رئیسجمهور آلمان فرانک والتر اشتاینمایر قرار است همزمان با میزبانی از سرمایهگذاران، مدیران تجاری و هیاتهای خارجی در تاشکند حضور یابد. گفتوگوها بر اتصال اروپایی، حضور شرکتهای آمریکایی، هوش مصنوعی و سرمایهگذاری بلندمدت متمرکز است.
رهبران خارجی، سرمایهگذاران، مدیران بنگاههای اقتصادی و نهادهای مالی بینالمللی همزمان با آغاز پنجمین «مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند» (TIIF) در پایتخت ازبکستان گرد هم آمدند؛ رویدادی یکهفتهای که به نشستهای سرمایهگذاری، دیدارهای تجاری و دیپلماسی اقتصادی اختصاص دارد.
در روز نخست، محور گفتوگوها مسائلی از سرمایهگذاری و زیرساخت گرفته تا فناوری، هوش مصنوعی و دسترسی به سرمایه بود.
این مجمع در میانه یک هفته پرترافیک دیپلماتیک در تاشکند برگزار میشود. انتظار میرود فرانک والتر اشتاینمایر، رئیسجمهوری آلمان، روز چهارشنبه برای سفری رسمی با محوریت تجارت، همکاری صنعتی، فناوریهای سبز، حملونقل و لجستیک وارد تاشکند شود.
همزمان با برنامههای مجمع، شاوکت میرضیایف، رئیسجمهوری ازبکستان، سلسله دیدارهای دوجانبهای با رهبران و هیاتهای تجاری میهمان برگزار کرد.
آلبانی بر اتصال اروپایی تاکید میکند
نخستین نشست سران ازبکستان و آلبانی از جمله شاخصترین دیدارها بود.
میرضیایف و بایرام بگای، رئیسجمهوری آلبانی، درباره گسترش همکاری در حوزههای تجارت، سرمایهگذاری، انرژی سبز، فناوریهای دیجیتال، گردشگری و کشاورزی گفتوگو کردند.
در این دیدار به طور ویژه بر امکان استفاده از بندر دورس آلبانی بهعنوان یک گره لجستیکی برای صادرات ازبکستان به بازارهای اروپای جنوبی و مدیترانه تاکید شد.
دو طرف همچنین بر سر ایجاد یک کمیسیون بیندولتی برای پیشبرد همکاریهای اقتصادی و سرمایهگذاری به توافق رسیدند.
گسترش حضور شرکتهای آمریکایی
یکی از مهمترین رویدادهای روز نخست، «مجمع تجاری آمریکا ـ ازبکستان» بود.
لازیز قدراتاف، وزیر سرمایهگذاری ازبکستان، خطاب به حاضران گفت: «امروز ۱۹۳ شرکت آمریکایی در مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند حضور دارند. این نشان میدهد که کسبوکارهای آمریکایی به ازبکستان نه فقط بهعنوان یک بازار، بلکه بهعنوان شریک بلندمدت سرمایهگذاری نگاه میکنند.»
این نشست پس از برگزاری یک میزگرد به ریاست شاوکت میرضیایف با حضور مدیران ارشد شرکتها و نهادهای مالی بزرگ آمریکایی از جمله بویینگ، ویزا، جیپی مورگان، متا، ایر پروداکتس و فرانکلین تمپلتون برگزار شد.
گفتوگوها بر پروژههای مرتبط با مواد معدنی راهبردی، انرژی، هوش مصنوعی، فناوریهای دیجیتال و توسعه صنعتی متمرکز بود.
در نشستهای جداگانه با بانک صادرات و واردات آمریکا و شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا، گزینههای تامین مالی پروژههای زیرساختی، نوسازی بخش انرژی و طرحهای فناورانه از جمله مراکز داده و تاسیسات لجستیکی بررسی شد.
این دیدارها با تبادل توافقنامههای همکاری میان طرفهای ازبک و آمریکایی به پایان رسید.
محورهایی که تصمیمهای سرمایهگذاری را شکل میدهند
فراتر از دیدارهای دوجانبه و میزگردهای تجاری، روز نخست مجمع بسیاری از مسائلی را برجسته کرد که این روزها جهتگیری تصمیمهای سرمایهگذاری در بازارهای بینالمللی را تعیین میکنند.
