امسال مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند با گردهمآوردن سیاستگذاران، سرمایهگذاران و مدیران بیش از ۱۰۰ کشور، فرصتهای سرمایهگذاری و همکاری منطقهای در آسیای میانه را بررسی میکند و گفتوگوها بر زیرساخت، انرژی و مواد معدنی حیاتی متمرکز است.
طرحهای سرمایهگذاری به ارزش حدود ۷۵ میلیارد یورو در مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند (TIIF) 2026 (منبع به زبان انگلیسی) به سرمایهگذاران بینالمللی ارائه خواهد شد؛ در حالی که ازبکستان در پی جذب منابع مالی در بخشهای مختلف از جمله انرژی، حملونقل، لجستیک، زیرساختهای دیجیتال و توسعه صنعتی است.
لازیز کودراتوف، وزیر سرمایهگذاری، صنعت و تجارت ازبکستان، گفت: «به همراه کسبوکارهای ازبک و مقامات مناطق، پیشنهادهای سرمایهگذاری به ارزش حدود ۷۵ میلیارد یورو آماده کردهایم.» او افزود: «هشت نشست ارائه طرح برگزار میشود تا کارآفرینان بتوانند مستقیما طرحهای خود را به سرمایهگذاران معرفی کنند.»
بیش از ۳۴۰۰ نماینده خارجی از ۱۰۲ کشور قرار است از ۱۶ تا ۱۸ ژوئن در این مجمع حضور یابند؛ در کنار مقامهای دولتی، بانکهای توسعهای، صندوقهای ثروت ملی و شرکتهای چندملیتی که در مجموع بیش از ۴۲ تریلیون دلار (حدود ۳۶٫۵ تریلیون یورو) دارایی را نمایندگی میکنند.
این مجمع در زمانی برگزار میشود که دولتها و شرکتها در حال بازنگری در زنجیرههای تامین، مسیرهای حملونقل و دسترسی به منابع راهبردی هستند. در چنین فضایی انتظار میرود گفتوگوها در تاشکند بر جذب سرمایههای بلندمدت برای طرحهای سراسر ازبکستان و منطقه وسیعتر آسیای میانه متمرکز باشد.
سرمایهها به کدام بخشها سرازیر میشود
طرحهایی که در TIIF 2026 معرفی میشوند بخشهایی را در بر میگیرد که مقامهای ازبک و سرمایهگذاران بیش از گذشته آنها را برای رشد بلندمدت راهبردی میدانند.
به گفته برگزارکنندگان، فرصتها در حوزههای انرژی، زیرساختهای حملونقل، لجستیک، توسعه صنعتی، زیرساختهای دیجیتال و فناوریهای پیشرفته معرفی خواهد شد. شعار امسال مجمع «پایداری سرمایهگذاری؛ افقهای نو، شراکتهای جدید» است که تمرکز ویژهای بر مواد خام حیاتی، انرژی سبز، منابع زمینشناختی و هوش مصنوعی دارد.
بیش از ۳۰۰۰ شرکت خارجی از طریق یک پلتفرم دیجیتال که برای ارتباط دادن سرمایهگذاران بینالمللی با کسبوکارهای ازبک و مقامات محلی طراحی شده، بر اساس بخش فعالیت و اولویتهای سرمایهگذاری دستهبندی شدهاند.
در این مجمع همچنین نشستهای ویژه ارائه طرح در حوزههای صنایع سبک، زمینشناسی و منابع، مهندسی برق و مکانیک و تولیدات شیمیایی برگزار میشود تا کارآفرینان و توسعهدهندگان طرح بتوانند مستقیما فرصتهای سرمایهگذاری را به سرمایهگذاران بالقوه عرضه کنند. گفتوگوهای دیگری نیز با عناوینی مانند «گسترش تولید: ساخت محصولات با ارزشافزوده و رقابتپذیری صادرات»، «کسبوکار کشاورزی و امنیت غذایی: فناوری، زنجیرههای ارزش و رشد صادرات» و «تقویت نظامهای سلامت و ترویج نوآوری در داروسازی و فناوریهای پزشکی» در دستور کار است.
اکرم علییف، معاون وزیر سرمایهگذاری، صنعت و تجارت، گفت: «یک پلتفرم آنلاین ایجاد کردهایم که شرکتهای بینالمللی را به کسبوکارهای ازبک و مقامات محلی متصل میکند.»
این مجمع همچنین آزمونی برای سنجش میزان تبدیل تعهدهای سرمایهگذاری به طرحهای عملیاتی خواهد بود.
کودراتوف گفت: «تنها در سال ۲۰۲۵، حدود ۳۹ میلیارد یورو سرمایه در ازبکستان جذب شد و حدود ۳۵ درصد از طرحهایی که پیشتر قراردادشان امضا شده بود، اکنون در مرحله اجرا است.»
حضور بیسابقه سرمایهگذاران
به گفته برگزارکنندگان، میزان مشارکت در این دوره از مجمع در مقایسه با دورههای قبلی به شکل قابلتوجهی افزایش یافته است.
در مجموع ۶۲ هیات دولتی قرار است در این رویداد شرکت کنند؛ رقمی که از ۲۶ هیات در سال گذشته بیشتر است. بیش از ۳۷۰ نماینده نهادهای مالی بینالمللی و بانکهای توسعهای نیز انتظار میرود حضور یابند.
