شانس کارگران برای دورکاری تا حد زیادی به محل زندگی آنها بستگی دارد. در اتحادیه اروپا در برخی کشورها احتمال کار از خانه ۱۶ برابر بیشتر از کشورهای دیگر است.
این که در کجا زندگی میکنید میتواند تاثیر زیادی بر این داشته باشد که آیا از خانه کار میکنید یا نه.
در سراسر اروپا، احتمال این که کارکنان فنلاندی از راه دور کار کنند حدود ۱۶ برابر بیشتر از کارکنان رومانی است؛ شکاف عمیقی در این که کشورهای مختلف تا چه حد کار در خانه را پذیرفتهاند.
به گفته یورواستات، در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰.۵ درصد از شاغلان در فنلاند معمولا از خانه کار کردهاند، در حالی که این سهم در رومانی تنها ۱.۳ درصد بوده است. یورواستات «معمولا از خانه کار کردن» را انجام کار مولد در خانه در دستکم نیمی از روزهای کاری در یک دوره مرجع چهار هفتهای تعریف میکند.
جوات گیرای آکسوی، معاون مدیر پژوهش در بانک اروپایی بازسازی و توسعه، به یورونیوز بیزنس گفت: «کار از راه دور به یک ویژگی پایدار بازارهای کار تبدیل شده است، اما دامنه آن به شدت به این بستگی دارد که یک کشور چه نوع مشاغلی دارد و شرکتها چگونه نیروی کار خود را مدیریت میکنند.»
اما کدام کشورهای اروپایی بالاترین نرخ کار از خانه را دارند و چه چیزی این شکاف گسترده میان کشورها را توضیح میدهد؟
فنلاند و ایرلند در جایگاهی متفاوت قرار دارند
فنلاند و ایرلند از نظر کار از راه دور در سطحی متفاوت از دیگر کشورها قرار دارند. در سال ۲۰۲۵ در هر دو کشور حدود یک نفر از هر پنج شاغل معمولا از خانه کار کرده است (به ترتیب ۲۰.۵ و ۱۹.۲ درصد)؛ یعنی بیش از دو برابر میانگین ۸.۸ درصدی اتحادیه اروپا.
هیچ کشور اروپایی دیگری نرخ کار از راه دور بالاتر از ۱۴ درصد را ثبت نکرده است. در گروه بعدی کشورها، بلژیک با ۱۳.۲ درصد در جایگاه سوم قرار دارد و پس از آن آلمان (۱۳ درصد) و مالت (۱۲.۵ درصد) قرار میگیرند.
در چند کشور دیگر در شمال و غرب اروپا از جمله سوئد، استونی، هلند، لوکزامبورگ، فرانسه و اتریش نیز سهم کار از خانه بالای ۱۰ درصد است؛ به این معنا که بیش از یک دهم شاغلان معمولا از خانه کار میکنند.
در انتهای جدول، رومانی (۱.۳ درصد)، بلغارستان (۱.۴ درصد)، مقدونیه شمالی (۱.۹ درصد)، یونان (۲.۳ درصد) و ایتالیا (۲.۷ درصد) همگی نرخهایی زیر ۳ درصد دارند. در چند کشور دیگر در جنوب و شرق اروپا از جمله صربستان، ترکیه، مجارستان، قبرس، کرواسی و بوسنی و هرزگوین نیز سهم کار از راه دور زیر ۵ درصد است.
کار از خانه در اقتصادهای بزرگ اروپا
سهم کار از خانه در چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا تفاوت زیادی با یکدیگر دارد. آلمان با نرخ ۱۳ درصدی در مجموع در رتبه چهارم قرار دارد، در حالی که سهم ایتالیا تنها ۲.۷ درصد است. فرانسه با ۱۱ درصد بالاتر از میانگین اتحادیه اروپاست و اسپانیا با ۷.۹ درصد اندکی پایینتر از این میانگین قرار میگیرد.
