میکنند و میگذارند بهره مرکب تا سن معمول بازنشستگی، آنها را به هدف برساند.
پیش از پیوستن به FIRE چه نکاتی را باید در نظر داشت؟
اگرچه استقلال مالی و بازنشستگی زودهنگام جذاب به نظر میرسد، پیش از انتخاب مسیر FIRE باید چند نکته مهم را در نظر گرفت.
از آنجا که این رویکرد ممکن است نیازمند پسانداز تا ۷۰ درصد از درآمد و زندگی با بودجهای بسیار سختگیرانه باشد، پیروان FIRE باید انضباط بالایی داشته باشند و آماده باشند بدون حقوق ماهانه سنتی، برای دههها هزینههای درمانی و تورم را برنامهریزی کنند.
صرفهجویی و پسانداز افراطی، به ویژه در سنین پایین، میتواند خطر انزوای اجتماعی را نیز افزایش دهد؛ مسئلهای که مدیریت آن آسان نیست.
نوسانها و سقوطهای بازار هم میتوانند بازدهی مورد انتظار را تغییر دهند، به خصوص در سالهای اولیه پسانداز و سرمایهگذاری.
برخی افراد ممکن است با بحران هویت روبهرو شوند، به ویژه کسانی که تازه از بازار کار خارج شدهاند و خود را بدون برنامه روزانه مشخص میبینند.
و با وجود دقیقترین برنامهریزیها، برخی از پیروان FIRE در نهایت ناچار میشوند پس از سالها یا حتی دههها دوباره به بازار کار برگردند؛ کاری که اگر مهارتها، دانش و شبکههای حرفهای آنها از رونق افتاده باشد دشوارتر خواهد بود.