اختلاف پایدار دستمزد و دشواری بیشتر در پسانداز برای پیشپرداخت نسبت به مردان از عواملی است که زنان را از مالکیت خانه بازمیدارد.
مالکیت مسکن در چند سال اخیر در سراسر جهان بسیار دشوارتر شده است. افزایش نرخ بهره، تورم مداوم و بحران هزینههای زندگی که در بسیاری از نقاط اروپا دیده میشود، رسیدن به این رویا را برای بسیاری از جوانان به مراتب سختتر کرده است.
آگهی
آگهی
افزایش سرسامآور قیمت املاک و راکد ماندن دستمزدها نیز لایه دیگری از پیچیدگی به این مشکل اضافه کرده است.
به گزارش پرتال جوانان اروپا (منبع به زبان انگلیسی)، بیش از ۱۰ درصد جوانان اروپایی ۲۰ تا ۲۹ ساله بیش از ۴۰ درصد درآمد قابل تصرف خود را فقط صرف هزینههای مسکن میکنند. این رقم بسیار بالاتر از شاخص متعارف استطاعتپذیری ۳۰ درصدی است.
با این حال، زنان، بهویژه زنان مجرد جوان، هنگام فکر کردن به خرید خانه در اروپا و بریتانیا در موقعیت ضعیفتری قرار دارند؛ وضعیتی که به گسترش شکاف جنسیتی در مسکن منجر شده است.
چرا خانهدار شدن برای زنان از مردان سختتر است؟
یکی از مهمترین دلایلی که باعث میشود زنان، بهخصوص زنان مجرد، بیشتر از مردان برای خرید خانه به مشکل بخورند، تداوم شکاف دستمزد میان زنان و مردان در بریتانیا و چندین کشور اروپایی است.
در سال ۲۰۲۴، شکاف دستمزد جنسیتی در اتحادیه اروپا ۱۱.۱ درصد بود و گزارشی که کنگره اتحادیههای کارگری بریتانیا در فوریه امسال منتشر کرد، شکاف دستمزد جنسیتی در این کشور را در حال حاضر ۱۲.۸ درصد برآورد میکند.
زنان همچنین در طول عمر کاری خود بیشتر با درآمد پایینتر و نرخ بالاتر اشتغال پارهوقت روبهرو هستند؛ امری که عمدتا به دلیل سهم بیشتر آنها در نگهداری از فرزندان، کارهای خانه و مسوولیتهای مراقبتی است و میتواند پیشرفت شغلی آنها را بهشدت تحت تاثیر قرار دهد.
به گفته بانک مرکزی اروپا (منبع به زبان انگلیسی)، اگر این واقعیت را هم در نظر بگیریم که زنان کمتر از مردان درخواست افزایش حقوق میدهند، چرخهای معیوب شکل میگیرد که شکستن آن بسیار دشوار است.
در نتیجه، آنها معمولا برای پسانداز پیشپرداخت خانه، پرداخت مالیات خرید (استمپ دیوتی) و دیگر هزینههای تعمیر، نوسازی و نگهداری که علاوه بر وام مسکن معمولا با مالکیت خانه همراه است، با دشواری بیشتری مواجه میشوند.
زنان بیشتری نیز به دلیل فشارهای مالی ناچار میشوند از میزان پسانداز خود برای پیشپرداخت خانه کم کنند و در عین حال، بیش از مردان، ازدواج و تشکیل خانواده را به تعویق میاندازند تا پسانداز برای خرید خانه را در اولویت قرار دهند.
گروه بودجه زنان (منبع به زبان انگلیسی) دریافته است که زنان برای آنکه بتوانند در انگلستان خانه بخرند، به بیش از ۱۲ برابر حقوق سالانه خود نیاز دارند؛ در حالی که این نسبت برای مردان کمی بیش از ۸ برابر است. این شکاف در مورد قیمت مسکن در مراکز مهمی مانند لندن حتی بیشتر میشود.
بر اساس یک نظرسنجی اخیر بانک تخصصی آلدرمور، ۳۳ درصد زنان پسانداز پیشپرداخت را بزرگترین مانع مالکیت مسکن میدانند؛ در حالی که این رقم در میان مردان ۲۰ درصد است.
به همین ترتیب، این نظرسنجی نشان میدهد هزینههای اجاره نیز احتمالا فشار بیشتری بر زنان نسبت به مردان وارد میکند؛ ۷۶ درصد زنان گفتهاند پرداخت این هزینهها برایشان دشوار است، در حالی که این نسبت در میان مردان ۶۷ درصد است.
از آنجا که زنان میانسال و سالمند بهطور قابلتوجهی بیشتر از مردان تنها زندگی میکنند، از مزیت درآمد دو نفره در یک خانوار محروم میشوند و به همین دلیل، انجام پسانداز قابلتوجه و گرفتن وام مسکن برای آنها حتی چالشبرانگیزتر است.
این در حالی است که زنان اروپایی پس از طلاق، بهمراتب بیشتر از مردان با افت شدید درآمد خانوار مواجه میشوند.
تقسیم یک خانه مشترک زناشویی نیز میتواند سرمایهای را که به زن میرسد برای ورود دوباره او به بازار خرید مسکن بهعنوان خریدار تنها ناکافی بگذارد و او را به سمت بازار اجاره، که روزبهروز رقابتیتر میشود، سوق دهد.
یکی دیگر از بزرگترین موانع اقتصادی بر سر راه مالکیت مسکن برای زنان این است که به دلیل همین دستمزدهای ساعتی و سالانه پایینتر، سقف وامی که وامدهندگان مسکن برای آنها در نظر میگیرند معمولا پایینتر از مردان است.
در بسیاری از موارد، با وجود داشتن درآمدی ثابت یا نسبتا بالا، ممکن است بانکها و موسسات وامدهنده، زنانی را که شغل پارهوقت یا آزاد دارند، دارای ریسک اعتباری بالاتر بدانند؛ امری که احتمال تایید وام را برای آنها باز هم کاهش میدهد.
در بسیاری از مواقع، زنان به دلیل سطح پایینتر سواد مالی با شکاف اعتمادبهنفس و آگاهی در بازار مسکن روبهرو میشوند. به گفته بانک مرکزی اروپا (منبع به زبان انگلیسی)، تنها ۱۵ درصد زنان از سواد مالی بالا برخوردارند؛ در حالی که این سهم برای مردان ۲۷ درصد است.
آنها همچنین ممکن است در طول فرایند خرید، بیشتر از سوی کارگزاران، مسوولان اعطای وام مسکن و مشاوران املاک نادیده گرفته شوند یا جدی گرفته نشوند؛ موضوعی که میتواند این روند را بسیار پرتنشتر و پر اصطکاکتر کند.
یکی دیگر از مشکلات کمتر مورد توجه این است که بسیاری از واحدهای مسکونی جدید فاقد گزینههای چنداتاقه، امن و مقرونبهصرفه برای خانوادههای تکسرپرست هستند؛ خانوادههایی که در اکثریت موارد زنان سرپرست آنها بهشمار میروند. این وضعیت اغلب باعث میشود آنها خرید خانه را برای مدت طولانیتری به تعویق بیندازند و در بازار اجاره باقی بمانند.