دادههای یورواستات نشاندهنده شکاف روشن منطقهای است؛ کار از خانه عموما در شمال و شمالغرب اروپا رایجتر و در اروپای شرقی و جنوبشرقی بسیار کمسابقهتر است.
بریتانیا در دادههای یورواستات لحاظ نشده، اما پژوهشهای جداگانه نشان میدهد این کشور بالاترین نرخ کار از راه دور را در سراسر اروپا دارد.
سه عامل اصلی تفاوت میان کشورها
جوات گیرای آکسوی میگوید شکافهای بزرگ میان کشورها عمدتا از سه عامل ناشی میشود.
نخستین عامل ساختار اقتصادی است: کشورهایی که سهم بیشتری از اشتغال آنها در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، مالی، خدمات حرفهای، ادارههای دولتی، پژوهش و سایر مشاغل پشتمیزی است، به طور طبیعی نرخ بالاتری از کار از خانه دارند.
در مقابل کشورهایی که سهم بیشتری از نیروی کارشان در بخشهای تولید، کشاورزی، ساختمان، گردشگری، لجستیک، خردهفروشی و خدمات حضوری شاغل هستند نرخهای پایینتری دارند، زیرا بسیاری از این مشاغل اساسا از راه دور قابل انجام نیست.
او به یورونیوز بیزنس گفت: «این امر توضیح میدهد چرا اقتصادهایی که بیشتر متکی به خدمات و دانش هستند معمولا در صدر قرار میگیرند، در حالی که کشورهایی با بخشهای حضوری بزرگتر در قعر جدول جای میگیرند.»
فرهنگ محیط کار هم تعیینکننده است
با این حال ساختار شغلی تمام ماجرا نیست و آکسوی به نقش فرهنگ محیط کار اشاره میکند. او میگوید: «در کشورهایی که کار بر پایه اختیارات بیشتر و اعتماد سازماندهی میشود، پذیرش کار از راه دور معمولا بالاتر است، در حالی که در کشورهایی با هنجارهای قویتر نظارت حضوری و هماهنگی رو در رو، میزان پذیرش پایینتر است.»
صرفهجویی در زمان و انعطافپذیری بیشتر
تقاضای کارمندان نیز مهم است. آکسوی توضیح میدهد که کار از راه دور برای کارکنان ارزشمند است چون زمان رفتوآمد را حذف میکند و انعطافپذیری بیشتری میدهد، به ویژه برای والدین و کسانی که مسیرهای طولانی تا محل کار دارند.
پژوهش آنها برآورد کرده است که کار از خانه به طور میانگین در کشورهای مختلف روزانه حدود ۷۲ دقیقه در زمان صرفهجویی میکند و کارکنان بخش قابل توجهی از این زمان ذخیرهشده را به کار و مراقبت از دیگران اختصاص میدهند.
آکسوی گفت: «این شکافهای میان کشورها نباید به عنوان رتبهبندی ساده بازارهای کار مدرن در برابر سنتی دیده شود، بلکه باید آنها را حاصل تفاوت در ساختار شغلی، آمادگی دیجیتال، فرهنگ مدیریت، هزینههای رفتوآمد و تجربه همهگیری دانست.»
نقش زیرساخت دیجیتال و قانونگذاری
خورخه کابریتا، مدیر ارشد پژوهش در یوروفاند، بر نقش زیرساخت دیجیتال نیز تاکید میکند. به گفته او اینترنت سریعتر و در دسترستر با نرخهای بالاتر کار از راه دور همراه است، در حالی که ضعف اتصال اینترنتی بازدارنده است.
او به یورونیوز بیزنس گفت: «قانونگذاری هم میتواند نقش داشته باشد؛ در چند کشور عضو اتحادیه اروپا از جمله فرانسه، ایرلند و هلند قانون به کارمندان حق درخواست کار از راه دور را میدهد که خود میتواند به عنوان یک محرک عمل کند.»