آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد مصرف جهانی نفت در پی جنگ آمریکا و ایران و کاهش صادرات خلیج فارس در سال جاری برای نخستین بار از زمان کرونا کاهش مییابد، هرچند عرضه در ژوئن افزایش داشته است.
آژانس بینالمللی انرژی روز جمعه اعلام کرد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ روزانه ۱ میلیون بشکه کاهش مییابد؛ این نخستین کاهش سالانه از سال ۲۰۲۰ است؛ زمانی که قرنطینههای کرونایی پروازها را زمینگیر و صنایع را تعطیل کرد.
آگهی
آگهی
با این حال این مقایسه از یک جهت کاهش امسال را کمتر چشمگیر نشان میدهد، چرا که در اوج همهگیری، تقاضا حدود ۸ میلیون بشکه در روز سقوط کرد؛ اما در عین حال تاکید میکند که بسته شدن تنگه هرمز تا چه اندازه به اقتصاد جهانی لطمه زده است.
آژانس در گزارش ماهانه خود اعلام کرد که این کاهش «از نظر نوع فرآورده و از نظر جغرافیایی بهشدت نامتوازن» است.
تحلیلهای پیشین آژانس بینالمللی انرژی بیشترین افت را در اقتصادهای آسیایی وابسته به واردات و نیز در خوراکهای پتروشیمی مانند نفتا و گاز مایع نشان میداد؛ موادی که زنجیره تامین آنها از تنگه هرمز میگذرد.
در زمان تنظیم این گزارش، بهای قرارداد تحویل ماه آینده نفت برنت، شاخص بینالمللی، حدود ۷۶ دلار برای هر بشکه بود؛ یعنی تقریباً ۶ درصد بالاتر از پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه، اما بسیار پایینتر از اوج حدود ۱۲۰ دلاری که در ماه مارس و در اوج درگیری ثبت شد.
نفت شاخص آمریکا، «وست تگزاس اینترمدیت» (WTI)، با قیمتی پایینتر و حدود ۷۲ دلار برای هر بشکه معامله میشد.
بهبود شکننده در ماه ژوئن
عرضه نفت در ماه گذشته بهطور چشمگیری بهتر شد، هرچند این رشد از سطحی بسیار پایین آغاز شد.
تولید جهانی نفت در ماه ژوئن روزانه ۴.۱ میلیون بشکه افزایش یافت و به ۹۸.۸ میلیون بشکه در روز رسید، زیرا بازگشایی نسبی تنگه هرمز به تولیدکنندگان خلیج فارس امکان داد چاههای متوقفشده را دوباره راهاندازی کنند؛ هرچند تولید هنوز ۹.۴ میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ بود.
صادرات نفت خلیج فارس، با احتساب محمولههایی که از مسیرهای جایگزینِ تنگه عبور داده شدند، ۶.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به ۱۶.۱ میلیون بشکه رسید. پیش از آغاز درگیریها در اواخر فوریه، این منطقه بهطور میانگین روزانه ۲۴ میلیون بشکه صادر میکرد.
ذخایر جهانی نفت برای نخستین بار از زمان آغاز درگیری پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران افزایش یافت و به ماهها کاهش بیسابقه پایان داد؛ با این حال، انبارهای نفت در ثروتمندترین اقتصادها همچنان کوچکتر شد، زیرا خریداران از واردات خودداری کردند.
فروپاشی آتشبس
پیشبینیهای آژانس بینالمللی انرژی بر فرضی استوار است که اکنون بهوضوح زیر فشار قرار دارد؛ این فرض که آتشبس حفظ میشود و تنگه هرمز بهتدریج دوباره باز خواهد شد.
بر این اساس، عرضه جهانی نفت امسال روزانه ۳.۷ میلیون بشکه کاهش مییابد و تولید را روزانه ۸۶۰ هزار بشکه کمتر از تقاضا نگه میدارد، سپس سال آینده با افزایش ۷.۵ میلیون بشکهای، بازار را وارد مازاد عرضه میکند.
آژانس بینالمللی انرژی اضافه کرد که افزایش تولید در دیگر نقاط جهان و تقاضای کمتر از سطح پیشبینیشده پیش از جنگ میتواند تا پایان سال دوباره مازاد عرضه ایجاد کند و به کشورها امکان دهد ذخایر تحلیلرفته خود را بازسازی کنند.
این هفته شاهد دومین و بهمراتب بزرگترین نقض آتشبس ماه گذشته بود.
پس از آن که نیروهای ایرانی روزهای دوشنبه و سهشنبه به سه کشتی تجاری حمله کردند، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) بیش از ۸۰ هدف را در سراسر ایران، از جمله پدافندهای هوایی، رادارهای ساحلی و بیش از ۶۰ قایق کوچک سپاه پاسداران، هدف قرار داد و در عین حال واشنگتن مجوز صادرات نفت ایران را لغو کرد.
ایران به سوی بحرین و کویت پهپاد و موشک شلیک کرد که خسارت عمدهای بر جای نگذاشت و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از آن زمان اعلام کرده است که آتشبس پایان یافته است.
تهران اصرار دارد تنها مسیر ایمن، مسیر تعیینشده از سوی ایران در تنگه هرمز است. بر اساس دادههای دریانوردی شرکت «کپلر»، تردد نفتکشها روز چهارشنبه به ۱۳ فروند کاهش یافت، در حالی که هفته پیش از آن بهطور میانگین روزانه ۳۳ نفتکش از این مسیر عبور میکردند.