دوره قبلی این مجمع بیش از ۸۰۰۰ شرکتکننده را جذب کرد که حدود ۳۰۰۰ نفر از آنان نمایندگان خارجی از ۹۷ کشور بودند.
شوخرخ غولاماف، معاون وزیر سرمایهگذاری، صنعت و تجارت، گفت: «این ارقام نشان میدهد شرکا و سرمایهگذاران به این منطقه اعتماد دارند.»
شرکتها و نهادهایی مانند بلکراک، جیپی مورگان چیس، ویزا، مصدر، ایرباس و متا از جمله شرکتکنندگان شرکتی این مجمع خواهند بود.
حضور پررنگتر آمریکا
امسال انتظار میرود حضور آمریکا پررنگتر باشد و بیش از ۲۰۰ نماینده از حدود ۱۲۰ شرکت آمریکایی در مجمع شرکت کنند.
علییف گفت: «در سالهای گذشته، بسیاری از گفتوگوها در نهایت بدون حلوفصل مسائل مالی به پایان میرسید.» او افزود: «امسال قرار است رئیس بانک صادرات و واردات آمریکا و رئیس شرکت مالی توسعه بینالمللی آمریکا در تاشکند حضور داشته باشند.»
گسترش حضور آمریکا بازتابدهنده افزایش علاقه نهادهای آمریکایی به فرصتهای سرمایهگذاری در سراسر آسیای میانه است.
بسیج سرمایه برای طرحهای منطقهای
فراتر از توافقهای تکبهتک سرمایهگذاری، انتظار میرود TIIF 2026 بر طرحهایی متمرکز شود که از مرزهای ملی فراتر میروند و به تامین مالی بلندمدت از سوی چندین شریک نیاز دارند.
غولاماف گفت: «قصد داریم نه فقط طرحهای ازبکستان، بلکه ابتکارهای بزرگ منطقهای را هم معرفی کنیم و بهطور مشترک با همسایگان خود سرمایه جذب کنیم.»
از جمله ابتکارهایی که انتظار میرود در این گفتوگوها مطرح شود، توسعه نیروگاههای برقآبی مشترک میان ازبکستان، تاجیکستان و قرقیزستان، پروژههای اتصال برقی فرامرزی میان آسیای میانه و قفقاز جنوبی، راهآهن چین–قرقیزستان–ازبکستان و کریدور حملونقل ترانسافغان است.
همچنین انتظار میرود بحثها بر مسیر موسوم به «کریدور میانی»، بندرهای خشک و هابهای لجستیکی چندوجهی متمرکز شود؛ آن هم در شرایطی که دولتها و شرکتها بهدنبال بهبود پیوندهای تجاری میان آسیا، خاورمیانه و اروپا هستند.
غولاماف گفت: «طرحهای بزرگ منطقهای به تامین مالی قابلتوجهی نیاز دارند و صندوقهای ثروت ملی میتوانند نقش تعیینکنندهای ایفا کنند.»
قرار است نمایندگانی از نهاد سرمایهگذاری عمان، استاندارد چارترد، سیتیبانک، جیپی مورگان چیس و بانک چین در میان شرکتکنندگان باشند.
اصلاحات در دستور کار
در کنار بحثهای مربوط به سرمایهگذاری، TIIF 2026 بستری برای گفتوگو درباره اصلاحات مقرراتی فراهم میکند؛ اصلاحاتی که با هدف بهبود محیط کسبوکار و گسترش گزینههای تامین مالی برای سرمایهگذاران در دست بررسی است.
چهارمین نشست عمومی شورای سرمایهگذاران خارجی، ۷۵ شرکت بزرگ بینالمللی فعال در ازبکستان را گرد هم خواهد آورد. بیش از ۱۲۰ پیشنهاد پیش از برگزاری این نشست ارائه شده که حوزههایی چون مالیات، قانونگذاری و مقررات استفاده از زمین را در بر میگیرد.
مقامها میگویند پس از این گفتوگوها، نقشهراه اصلاحات به تصویب خواهد رسید.
از جمله اقدامهایی که در هفتههای آینده انتظار میرود، تصویب قانونی برای ایجاد مرکز مالی بینالمللی تاشکند است. مقامهای ازبکستان گفتهاند این قانون احتمالا تا پایان ژوئن به تصویب میرسد.
بازنگری در قانون مناطق ویژه اقتصادی و نیز پیشنویس قانونی درباره ابزارهای جایگزین سرمایهگذاری هم در دست بررسی است.
انتظار میرود این اصلاحات، سازوکارهای تازهای مرتبط با سرمایهگذاری جسورانه و سرمایه خصوصی معرفی کند و همزمان دامنه گزینههای تامین مالی در دسترس بنگاهها و سرمایهگذاران را گسترش دهد.
برای ازبکستان، این مجمع فرصتی است تا هم طرحهای سرمایهگذاری و هم اصلاحات مقرراتی برنامهریزیشده را به نمایش بگذارد؛ و برای سرمایهگذاران، پرسش اصلی این خواهد بود که چه تعداد از گفتوگوهای تاشکند در نهایت به توافقهای مالی، شراکتهای تازه و طرحهای اجرایی روی زمین تبدیل میشود.