در چند نشست، چگونگی جذب سرمایه خصوصی بلندمدت، بهبود حاکمیت شرکتی و تقویت اعتماد سرمایهگذاران از سوی کشورها بررسی شد. شرکتکنندگان درباره نقش ریسک سیاسی، تامین مالی ترکیبی و نهادهای تضمین اعتبار صادراتی در بسیج سرمایه برای پروژههای بزرگ زیرساختی و صنعتی بحث کردند.
در بخش دیگری از برنامه، آینده مناطق ویژه اقتصادی، استانداردهای کسبوکار مسئولانه و اهمیت فزاینده معیارهای زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیت شرکتی در جلب سرمایهگذاران بینالمللی زیر ذرهبین قرار گرفت. سخنرانان تاکید کردند که دسترسی به سرمایه، بیش از آنکه فقط به چشمانداز رشد وابسته باشد، به شفافیت، پاسخگویی و مقررات قابل پیشبینی نیز گره خورده است.
برنامه مجمع بازتابدهنده روندهای گستردهتر اقتصادی نیز بود. در نشستهایی، گسترش مالی اسلامی، رقابت شهرها برای جذب سرمایه و استعداد و نقش کسبوکارهای متعلق به زنان در رونق رشد اقتصادی بررسی شد. شرکتکنندگان یادآور شدند که زنان تقریبا ۴۰ درصد کارآفرینان در ازبکستان را تشکیل میدهند اما تنها ۱۴ درصد کل تسهیلات اعطایی را دریافت میکنند؛ آماری که یکی از شکافهای تامین مالی مورد بحث در مجمع را برجسته کرد.
جاهطلبیهای هوش مصنوعی و اولویتهای سرمایهگذاری
بسیاری از محورهایی که در دیدارهای دوجانبه مطرح شد، از جمله هوش مصنوعی، انرژی، زیرساخت و دسترسی به سرمایه، در سراسر برنامه مجمع نیز پررنگ بود.
شرزاد شرماتوف، وزیر فناوریهای دیجیتال ازبکستان، در گفتوگو با یورونیوز گفت این کشور قصد دارد افزایش ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر را با سرمایهگذاری در زیرساختهای دیجیتال و مراکز داده تلفیق کند.
او گفت: «برای هوش مصنوعی به توان پردازشی نیاز دارید و برای توان پردازشی به انرژی.»
او افزود: «به جای صادرات انرژی به شکل خام، میخواهیم آن را در قالب خدمات مراکز داده و هوش مصنوعی صادر کنیم.»
محورهای مشابهی در بحثها درباره فناوری، توسعه صنعتی و زیرساختهای مورد نیاز برای پشتیبانی از رشد آینده نیز مطرح شد.
بازارهای سرمایه نیز از دیگر موضوعات تکرارشونده در طول روز بود.
ماریوس دن، مدیرعامل فرانکلین تمپلتون در آسیای مرکزی، به یورونیوز گفت: «سرمایهگذاران علاقه زیادی به حضور در بازار سرمایه این کشور دارند.»
او افزود که سرمایهگذاران بینالمللی همزمان با ادامه اصلاحات اقتصادی، توجه بیشتری به فرصتهای موجود در ازبکستان نشان میدهند.
چندین شرکتکننده تاکید کردند که جذب سرمایه بلندمدت تنها با ارائه فرصتهای سرمایهگذاری میسر نمیشود.
کانکپان لائو آرایا، مدیر دفتر ازبکستان در بانک توسعه آسیا، گفت: «اعتماد باید وجود داشته باشد.»
او توضیح داد که سرمایهگذاران هنگام تعهد به حضور بلندمدت همچنان به دنبال ثبات سیاسی، قطعیت حقوقی و شرایط پیشبینیپذیر کسبوکار هستند.
روز نخست این مجمع عمدتا بهعنوان بستری برای گفتوگو و شبکهسازی پیش از نشست عمومی روز چهارشنبه عمل کرد؛ نشستی که انتظار میرود در آن میرضیایف اولویتهای اقتصادی دولت را تشریح کند.
روزهای آینده روشنتر خواهد کرد که آیا این گفتوگوها به توافقهای سرمایهگذاری و طرحهای جدید تجاری منجر میشود یا نه.